کمال حسینپور در گفتوگو با خبرنگار ایمنا اظهار کرد: در سالهای اخیر، یکی از مهمترین انتقادهایی که درباره صادرات محصولات کشاورزی مطرح میشود، موضوع «صادرات آب مجازی» است؛ منتقدان معتقدند زمانی که محصولات آببر تولید و صادر میشوند، در واقع آبی که برای تولید آنها مصرف شده نیز بهصورت غیرمستقیم از کشور خارج میشود؛ این نگرانی بهویژه برای کشوری همچون ایران که با تنش آبی روبهرو است، قابل تأمل است.
وی افزود: نباید تنها با تکیه بر شعار «صادرات آب» درباره همه محصولات کشاورزی قضاوت کرد؛ در این زمینه دو پرسش اساسی وجود دارد؛ نخست اینکه در برابر هر مترمکعب آب مصرفشده، چه میزان ارزش اقتصادی ایجاد شده است؟ دوم اینکه محصول در چه منطقهای و با چه شیوهای تولید شده است؟ آیا از روشهای سنتی و پرمصرف استفاده شده یا از فناوریهای نوین همچون آبیاری هوشمند و کشت گلخانهای بهره گرفته شده است؟
عضو کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس گفت: بر اساس گزارشهای مرکز پژوهشهای مجلس و دیدگاه بسیاری از کارشناسان، سیاست صحیح، ممنوعیت مطلق صادرات محصولات کشاورزی نیست، بلکه افزایش بهرهوری مصرف آب است. بهعنوان مثال تولید محصولات در گلخانه بهطور عمده چندین برابر کمتر از کشت فضای باز آب مصرف و در عین حال ارزشافزوده بیشتری نیز ایجاد میکند، بنابراین باید به جای محدود کردن صادرات، به سمت توسعه فناوریهای نوین کشاورزی حرکت کنیم.
حسینپور خاطرنشان کرد: از سوی دیگر موضوع یارانههای انرژی نیز اهمیت زیادی دارد؛ همانطور که در بعضی صنایع همچون تولید فولاد و میلگرد، صادرات در عمل میتواند به معنای صادرات یارانه پنهان برق و انرژی باشد، در بخش کشاورزی نیز باید بررسی شود که آیا آب و برق یارانهای مصرفشده، متناسب با ارزشافزوده، اشتغال و درآمد ایجادشده توجیه اقتصادی دارد یا خیر؛ این موضوع نیازمند محاسبات دقیق کارشناسی است.
وی ادامه داد: واقعیسازی کامل قیمت آب و برق بدون در نظر گرفتن حمایتهای لازم از کشاورزان نیز میتواند تولید را با مشکل روبهرو کند، بنابراین راهکار، حذف ناگهانی یارانهها نیست، بلکه هدایت آنها به سمت فناوریهای کممصرف، توسعه آبیاری هوشمند و حمایت از بهرهبرداران بهرهور است، همچنین در مناطقی که با تنش شدید آبی روبهرو هستند، باید الگوی کشت به سمت محصولاتی با ارزشافزوده بیشتر و نیاز آبی کمتر تغییر کند.
عضو کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس گفت: مسئله اصلی کشور نهتنها صادرات، بلکه بهرهوری منابع است؛ کشوری که با کمبود آب روبهرو است، نباید آب خود را ارزان مصرف کند و محصول را با ارزش اقتصادی پایین به فروش برساند؛ هر مترمکعب آب باید بیشترین ارزش اقتصادی و اجتماعی ممکن را برای کشور ایجاد کند؛ کشاورزی آینده ایران نیز باید کشاورزی هوشمند، دانشبنیان و گلخانهای باشد.
حسینپور تاکید کرد: باید در ارزیابی طرحهای توسعهای و صادراتمحور، علاوهبر میزان صادرات، هزینه فرصت مصرف منابع ملی، بهویژه آب و انرژی، را نیز در نظر گرفته شود؛ صادرات زمانی به نفع اقتصاد کشور است که بدون اتکا به یارانههای پنهان و با ایجاد ارزشافزوده واقعی انجام شود، بنابراین تصمیمگیری درباره چنین طرحهایی باید بر پایه تحلیل دقیق هزینه و فایده، بهرهوری منابع و منافع بلندمدت اقتصاد ملی باشد، نهتنها بر مبنای آمار صادرات یا افتتاح پروژههای جدید.
نظر شما