به گزارش خبرگزاری ایمنا از قم، چرخ روزگار یکبار دیگر اهالی کره زمین را به ابتدای محرمالحرام رساند و ندای «هل من الناصر» امام سوم شیعیان از ورقهای خاک خورده تاریخ به گوش همگان رسید.
شهرها از همان ساعتهای اولیه رخت عزا پوشیدند و خیمههای عزاداری در هر کوی و برزن برپا شد؛ سال جاری شهرها همزمان با رخت عزا، لباس رزم به تن کردهاند و پس از پشت سر گذاشتن ماههایی دشوار که با طعمِ جنگ و ایستادگی گره خورده بود، فضای کوچه و خیابانها با روایتی متفاوت از ایثار و حماسه گره خورده است.
گویا پرچمهای مشکی که سال جاری بر فراز شهرها برافراشته شده نه تنها نماد عزای سیدالشهدا(ع) که نشانی از «خونخواهی» و «جانفدایی» ملتی است که اسطورهها را به چشم دیده و افسانهها را در زندگیِ واقعی خود زیسته است.
محرمِ امسال پیوندِ عمیق و اندوهناکی با نبود جانسوزِ «رهبر شهید» دارد؛ گویا تمام شهرها در یک عزای عمومیِ گسترده فرو رفتهاند و در عین حال خود را برای بازخوانیِ قیامِ حسینی در میدانی تازه آماده میکنند.
مدیریت شهری در کلانشهرهای ایران فراتر از نقش سنتیِ خود در سیاهپوش کردن معابر به میدان آمده است تا «جبهه فرهنگی» را تقویت کند؛ نمایشگاهها، ایستگاههای نذر و برنامههای هنری، همگی به بستری برای انتقالِ روحیه سلحشوری و مقاومت تبدیل شدهاند.
تهران؛ میزبانیِ «عطر سیب» در میدانِ مقاومت
در پایتخت میدان آیینی امام حسین(ع) به قلب تپنده آمادهسازی شهر تبدیل شده است و بیستوچهارمین دوره رویداد فرهنگی «عطر سیب» با رویکردی جسورانهتر برای حمایت از هیئتها برگزار میشود. محمدجواد مطهریموید، معاون فرهنگی سازمان فرهنگی و هنری شهرداری تهران و رئیس رویداد عطر سیب در تشریح تغییرات سال جاری میگوید: در سالهای گذشته، سقفِ محدودِ ثبتنام، بسیاری از هیئتهای مخلص را از این خدمات محروم میکرد، اما امسال با یک تصمیم راهبردی، آن محدودیتها را برچیدیم تا عدالت در توزیعِ حمایتها رعایت شود.
وی با اشاره به رشد ۲.۵ برابری بودجه این رویداد نسبت به سال گذشته، جزئیات بیشتری ارائه داد: « بیش از ۷۳۰۰ هیئت در سامانه ثبتنام کردهاند که نسبت به سال گذشته رشد قابل توجهی دارد. هدف ما تنها توزیع کالا نیست بلکه میخواهیم هیئتها با دغدغه کمتر بر کارکرد اصلی خود یعنی ترویج فرهنگ حسینی تمرکز کنند.
پیشبینی ما این است که با توجه به اعتبارات تخصیصیافته، ۳۰ تا ۴۰ میلیون تومان به هر هیئت تعلق گیرد که رقمی بیش از ۳۵ میلیون تومان برای هر واحد برآورد شده است.»
مشهد؛ پیوندِ زیارت، شهادت و عاشورا
در مشهد مقدس، فضا با همزمانیِ ایام محرم و آیینهای وداع با رهبر شهید، حالوهوای دیگری دارد. جاوید کیانی، معاون شهردار و رئیس سازمان فرهنگی و اجتماعی شهرداری مشهد تاکید میکند: امسال «فضاآرایی» معنای جدیدی پیدا کرده است.
وی میافزاید: فضاآرایی محرم سال جاری در مشهد تنها به سیاهپوشی محدود نشده بلکه با رویکردی متناسب با تشییع پیکر رهبر شهید طراحی شده است؛ ما میخواستیم پیوندی عمیق میان فرهنگ عاشورا، ایثار، شهادت و پاسداشت مقام شهدا در سطح شهر به نمایش بگذاریم.
معاون شهردار و رئیس سازمان فرهنگی و اجتماعی شهرداری مشهد با اشاره به المانهای خاص طراحی شده برای امسال تصریح میکند: المانهای محرمی با عنوان «کتلهای عزاداری» در نقاط مختلف شهر جانمایی شدهاند و المان نوری «اِنَّ الْحُسَیْنَ مِصْبَاحُ الْهُدَی وَسَفِینَةُ النَّجَاة» که در میدان امام حسین(ع) رونمایی شده، نمادی از نورِ هدایت در تاریکیهای دوران است.
مشهد امسال به جایگاه تجدید میثاق با آرمانهای حسینی و شهدا تبدیل شده و شهرداری با اکرانهای گسترده در قطار شهری و بیلبوردها شعار «در خیمه حسینیم، خونخواه و جانفداییم» را به متنِ زندگیِ زائران و مجاوران آورده است.
شیراز؛ شهرِ حماسه و زیستِ اسطورهها
در شیراز، برنامههای فرهنگی شهرداری با رویکردی «روزآمد» طراحی شدهاند؛ محمدعلی چوبینی، رئیس سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری شیراز با اشاره به تحولات اخیر کشور تصریح میکند: سال جاری و برای نخستینبار محرم را در نبود رهبر شهیدمان برگزار میکنیم؛ مردم در ماههای اخیر تجربهای متفاوت از مقاومت را پشت سر گذاشتهاند و در اکرانهای شهری بر مفاهیمی همچون سلحشوری و مقابله با ظلم تأکید شده است، چراکه اسطورهها را به چشم دیدیم و افسانهها را زندگی کردیم.
چوبینی ادامه میدهد: مشهد مقدس شاهد عملیاتِ گسترده فضاسازی بوده است؛ نصب ۳۰۰ کتیبه عرضی، ۱۸۰ هزار متر ریسه مشکی و ۸۰ استرابورد چهره شهر را دگرگون کرده است.
وی با بیان اینکه شهرداری برای دهههای دوم و سوم محرم نیز برنامههایی هنری با رویکرد «ترویج فرهنگ عاشورا از زبان هنر» دارد، عنوان میکند: فرهنگ عاشورا طی بیش از ۱۴ قرن به الگوی ایستادگی تبدیل شده است، برنامههای ما تنها برای عزاداری نیست، بلکه با هدف تقویت روحیه تابآوری و انسجام اجتماعی طراحی شده است تا به نسلهای جوان نشان دهیم که مسیر حق، حتی اگر سخت باشد، تنها راهِ رستگاری است.
اصفهان؛ «نذرِ پاکیزگی» و «نذرِ خدمت»
اصفهان سال جاری با تمرکز بر دو محور «خدمات شهری» و «مشارکت مردمی»، الگوهای جدیدی را معرفی کرده است. مهدی بقایی، معاون محیط زیست و خدمات شهری شهردار اصفهان در آیین سیاهپوشی شهر اعلام میکند: ۶۶۰ موکب دارای مجوز در سطح شهر فعال هستند.
وی با اشاره به چالش ظروف یکبار مصرف، به پویشی اشاره دارد که نشاندهنده تغییر نگرشهاست «طرح نذر پاکیزگی، مسئولیتِ حفظ محیط زیست را به هیئتها سپردیم. هیئتها با جمعآوری ظروف فومی در ازای هدایای فرهنگی، خود به پاسدارانِ نظافت شهر تبدیل شدهاند.»
معاون محیط زیست و خدمات شهری شهردار اصفهان با اشاره به خدمترسانی شهرداری اصفهان در کربلای معلی که سال گذشته نیز شاخص بود، اتصریح میکند: سال گذشته ۴۰۰ شهروند اصفهانی در طرح نذر حسین شرکت کردند و به کربلا اعزام شدند، با توجه به کیفیتِ عملکرد نیروهای ما، امسال عتبه حسینی خواستار گسترش همکاری شده است.
بقایی ادامه میدهد: اکنون پیشبینی کردهایم که ۲۵ درصد از محدوده حرم مطهر و مناطق پیرامونی، توسط متخصصان و پاکبانانِ ما پوشش داده شود، این تنها یک فعالیت اجرایی نیست، یک حرکت معنوی است که در آن برقکاران، مکانیکها و نیروهای فنی، تخصص خود را به نیت خدمت به زائران اربعین به کار گرفتهاند.
قم؛ آمادگی ایمنی و فضاسازی گسترده در شهر کریمه اهلبیت(س)
در شهر قم که هر ساله یکی از مهمترین کانونهای عزاداری محرم در کشور به شمار میرود، مدیریت شهری برنامههای گستردهای را هم در حوزه ایمنی مراسم و هم در حوزه فضاسازی شهری تدارک دیده است.
علی زندیه، مدیرعامل سازمان آتشنشانی و خدمات ایمنی شهرداری قم با اشاره به اجرای طرح ویژه ایمنی مراسمهای محرم عنوان میکند: نیروهای آتشنشانی با حضور میدانی در مساجد، حسینیهها، تکایا و سایر اماکن مذهبی، بازدیدهای ایمنی را انجام دادهاند و آموزشها و توصیههای لازم را برای پیشگیری از حوادث احتمالی ارائه کردهاند.
به گفته وی این سازمان با ۲۵ ایستگاه عملیاتی و بیش از ۶۰۰ نیروی آتشنشان در روزهای محرم در حالت آمادهباش کامل قرار دارد و تمام مراسم مذهبی در سطح شهر از نظر ایمنی و امدادرسانی تحت پوشش قرار میگیرد.
مدیرعامل سازمان آتشنشانی و خدمات ایمنی شهرداری قم تاکید میکند: همکاری هیئتها و مسئولان اماکن مذهبی با نیروهای آتشنشانی نقش مهمی در پیشگیری از حوادث و برگزاری باشکوه و ایمن مراسم دارد.
در کنار این تمهیدات ایمنی سازمان سیما، منظر و فضای سبز شهری قم نیز برنامه گستردهای برای فضاسازی شهر اجرا کرده است. پیام جوادیان، مدیرعامل این سازمان با اشاره به رویکرد یکپارچهسازی تبلیغات شهری در روزهای محرم و صفر میگوید: امسال نخستین گام ما طراحی و ابلاغ طرح همسان فضاسازی شهری به مناطق هشتگانه قم بود تا از پراکندگی و ناهماهنگی در تبلیغات مناسبتی جلوگیری شود؛ این طرح بهصورت متمرکز در سازمان تهیه و در اختیار مناطق قرار گرفت.
به گفته وی علاوه بر طراحیهای شهری، طرحهای محتوایی ویژه محرم با مضامین «جنگ رمضان»، «شهدای جنگ رمضان» و «امام شهید» نیز در اختیار هیئتها و مواکب سطح شهر قرار گرفته است تا در فضاسازی و تولید محتوا مورد استفاده قرار گیرد.
مدیرعامل سازمان سیما، منظر و فضای سبز شهری قم با اشاره به اقدامات اجرایی در سطح شهر عنوان میکند: ۳۰ سازه بیرق بزرگ دوطرفه در میادین و معابر اصلی نصب شده است و در میدان آستانه نیز ۱۲ سازه بیرق دووجهی بهطور کامل تعویض و بهروزرسانی شد.
جوادیان ادامه میدهد: ۸۵۰ کتیبه و بیرق جدید برای نصب در میدان آستانه تهیه و این میدان با طراحی ویژه، زمینه قرمز، آذینبندی و نورپردازی اختصاصی برای ایام محرم آماده شده است.
مدیرعامل سازمان سیما و منظر شهرداری قم با اشاره به نصب سازههای مختلف شهری اظهار میکند: ۳۰ قاب شهر دو وجهی با مضامین عاشورایی در معابر نصب شده است، همچنین ۱۲ سازه کتل، ۱۵ سرو شهری و ۱۰ المان باکس نوری چهارطرفه با طراحی اختصاصی محرم در نقاط مختلف شهر جانمایی شدهاند.
جوادیان خاطرنشان میکند: نورپردازی سطح شهر نیز به رنگ قرمز تغییر پیدا کرده است تا فضای شهر حال و هوای عاشورایی بیشتری به خود بگیرد، علاوه بر این برنامهریزی برای نصب بیش از ۴۵۰ سانلایت با مضامین محرم در سطح شهر انجام شده است.
یکی از شاخصترین اقدامات شهرداری قم در این ایام، نصب سومین دیوارنگاره بزرگ کشور در این شهر است، مدیرعامل سازمان سیما و منظر شهرداری قم دراینباره میگوید: این دیوارنگاره به مساحت ۸۰۰ مترمربع در خیابان انقلاب نصب شده و متبرک به نام علما و شهدای شاخص است، در این اثر عبارت «لبیک یا حسین» بهعنوان پیام وحدتبخش مکتب عاشورا به تصویر کشیده شده است.
تپشِ حماسه در رگهای ایران
در اهواز؛ مدیریت شهری با طرح «بوی حسینی» که به عطرافشانی معابر و بوستانها میپردازد، فضا را برای درک معنویِ سوگواری آماده کرده است. موسی خنافره، معاون شهردار از آمادگی کامل برای میزبانی از مراسم وداع با رهبر شهید پس از دهه اول محرم خبر میدهد و با تمام تمهیدات برای اسکان و خدمات شهری همراه خواهد بود.
در کرج نیز حسین دقیقیان، معاون خدمات شهری شهرداری تأکید میکند عملیات لایروبی انهار و نظافت پیرامون تکایا با جدیت در دستور کار است، افزون بر این ایستگاههای آتشنشانی در تمام مسیرهای عزاداری در حالت آمادهباش کامل هستند تا امنیت عزاداران حسینی تأمین شود.
کرمانشاه به عنوان دروازه عتبات، تمام ظرفیت ناوگان حملونقل عمومی خود را به کار گرفته و غلامرضا شهبازی، رئیس سازمان مدیریت حملونقل کرمانشاه از بسیج کامل ناوگان تاکسیرانی و اتوبوسرانی برای تسهیل تردد عزاداران در شبهای محرم خبر داده است.
محرمِ امسالِ ایران، تجلیِ یک هویتِ نوین است؛ هویتی که در آن هیئت، خانه، شهر و مدرسه به هم پیوند خوردهاند. مدیریت شهری در تمام این کلانشهرها، تنها به دنبال تأمینِ خدمات فیزیکی نیست، بلکه در تلاش است تا بسترِ مناسبی برای «تجلیِ روحیه مقاومت» فراهم کند.
نظر شما