افزایش دما و تداوم موجهای گرمایی در هلند، کشوری که زیرساختهای آن برای آبوهوای خنک طراحی شده است، مقامات و کارشناسان را به اجرای برنامههای جدید سازگاری با گرما واداشته است؛ از نصب پردههای بیرونی برای کاهش ورود حرارت به ساختمانها گرفته تا توسعه فضاهای سبز و سایهسازهای شهری، اقداماتی که با هدف کاهش خطرات بهداشتی، اجتماعی و اقتصادی ناشی از تغییرات اقلیمی دنبال میشود.
به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، افزایش دما و تداوم موجهای گرمایی در هلند، کشوری که ساختمانها و زیرساختهای آن برای آبوهوای خنک و مرطوب شمال اروپا طراحی شدهاند، دولت، پژوهشگران و شهروندان را به سمت راهکارهای جدیدی برای مقابله با گرما سوق داده است. در حالی که تابستانهای هلند به تدریج گرمتر میشوند، مقامات این کشور برنامه ملی مقابله با موج گرما را فعال کردهاند و مجموعهای از اقدامات برای کاهش خطرات ناشی از دمای بالا در دستور کار قرار گرفته است.
یکی از توصیههای جالب توجه که در روزهای اخیر در آمستردام مورد توجه قرار گرفته، نصب پرده یا پارچه در بیرون پنجرههاست. کارشناسان بهداشت عمومی معتقدند جلوگیری از برخورد مستقیم نور خورشید با شیشهها میتواند میزان انتقال گرما به داخل ساختمان را به شکل قابل توجهی کاهش دهد. این توصیه بهویژه برای خانههای هلندی که معمولاً دارای پنجرههای بزرگ هستند اهمیت دارد، زیرا این ساختمانها در گذشته برای جذب حداکثری نور و گرمای خورشید در فصلهای سرد طراحی شدهاند و اکنون در برابر تابستانهای داغ آسیبپذیرتر شدهاند.
مقامهای بهداشتی هشدار میدهند که گرمای شدید به یکی از تهدیدهای جدی سلامت عمومی تبدیل شده است. برآوردها نشان میدهد هر سال دهها نفر در آمستردام به دلیل پیامدهای ناشی از گرما جان خود را از دست میدهند و در صورت ادامه روند کنونی و نبود اقدامات مؤثر، این رقم در دهههای آینده میتواند چندین برابر شود.
همزمان با فعال شدن برنامه ملی مقابله با موج گرما، توصیههایی برای مراقبت از سالمندان، بیماران و سایر گروههای آسیبپذیر ارائه شده است. مسئولان حوزه سلامت عمومی معتقدند آگاهیبخشی عمومی و تغییر رفتار شهروندان میتواند نقش مهمی در کاهش خطرات ناشی از گرما ایفا کند. مطالعات انجامشده در هلند نیز نشان میدهد اطلاعرسانی گسترده و آموزش عمومی در دورههای گرمای شدید میتواند میزان مرگومیر مرتبط با گرما را کاهش دهد.
در کنار اقدامات فردی، توجه ویژهای به سازگاری ساختمانها با شرایط اقلیمی جدید معطوف شده است. متخصصان مهندسی ساختمان تأکید دارند که مؤثرترین راه برای خنک نگه داشتن فضاهای داخلی، جلوگیری از ورود تابش مستقیم خورشید به ساختمان است. به باور آنها استفاده از سایهبانهای خارجی، پردههای بیرونی و طراحی مناسب نماها میتواند وابستگی به سیستمهای پرمصرف سرمایشی را کاهش دهد. این کارشناسان معتقدند بسیاری از ساختمانهای جدید همچنان با نماهای شیشهای بزرگ ساخته میشوند که در روزهای گرم حجم زیادی از حرارت را جذب میکنند و شرایط زندگی را دشوارتر میسازند.
کارشناسان حوزه اقلیم شهری راهکارهای مقابله با گرما را در سه سطح رفتار فردی، ساختمانها و طراحی شهری دستهبندی میکنند. از نگاه آنان، مقابله مؤثر با موجهای گرمایی تنها با تغییر رفتار شهروندان امکانپذیر نیست و نیازمند اصلاح ساختارهای شهری و معماری نیز هست. در این میان توسعه فضاهای سبز یکی از مهمترین راهکارها به شمار میرود.
پژوهشگران در شهر آمستردام طرحهای مختلفی را برای ایجاد سایه و کاهش دمای محیط آزمایش میکنند. استفاده از درختان مصنوعی، سازههای سایهساز هنری، آلاچیقهای پوشیده از گیاهان و حتی فضاهای سبز متحرک موسوم به «بلوکهای جنگلی» از جمله اقداماتی است که با هدف خنک کردن معابر و فضاهای عمومی در حال اجراست. مطالعات نشان میدهد این راهکارها نه تنها دمای محیط را کاهش میدهند، بلکه شرایط حضور و فعالیت شهروندان در فضاهای باز را نیز بهبود میبخشند.
متخصصان شهرهای تابآور در برابر تغییرات اقلیمی تأکید میکنند که افزایش پوشش گیاهی مزایای متعددی به همراه دارد. ایجاد پارکهای بیشتر، کاشت درختان، توسعه بامهای سبز و دیوارهای سبز علاوه بر کاهش اثرات گرما، به افزایش تنوع زیستی و ارتقای کیفیت زندگی شهری نیز کمک میکند. با وجود محدودیتهای مالی و کمبود فضا در برخی مناطق شهری، کارشناسان معتقدند سرمایهگذاری در این حوزه در بلندمدت مزایای قابل توجهی برای شهرها خواهد داشت.
اقتصاددانان نیز بر این باورند که مقابله با گرمای شدید تنها یک ضرورت زیستمحیطی یا بهداشتی نیست، بلکه از منظر اقتصادی نیز توجیهپذیر است. گرمای شبانه و کاهش کیفیت خواب میتواند بهرهوری نیروی کار را کاهش دهد و خسارتهای اقتصادی قابل توجهی به همراه داشته باشد. از این رو، سرمایهگذاری در ایجاد سایه، توسعه فضاهای سبز و بهبود شرایط اقلیمی شهرها میتواند در نهایت به کاهش هزینههای اجتماعی و اقتصادی ناشی از موجهای گرمایی منجر شود.
تجربه هلند نشان میدهد که کشورهای اروپایی نیز با وجود سابقه آبوهوای معتدل، ناچار به بازنگری در شیوه طراحی ساختمانها و مدیریت شهرها هستند. افزایش دما و تکرار موجهای گرمایی، سازگاری با شرایط اقلیمی جدید را به یکی از اولویتهای اصلی برنامهریزی شهری تبدیل کرده است؛ روندی که انتظار میرود در سالهای آینده اهمیت بیشتری پیدا کند.
نظر شما