از ماراکانازو تا فینال قطر؛ روایت ۱۰ مسابقه ماندگار جام جهانی

از شکست تلخ برزیل در ماراکانا تا تاج‌گذاری لیونل مسی در قطر، جام جهانی صحنه خلق برخی از ماندگارترین لحظات تاریخ ورزش بوده است؛ لحظاتی که هنوز پس از گذشت دهه‌ها درباره آن‌ها صحبت می‌شود.

به گزارش خبرگزاری ایمنا، جام جهانی فوتبال در آستانه ثبت هزارمین مسابقه تاریخ خود قرار گرفته است؛ رقابتی که طی نزدیک به یک قرن، صحنه خلق برخی از فراموش‌نشدنی‌ترین لحظات تاریخ ورزش بوده است. به همین مناسبت، رسانه «اتلتیک» فهرستی از مهم‌ترین مسابقات تاریخ جام جهانی را منتشر کرده؛ دیدارهایی که نه لزوماً بهترین بازی‌های تاریخ، بلکه تأثیرگذارترین مسابقات این تورنمنت از نظر تاریخی، فنی و فرهنگی محسوب می‌شوند. در نخستین بخش این گزارش، رتبه‌های دهم تا هشتم این فهرست را مرور می‌کنیم.

روزی که فوتبال زیبا شکست خورد؛ ایتالیا ۳ - برزیل ۲ (جام جهانی ۱۹۸۲)

اگرچه بسیاری تیم ملی مجارستان ۱۹۵۴ و هلند ۱۹۷۴ را بهترین تیم‌های تاریخ جام جهانی می‌دانند که هرگز قهرمان نشدند، اما برزیل ۱۹۸۲ نیز جایگاهی ویژه در میان عاشقان فوتبال دارد؛ تیمی که شاید کامل‌ترین نبود، اما بدون تردید زیباترین فوتبال آن دوره را ارائه کرد.

برزیل در جام جهانی ۱۹۸۲ اسپانیا با حضور ستاره‌هایی همچون زیکو، سقراطس، فالکائو و ادر، نمایشی خیره‌کننده ارائه می‌داد و به محبوب‌ترین تیم بی‌طرف‌های جهان تبدیل شده بود. سبک تهاجمی و چشم‌نواز این تیم باعث شد بسیاری آن را یکی از دوست‌داشتنی‌ترین تیم‌های تاریخ فوتبال بدانند.

با این حال، ضعف‌های دفاعی برزیل در نهایت گریبان این تیم را گرفت. آن‌ها در پنج مسابقه ابتدایی خود تنها یک کلین‌شیت ثبت کرده بودند و در مرحله دوم گروهی، پس از پیروزی مقابل آرژانتین، برای صعود به نیمه‌نهایی تنها به یک تساوی برابر ایتالیا نیاز داشتند.

در سوی مقابل، ایتالیا شرایط متفاوتی داشت. آتزوری پس از رسوایی بزرگ تبانی موسوم به «توتونرو» وارد مسابقات شده بود و بسیاری از کارشناسان شانس چندانی برای این تیم قائل نبودند. آن‌ها مرحله گروهی را با سه تساوی پشت سر گذاشتند و حتی مهاجم اصلی تیم، پائولو روسی، پس از محرومیتی طولانی به ترکیب بازگشته بود.

اما در یکی از مشهورترین مسابقات تاریخ جام جهانی، روسی نمایشی فراموش‌نشدنی ارائه داد. او در دقایق ۵، ۲۵ و ۷۴ سه بار دروازه برزیل را باز کرد تا هت‌تریک تاریخی خود را ثبت کند. گل‌های سقراطس و فالکائو دو بار برزیل را به بازی برگرداند، اما پاسخ سوم روسی بی‌جواب ماند.

در دقایق پایانی نیز دینو زوف، دروازه‌بان ۴۰ ساله ایتالیا، با واکنشی تماشایی مانع گل تساوی شد تا ایتالیا با پیروزی ۳ بر ۲ راهی نیمه‌نهایی شود.

ایتالیا پس از این مسابقه لهستان را در نیمه‌نهایی و آلمان غربی را در فینال شکست داد و قهرمان جهان شد. روسی نیز با شش گل عنوان آقای گلی مسابقات را به دست آورد.

اما شاید تأثیر اصلی این مسابقه بر فوتبال برزیل بود. زیکو بعدها این شکست را «روزی که فوتبال مُرد» توصیف کرد و سقراطس نیز اعتقاد داشت پس از آن مسابقه، فوتبال برزیل بیش از گذشته به نتیجه‌گرایی روی آورد و از آرمان‌های فوتبال زیبا فاصله گرفت.

به همین دلیل است که با وجود ناکامی در کسب جام، برزیل ۱۹۸۲ هنوز هم بیش از بسیاری از تیم‌های قهرمان تاریخ در خاطره فوتبال‌دوستان جهان زنده مانده است.

مهم‌ترین بازی‌های تاریخ جام جهانی؛ از «مرگ فوتبال زیبا» تا تولد اسطوره‌ها

معجزه برن؛ آلمان غربی ۳ - مجارستان ۲ (فینال جام جهانی ۱۹۵۴)

تیم ملی مجارستان در اوایل دهه ۱۹۵۰ یکی از قدرتمندترین تیم‌های تاریخ فوتبال بود. تیمی با حضور ستاره‌هایی چون فرنتس پوشکاش، شاندور کوچیش، ناندور هیده‌گوتی و یوزف بوزیک که بسیاری آن را نخستین تیم مدرن تاریخ فوتبال می‌دانند.

مجارها پیش از جام جهانی ۱۹۵۴ بیش از چهار سال شکست نخورده بودند و در مسیر رسیدن به فینال نیز عملکردی خیره‌کننده داشتند. آن‌ها در مرحله گروهی آلمان غربی را با نتیجه سنگین ۸ بر ۳ شکست داده بودند و در مجموع تنها در چهار مسابقه، ۲۵ گل به ثمر رساندند.

شاندور کوچیش نیز با ۱۱ گل زده، یکی از درخشان‌ترین عملکردهای تاریخ جام جهانی را ثبت کرد.

با این حال، آلمان غربی در طول مسابقات پیشرفت قابل توجهی داشت و پس از شکست ۶ بر یک اتریش در نیمه‌نهایی، راهی فینال شد.

پوشکاش که در مرحله گروهی از ناحیه مچ پا مصدوم شده بود، با وجود آمادگی ناقص در فینال به میدان رفت؛ تصمیمی که بعدها بسیاری آن را اشتباه دانستند.

مجارستان مسابقه را طوفانی آغاز کرد و تنها پس از هشت دقیقه با گل‌های پوشکاش و زولتان چیبور ۲ بر صفر پیش افتاد. اما آلمان غربی خیلی زود واکنش نشان داد و توسط ماکس مورلوک و هلموت ران در فاصله‌ای کوتاه بازی را به تساوی کشاند.

در ادامه، مجارها برخلاف همیشه روان و مسلط ظاهر نشدند. پوشکاش نیز به دلیل مصدومیت از آمادگی کامل برخوردار نبود. سرانجام در دقیقه ۸۴، ران گل سوم آلمان را به ثمر رساند تا یکی از بزرگ‌ترین شگفتی‌های تاریخ فوتبال رقم بخورد.

مجارستان در دقایق پایانی موفق شد دروازه آلمان را باز کند، اما داور گل پوشکاش را به دلیل آفساید مردود اعلام کرد؛ تصمیمی که هنوز هم محل بحث و اختلاف نظر است.

این مسابقه که بعدها با عنوان «معجزه برن» شناخته شد، نه تنها یکی از بزرگ‌ترین شگفتی‌های تاریخ جام جهانی به شمار می‌رود، بلکه تأثیر عمیقی بر دو کشور داشت. مجارستان هرگز نتوانست جایگاه پیشین خود را در فوتبال جهان بازیابد، در حالی که آلمان غربی پایه‌های موفقیت‌های آینده خود را بنا کرد و بعدها سه بار دیگر قهرمان جهان شد.

مهم‌ترین بازی‌های تاریخ جام جهانی؛ از «مرگ فوتبال زیبا» تا تولد اسطوره‌ها

نخستین فینال تاریخ جام جهانی؛ اروگوئه ۴ - آرژانتین ۲ (فینال جام جهانی ۱۹۳۰)

خلق جام جهانی را می‌توان یکی از مهم‌ترین اتفاقات تاریخ ورزش دانست؛ تورنمنتی که با وجود دشواری‌های فراوان در نخستین دوره خود، مسیر فوتبال را برای همیشه تغییر داد.

نخستین جام جهانی در سال ۱۹۳۰ به میزبانی اروگوئه برگزار شد. رقابتی که با مشکلاتی نظیر سفرهای طولانی دریایی، انصراف برخی کشورها و کیفیت نه‌چندان مطلوب زمین‌ها همراه بود، اما در نهایت موفق شد پایه‌های بزرگ‌ترین رویداد فوتبالی جهان را بنا کند.

در آن زمان اروگوئه قدرت اول فوتبال جهان محسوب می‌شد. این کشور پیش از آن دو مدال طلای متوالی المپیک را کسب کرده بود و بسیاری آن را قهرمان واقعی فوتبال دنیا می‌دانستند.

فینال نخستین دوره جام جهانی میان دو رقیب سنتی آمریکای جنوبی، یعنی اروگوئه و آرژانتین برگزار شد؛ مسابقه‌ای که هزاران هوادار آرژانتینی برای تماشای آن با کشتی راهی مونته‌ویدئو شدند.

یکی از جالب‌ترین حاشیه‌های این دیدار به توپ مسابقه مربوط می‌شد. هر دو تیم با توپ‌های متفاوتی بازی کرده بودند و بحث اصلی پیش از مسابقه این بود که در فینال از توپ کدام کشور استفاده شود.

در زمین مسابقه نیز نبردی جذاب و تماشایی شکل گرفت. آرژانتین تا پایان نیمه نخست با نتیجه ۲ بر ۱ پیش بود، اما اروگوئه در نیمه دوم بازگشتی درخشان داشت و توانست چهار بر دو پیروز شود.

گل چهارم اروگوئه در دقیقه ۸۹ توسط هکتور کاسترو، بازیکنی که در کودکی بخشی از دست راست خود را از دست داده بود، به ثمر رسید تا نخستین قهرمانی تاریخ جام جهانی در خانه رقم بخورد.

این مسابقه آغازگر داستانی بود که نزدیک به یک قرن بعد همچنان ادامه دارد و جام جهانی را به محبوب‌ترین رقابت ورزشی سیاره زمین تبدیل کرده است.

مهم‌ترین بازی‌های تاریخ جام جهانی؛ از «مرگ فوتبال زیبا» تا تولد اسطوره‌ها

نزدیک‌ترین نقطه به جاودانگی؛ آلمان غربی ۲ - هلند ۱ (فینال جام جهانی ۱۹۷۴)

تیم ملی هلند در جام جهانی ۱۹۷۴ با فوتبالی وارد مسابقات شد که بعدها با عنوان «فوتبال کامل» یا Total Football شناخته شد؛ سبکی که انقلابی در تاکتیک‌های فوتبال ایجاد کرد.

شاگردان رینوس میشلز با رهبری یوهان کرویف در آلمان غربی یکی از زیباترین نمایش‌های تاریخ جام جهانی را ارائه کردند. آن‌ها در مسیر رسیدن به فینال از سد تیم‌های قدرتمندی مانند آرژانتین، برزیل و آلمان شرقی گذشتند و بسیاری از کارشناسان قهرمانی‌شان را قطعی می‌دانستند.

در سوی دیگر، آلمان غربی نیز تیمی پرستاره با حضور فرانتس بکن‌باوئر و گرد مولر بود. تیمی که دو سال قبل قهرمان اروپا شده بود و از امتیاز میزبانی نیز بهره می‌برد.

فینال در مونیخ آغاز شد و هلند حتی پیش از آنکه بازیکنان آلمان برای نخستین بار توپ را لمس کنند، صاحب ضربه پنالتی شد. حرکت استثنایی کرویف از میانه میدان باعث خطای مدافعان آلمان شد و یوهان نیسکنس در دقیقه نخست بازی گل اول را به ثمر رساند؛ اما آلمان خیلی زود پاسخ داد. پل برایتنر از روی نقطه پنالتی کار را به تساوی کشاند و در ادامه گرد مولر با گلزنی خود نتیجه را ۲ بر یک کرد.

هلند در نیمه دوم مالکیت توپ بیشتری داشت، اما نتوانست راهی برای عبور از دفاع منسجم آلمان پیدا کند و در نهایت یکی از تلخ‌ترین شکست‌های تاریخ خود را تجربه کرد.

این شکست آغاز حسرتی بود که هنوز هم برای فوتبال هلند ادامه دارد. نارنجی‌ها در سال‌های ۱۹۷۸ و ۲۰۱۰ نیز به فینال رسیدند، اما هر بار دستشان از جام کوتاه ماند. با این حال، فوتبال چشم‌نواز هلند ۱۹۷۴ همچنان یکی از الهام‌بخش‌ترین نمونه‌های تاریخ این ورزش محسوب می‌شود و بسیاری آن تیم را بهترین تیمی می‌دانند که هرگز قهرمان جهان نشد.

مهم‌ترین بازی‌های تاریخ جام جهانی؛ از «مرگ فوتبال زیبا» تا تولد اسطوره‌ها

تولد بزرگ‌ترین اسطوره جام جهانی؛ برزیل ۵ - سوئد ۲ (فینال جام جهانی ۱۹۵۸)

اگر جام جهانی یک چهره نمادین داشته باشد، بدون تردید آن فرد پله است؛ بازیکنی که نامش برای همیشه با این مسابقات گره خورده است.

داستان جاودانگی پله از جام جهانی ۱۹۵۸ سوئد آغاز شد؛ جایی که نوجوانی ۱۷ ساله جهان فوتبال را شگفت‌زده کرد. پله در آن مسابقات به جوان‌ترین بازیکنی تبدیل شد که در جام جهانی گلزنی کرده است؛ رکوردی که هنوز پابرجاست.

او در مراحل حذفی درخششی خیره‌کننده داشت. گل پیروزی مقابل ولز در یک‌چهارم نهایی، هت‌تریک برابر فرانسه در نیمه‌نهایی و در نهایت دو گل در فینال برابر سوئد، نامش را برای همیشه وارد تاریخ کرد.

فینال در استکهلم برگزار شد و اگرچه سوئد میزبان مسابقات بود، اما توان مقابله با ستارگان برزیل را نداشت. پله، واوا، گارینشا و ژالما سانتوس نمایشی درخشان ارائه دادند و برزیل با نتیجه ۵ بر ۲ به پیروزی رسید.

پله در این مسابقه گل سوم و پنجم تیمش را به ثمر رساند؛ گل‌هایی که نوید ظهور ستاره‌ای را می‌داد که بعدها سه بار جام جهانی را بالای سر برد و به بزرگ‌ترین نماد این رقابت‌ها تبدیل شد.

در آن روز شاید کمتر کسی تصور می‌کرد نوجوان ۱۷ ساله برزیلی قرار است به مشهورترین فوتبالیست جهان تبدیل شود؛ اما جام جهانی ۱۹۵۸ آغاز افسانه‌ای بود که دهه‌ها بعد نیز همچنان زنده مانده است.

مهم‌ترین بازی‌های تاریخ جام جهانی؛ از «مرگ فوتبال زیبا» تا تولد اسطوره‌ها

بزرگ‌ترین فاجعه تاریخ فوتبال برزیل؛ آلمان ۷ - برزیل ۱ (نیمه‌نهایی جام جهانی ۲۰۱۴)

کمتر کسی تصور می‌کرد یکی از سنگین‌ترین شکست‌های تاریخ فوتبال در مرحله نیمه‌نهایی جام جهانی رقم بخورد؛ آن هم برای کشوری که میزبان مسابقات بود و میلیون‌ها نفر رویای قهرمانی در خانه را در سر داشتند.

جام جهانی ۲۰۱۴ برای برزیل فرصتی بود تا خاطره تلخ «ماراکانازو» را پس از ۶۴ سال پاک کند، اما آنچه در ورزشگاه مینیه‌رائو شهر بلوهوریزونته رخ داد، زخمی عمیق‌تر از شکست سال ۱۹۵۰ بر پیکر فوتبال این کشور گذاشت.

برزیل با غیبت نیمار مصدوم و تیاگو سیلوا که محروم بود، مقابل آلمان قرار گرفت. هرچند این دو غیبت ضربه بزرگی به تیم وارد کرده بود، اما کمتر کسی انتظار داشت سلسائو چنین فروپاشی‌ای را تجربه کند.

آلمان تنها در فاصله ۲۹ دقیقه پنج بار دروازه برزیل را باز کرد؛ اتفاقی که ورزشگاه را در سکوتی باورنکردنی فرو برد. توماس مولر، میروسلاو کلوزه، تونی کروس و سامی خدیرا عامل این فروپاشی تاریخی بودند.

کلوزه با گل خود به رکوردی جاودانه نیز دست یافت و با ۱۶ گل زده به تنهایی بهترین گلزن تاریخ جام جهانی شد.

برزیل در نیمه دوم تنها یکی از گل‌ها را جبران کرد، اما آلمان دو بار دیگر به گل رسید تا بازی با نتیجه عجیب ۷ بر یک به پایان برسد.

این مسابقه نه تنها یکی از غیرمنتظره‌ترین نتایج تاریخ جام جهانی بود، بلکه به نمادی از فروپاشی کامل یک قدرت سنتی فوتبال تبدیل شد.

برای بسیاری از برزیلی‌ها، شکست برابر اروگوئه در سال ۱۹۵۰ دردناک‌ترین لحظه تاریخ ورزش کشورشان بود، اما نسل جدید طرفداران فوتبال معتقدند تحقیر برابر آلمان در سال ۲۰۱۴ حتی از آن شکست نیز تلخ‌تر بود.

مهم‌ترین بازی‌های تاریخ جام جهانی؛ از «مرگ فوتبال زیبا» تا تولد اسطوره‌ها

جادوی مارادونا و دو گل جاودانه؛ آرژانتین ۲ - انگلیس ۱ (یک‌چهارم نهایی جام جهانی ۱۹۸۶)

اگر جام جهانی ۱۹۷۰ متعلق به برزیل بود، جام جهانی ۱۹۸۶ بدون تردید متعلق به دیگو آرماندو مارادونا بود.

بسیاری از کارشناسان معتقدند هیچ بازیکنی در تاریخ جام جهانی نتوانسته به اندازه مارادونا در مکزیک ۱۹۸۶ بر سرنوشت یک تورنمنت تأثیر بگذارد. در میان تمام مسابقات آن دوره، دیدار آرژانتین و انگلیس جایگاه ویژه‌ای دارد؛ مسابقه‌ای که چهار سال پس از جنگ فالکلند برگزار شد و فراتر از یک بازی فوتبال، بار سیاسی و احساسی سنگینی داشت.

در ورزشگاه آزتکای مکزیکوسیتی و در حضور بیش از ۱۱۰ هزار تماشاگر، مارادونا نمایشی ارائه داد که هنوز هم یکی از مشهورترین اجراهای فردی تاریخ فوتبال محسوب می‌شود.

گل نخست او در دقیقه ۵۱ به ثمر رسید؛ گلی که بعدها با نام «دست خدا» شناخته شد. مارادونا با ضربه‌ای مخفیانه و با استفاده از دست توپ را وارد دروازه پیتر شیلتون کرد و داور متوجه تخلف او نشد. این صحنه به یکی از بحث‌برانگیزترین لحظات تاریخ فوتبال تبدیل شد و هنوز هم درباره آن صحبت می‌شود.

اما تنها چهار دقیقه بعد، مارادونا کاری انجام داد که شاید هیچ بازیکن دیگری در تاریخ نتواند تکرارش کند. او توپ را از میانه میدان دریافت کرد، چندین بازیکن انگلیس را یکی پس از دیگری پشت سر گذاشت و پس از دریبل دروازه‌بان، یکی از زیباترین گل‌های تاریخ فوتبال را به ثمر رساند. گلی که بعدها فیفا آن را «گل قرن» نامید.

گری لینه‌کر یکی از گل‌ها را برای انگلیس جبران کرد، اما آرژانتین پیروز میدان شد و در ادامه مسیر خود به قهرمانی جهان رسید.

مارادونا در نیمه‌نهایی نیز مقابل بلژیک دو گل زد و در فینال برابر آلمان غربی با پاس تعیین‌کننده خود زمینه‌ساز گل قهرمانی شد. بسیاری از بزرگان فوتبال معتقدند جام جهانی ۱۹۸۶ بیش از هر دوره دیگری تحت تأثیر یک بازیکن قرار گرفت و آن بازیکن کسی جز مارادونا نبود.

مهم‌ترین بازی‌های تاریخ جام جهانی؛ از «مرگ فوتبال زیبا» تا تولد اسطوره‌ها

تاج‌گذاری لیونل مسی؛ آرژانتین ۳ - فرانسه ۳ (فینال جام جهانی ۲۰۲۲)

سال‌ها این سؤال مطرح بود که آیا لیونل مسی بدون قهرمانی در جام جهانی می‌تواند به عنوان بزرگ‌ترین فوتبالیست تاریخ شناخته شود یا خیر.

جام جهانی ۲۰۲۲ قطر فرصتی بود تا این بحث برای همیشه پایان یابد. آرژانتین با وجود شکست شوکه‌کننده مقابل عربستان در نخستین مسابقه، به تدریج به یکی از قدرتمندترین تیم‌های تورنمنت تبدیل شد و با درخشش مسی راه خود را تا فینال باز کرد.

در سوی مقابل، فرانسه مدافع عنوان قهرمانی بود و کیلیان امباپه را در اختیار داشت؛ ستاره‌ای که بسیاری او را وارث تاج و تخت فوتبال جهان می‌دانستند. فینال در ورزشگاه لوسیل آغاز شد و آرژانتین از همان ابتدا تیم برتر میدان بود. مسی از روی نقطه پنالتی گل نخست را به ثمر رساند و آنخل دی‌ماریا اختلاف را به دو گل افزایش داد.

تا دقیقه ۸۰ همه چیز برای آرژانتین تمام شده به نظر می‌رسید، اما ناگهان مسابقه وارد مرحله‌ای تاریخی شد. امباپه ابتدا از روی نقطه پنالتی گل زد و تنها دو دقیقه بعد با یک ضربه تماشایی بازی را به تساوی کشاند.

در وقت‌های اضافه، مسی بار دیگر دروازه فرانسه را باز کرد و به نظر می‌رسید رویای قهرمانی آرژانتین محقق شده است، اما امباپه با گل سوم خود و تکمیل هت‌تریک، مسابقه را به تساوی ۳ بر ۳ کشاند. در واپسین ثانیه‌های وقت اضافه، امیلیانو مارتینز با واکنشی استثنایی مانع گلزنی راندال کولو موانی شد؛ مهاری که بسیاری آن را یکی از مهم‌ترین سیوهای تاریخ جام جهانی می‌دانند.

در ضربات پنالتی، آرژانتین برنده شد و سرانجام مسی به تنها جامی رسید که در کارنامه‌اش جای خالی آن احساس می‌شد. کاپیتان آرژانتین پس از سال‌ها انتظار، جام جهانی را بالای سر برد و بسیاری از بحث‌های مربوط به بهترین بازیکن تاریخ فوتبال نیز همان شب پایان یافت.

مهم‌ترین بازی‌های تاریخ جام جهانی؛ از «مرگ فوتبال زیبا» تا تولد اسطوره‌ها

ماراکانازو؛ زخمی که هرگز التیام نیافت | برزیل ۱ - اروگوئه ۲ (مرحله نهایی جام جهانی ۱۹۵۰)

شاید هیچ مسابقه‌ای در تاریخ جام جهانی به اندازه دیدار برزیل و اروگوئه در سال ۱۹۵۰ بار احساسی و تاریخی نداشته باشد؛ مسابقه‌ای که در برزیل با نام «ماراکانازو» شناخته می‌شود و هنوز هم تلخ‌ترین خاطره تاریخ ورزش این کشور به شمار می‌رود.

جام جهانی ۱۹۵۰ ساختار متفاوتی داشت و برخلاف دوره‌های دیگر، فینال مستقیمی برگزار نشد. چهار تیم برتر وارد گروه نهایی شدند و در نهایت مسابقه آخر میان برزیل و اروگوئه عملاً حکم فینال را پیدا کرد.

برزیل با توجه به نتایج قبلی تنها به یک تساوی نیاز داشت تا برای نخستین بار قهرمان جهان شود. رسانه‌ها از روزها قبل جشن قهرمانی را آغاز کرده بودند و حتی شهردار ریو پیش از مسابقه در ورزشگاه ماراکانا خطاب به بازیکنان گفته بود: «شما تا چند ساعت دیگر به عنوان قهرمانان جهان مورد ستایش میلیون‌ها برزیلی قرار خواهید گرفت.»

بیش از ۲۰۰ هزار تماشاگر در ماراکانا حضور داشتند؛ رقمی که هنوز هم یکی از بزرگ‌ترین اجتماعات تاریخ فوتبال محسوب می‌شود. برزیل از همان ابتدا تیم برتر میدان بود و سرانجام در آغاز نیمه دوم توسط فریاسا به گل رسید. در آن لحظه تقریباً همه تصور می‌کردند جام جهانی به خانه خواهد آمد اما اروگوئه تسلیم نشد.

خوان آلبرتو شیافینو در دقیقه ۶۶ گل تساوی را به ثمر رساند و ناگهان فضای جشن به اضطراب تبدیل شد. استادیومی که تا دقایقی قبل غرق در شادی بود، به سکوت فرو رفت.در دقیقه ۷۹ اتفاقی رخ داد که تاریخ فوتبال برزیل را برای همیشه تغییر داد. آلکیدس گیجیا پس از یک حرکت سریع از سمت راست وارد محوطه جریمه شد و توپ را از زاویه‌ای بسته وارد دروازه برزیل کرد.

ماراکانا در شوک فرو رفت. برزیل هرگز نتوانست گل مساوی را به ثمر برساند و اروگوئه برای دومین بار قهرمان جهان شد. پس از مسابقه، سکوتی سنگین سراسر ورزشگاه را فرا گرفت. بسیاری از تماشاگران اشک می‌ریختند و برخی حتی توان خروج از ورزشگاه را نداشتند.

دروازه‌بان برزیل، موآسیر باربوسا، سال‌ها به عنوان مقصر اصلی این شکست شناخته شد و تا پایان عمرش از این موضوع رنج برد. تأثیر این شکست به حدی بود که برزیل لباس سفید رنگ خود را کنار گذاشت و از آن پس با پیراهن زرد و شورت آبی به میدان رفت؛ لباسی که بعدها به یکی از مشهورترین کیت‌های تاریخ ورزش تبدیل شد.

ماراکانازو نه تنها یک شکست فوتبالی، بلکه یک تراژدی ملی بود؛ تراژدی‌ای که هنوز هم پس از گذشت دهه‌ها در حافظه جمعی مردم برزیل زنده است.

مهم‌ترین بازی‌های تاریخ جام جهانی؛ از «مرگ فوتبال زیبا» تا تولد اسطوره‌ها

جاودانگی فوتبال زیبا؛ برزیل ۴ - ایتالیا ۱ (فینال جام جهانی ۱۹۷۰)

اگر قرار باشد تنها یک تیم به عنوان بهترین تیم تاریخ جام جهانی معرفی شود، انتخاب بسیاری از کارشناسان برزیل ۱۹۷۰ خواهد بود. تیمی که نه فقط قهرمان جهان شد، بلکه تعریف تازه‌ای از زیبایی در فوتبال ارائه داد.

جام جهانی ۱۹۷۰ نخستین دوره‌ای بود که به صورت گسترده از تلویزیون‌های رنگی پخش شد و همین موضوع باعث شد شکوه پیراهن زرد برزیل و کیفیت خیره‌کننده فوتبال این تیم برای همیشه در ذهن میلیون‌ها نفر ثبت شود.

برزیل با هدایت ماریو زاگالو و حضور ستاره‌هایی همچون پله، ژایرزینیو، ریولینو، ژرسون و توستائو وارد مسابقات شد؛ تیمی پر از شماره ۱۰‌هایی که هر کدام می‌توانستند رهبر یک تیم باشند. سلسائو در مسیر رسیدن به فینال تمام مسابقات خود را برد. آن‌ها از سد چکسلواکی، انگلیس، رومانی، پرو و اروگوئه گذشتند و به فینال رسیدند.

در سوی مقابل، ایتالیا پس از نبردی فرسایشی و تاریخی برابر آلمان غربی در نیمه‌نهایی راهی فینال شده بود؛ مسابقه‌ای که بعدها به «بازی قرن» معروف شد.اما در فینال، آتزوری هیچ پاسخی برای فوتبال جادویی برزیل نداشت.

پله گل نخست مسابقه را به ثمر رساند، ژرسون و ژایرزینیو نیز به گل رسیدند و برزیل با نمایشی مسلط به سوی سومین قهرمانی خود حرکت کرد.

اما لحظه‌ای که این تیم را جاودانه کرد، گل چهارم بود؛ حرکتی که هنوز هم بسیاری آن را زیباترین گل تاریخ جام جهانی می‌دانند. کلودوالدو در نیمه زمین خودی چند بازیکن ایتالیا را دریبل کرد، توپ میان بازیکنان برزیل به گردش درآمد، ژایرزینیو با یک چرخش زیبا حمله را ادامه داد و در نهایت توپ به پله رسید. پله بدون نگاه کردن، پاس کوتاهی به سمت راست فرستاد؛ جایی که کارلوس آلبرتو با سرعت در حال نفوذ بود. کاپیتان برزیل با ضربه‌ای سهمگین توپ را وارد دروازه کرد تا شاهکار فوتبال جهان کامل شود.

برزیل با پیروزی ۴ بر 1 قهرمان شد و برای همیشه جام ژول ریمه را در اختیار گرفت؛ زیرا نخستین کشوری بود که سه بار فاتح جام جهانی می‌شد اما میراث واقعی آن تیم نه جام قهرمانی، بلکه شیوه بازی‌اش بود.

بسیاری معتقدند فوتبال در آن روز به کامل‌ترین شکل ممکن خود رسید؛ تیمی که نتیجه را با زیبایی ترکیب کرد و معیاری ساخت که هنوز هم هیچ تیمی نتوانسته به طور کامل به آن نزدیک شود.

مهم‌ترین بازی‌های تاریخ جام جهانی؛ از «مرگ فوتبال زیبا» تا تولد اسطوره‌ها

کد مطلب 981673

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.