به گزارش خبرگزاری ایمنا، وحید جلیلی امروز _چهارشنبه بیستوهفتم خرداد_ در مراسم گرامیداشت نخستین سالگرد شهادت دانشمند برجسته هستهای، شهید دکتر فریدون عباسی، که در نخستین روز جنگ تحمیلی ۱۲ روزه به شهادت رسید، در حسینیه هنر اظهار کرد: افتخار داشتم مدتی از نزدیک در خدمت ایشان باشم و در این مدت، مجالس و انسی برقرار بود و ایشان همواره به حقیر لطف داشتند. از همین رو بر خود لازم دانستم تا منباب تبرک، درباره حیات طیبهای که شهید فریدون عباسی یکی از مصادیق بارز آن بود، نکاتی را خدمت دوستان عرض کنم.
وی افزود: در قرآن کریم درباره شهدا تعابیر مختلفی آمده است که به دو مورد آن اشاره میکنم و در پایان نتیجهگیری خواهم کرد. نخست، حسرتی است که بر دل شهدا وجود دارد؛ در یکی از آیات شریف آمده است: «یَا لَیْتَ قَوْمِی یَعْلَمُونَ». شهید آرزو میکند و میگوید ای کاش بازماندگان من در دنیا میدانستند که من پس از شهادت در چه جایگاه والایی قرار دارم و در آن «عیش راضیه» و مقام امن و راحتی که خداوند به شهدا هدیه میدهد، روزی میخورم. این یکی از حسرتهایی است که درباره شهدا نقل شده است.
شادی و نشاط از ویژگیهای حیات شهدا است
قائممقام فرهنگی صداوسیما ادامه داد: تعبیر دوم درباره شادی و ابتهاج شهدا است. در ادامه آیه مشهور «وَلَا تَحْسَبَنَّ الَّذِینَ قُتِلُوا فِی سَبِیلِ اللَّهِ أَمْوَاتًا بَلْ أَحْیَاءٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ یُرْزَقُونَ»، پروردگار میفرماید: «فَرِحِینَ بِمَا آتَاهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ وَیَسْتَبْشِرُونَ بِالَّذِینَ لَمْ یَلْحَقُوا بِهِمْ مِنْ خَلْفِهِمْ أَلَّا خَوْفٌ عَلَیْهِمْ وَلَا هُمْ یَحْزَنُونَ». خداوند در ابتدا مؤمنان را نهی میکند و میفرماید هرگز به خیالتان خطور نکند کسانی که در راه خدا کشته شدهاند، مردهاند. پروردگار در این آیه با «نون تأکید ثقیله» وارد میشود تا جامعه مؤمنان را حتی از تصور زنده نبودن شهدا بازدارد و تأکید کند که آنان زندهاند؛ «بَلْ أَحْیَاءٌ». قرآن در آیه بعدی، شادمانی و خوشحالی را از مختصات اصلی حیات شهدا برمیشمارد.
وی با یادآوری ویژگیهای اخلاقی شهید عباسی گفت: دوستانی که از نزدیک با ایشان آشنایی داشتند، میدانند که بسیار خوشروحیه بود و در هر جمعی حضور داشت، به دیگران نیز روحیه میبخشید. در کنار همه فضائل اخلاقی، یکی از مهمترین ویژگیهای ایشان این بود که در حیات دنیوی خود نیز بسیار مبتهج و پرنشاط بود؛ بهگونهای که دیگران از معنویت و روحیه شاداب او بهرهمند میشدند و واقعاً نیم ساعت نشستن در محضر ایشان به انسان روحیه میداد.
وی درباره حیات اخروی شهدا نیز بیان کرد: خداوند در توصیف حیات اخروی شهدا میفرماید «فَرِحِینَ بِمَا آتَاهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ» و در ادامه مایه این خوشحالی را توضیح میدهد: «وَیَسْتَبْشِرُونَ بِالَّذِینَ لَمْ یَلْحَقُوا بِهِمْ مِنْ خَلْفِهِمْ أَلَّا خَوْفٌ عَلَیْهِمْ وَلَا هُمْ یَحْزَنُونَ». این آیه نشان میدهد یکی از دلایل شادمانی شهدا در حیات اخروی، نگاه آنان به بازماندگان خود در دنیاست؛ کسانی که راه شهادت را دنبال میکنند و از دو آسیب بزرگ، یعنی ترس و اندوه، دور هستند.
رسالت شهدا پس از شهادت ادامه دارد
جلیلی با تشریح بیشتر این آیه افزود: رهروان شهدا نه نگران هستند و نه غمگین؛ نه دلهره دارند و نه دلسرد میشوند. خداوند در این آیه تصریح میکند که شهدا به این ویژگیهای جامعه ایمانی مفتخر، مبتهج و خوشحال هستند؛ «وَیَسْتَبْشِرُونَ بِالَّذِینَ لَمْ یَلْحَقُوا بِهِمْ مِنْ خَلْفِهِمْ أَلَّا خَوْفٌ عَلَیْهِمْ وَلَا هُمْ یَحْزَنُونَ». انشاءالله ما نیز مصداق این فضیلتی باشیم که خداوند در این آیه شریفه برای رهروان شهدا بیان کرده است.
وی ادامه داد: خود موضوع توجه شهدا به جامعه که در این آیه به آن تصریح شده، نکتهای بسیار قابل توجه است؛ گویی کار آنها تمام نشده و پس از شهادت نیز نسبت به جامعه خود نگاه و توجه دارند. خدا رحمت کند مرحوم آیتالله مهدویکنی را؛ ایشان در دانشگاه به ما میفرمودند که میتوان به شهدا توسل کرد. بر اساس معارف دینی و شیعی، نهفقط اولیای معصوم (ع)، بلکه به شهدا نیز میتوان متوسل شد. این نشان میدهد که دست شهدا باز است و بر اساس معارف متقن ما که علمای محتاط و دقیق نیز بر آن صحه گذاشتهاند، این ارتباط کاملاً وجود دارد.
شهید عباسی در خط عزت و پیشرفت قرار داشت
قائممقام فرهنگی صداوسیما با اشاره به یکی از آثار مکتوب خود و چالشهای انتشار آن بیان کرد: این نکتهای را که میخواهم عرض کنم، پیش از این در یک مقاله نوشته بودم. قصد داشتم آن مقالات را در قالب یک کتاب منتشر کنم، اما وزارت ارشاد حدود هشت ماه است که کتاب من را به خاطر همین نکته توقیف کرده است. حالا کتاب قرار است مثلاً در هزار نسخه منتشر شود، اما دوستان خیلی مواظب هستند که افکار عمومی آلوده نشود؛ الحمدلله به وظایفشان خیلی دقیق عمل میکنند و از حقوق عامه دفاع میکنند.
وی افزود: آن موردی که عزیزان ارشاد به آن ایراد گرفته بودند، این بود که نام شهید فریدون عباسی را آورده و نوشته بودم در فضای علمی و دانشگاهی ایران، سالیان سال است که دو خط موازی را شاهد هستیم که شهید عباسی یکی از علمداران و پیشقراولان خط اول است؛ یعنی خط عزت، کرامت، پیشرفت، اعتمادبهنفس، هویت و عدالتخواهی در تراز اجتماعی و جهانی.
خداوند از دانشمندان پیمان گرفته است
جلیلی با استناد به خطبه شقشقیه امیرالمؤمنین (ع) گفت: حضرت علی (ع) در این خطبه میفرمایند: «لَوْلَا حُضُورُ الْحَاضِرِ وَقِیَامُ الْحُجَّةِ بِوُجُودِ النَّاصِرِ وَمَا أَخَذَ اللَّهُ عَلَی الْعُلَمَاءِ أَنْ لَا یُقَارُّوا عَلَی کِظَّةِ ظَالِمٍ وَلَا سَغَبِ مَظْلُومٍ لَأَلْقَیْتُ حَبْلَهَا عَلَی غَارِبِهَا».
وی ادامه داد: من میخواهم به این فراز استشهاد کنم که میفرماید «أَخَذَ اللَّهُ عَلَی الْعُلَمَاءِ»؛ خداوند از علما، دانشمندان، نخبگان و نوابغ، هر اسمی که بر آن بگذاریم، پیمان گرفته است که بر شکمبارگی ظالم و گرسنگی مظلوم و بر این بیتوازنی در جامعه و جهان ساکت ننشینند و بیقرار باشند.
دو جریان در فضای علمی کشور
قائممقام فرهنگی صداوسیما با تبیین رسالت دانشمندان متعهد گفت: امثال شهید فریدون عباسیها علمدار چنین جریانی در علم جهان هستند. اینکه چرا شهدایی چون فقهی، شهریاری، مینوچهر، ذوالفقاری، فخریزاده، عباسی، احمدیروشن، رضایینژاد و دیگران به شهادت میرسند، به این دلیل است که در برابر تبعیض ایستادند و پرچمدار عدالت شدند.
وی افزود: بر اساس پیمان «أَخَذَ اللَّهُ عَلَی الْعُلَمَاءِ»، دانشمندان نباید اجازه دهند این شکافها در جهان به وجود بیاید؛ نباید بگذارند عدهای به خاطر داشتن قدرت سیاسی، نظامی و امنیتی بگویند شما حق ندارید فلان رشته علمی را داشته باشید؛ علمی که هزاران کاربرد مختلف در رشتهها و حوزههای گوناگون دارد.
جلیلی ادامه داد: چهار نفر در واشنگتن، لندن و پاریس نشستهاند و دوست ندارند شما این سرفصلها را در دانشگاههایتان دنبال کنید؛ در حالی که زمانی که شما خواجه نصیر، ابنسینا، ابوریحان و زکریای رازی داشتید، این قلدرهای امروز اقوام وحشی در اروپای مرکزی بودند و آمریکا اساساً وجود خارجی نداشت. آنها دوست ندارند عدالت در فضای علمی جهان برقرار باشد، اما عباسیها گفتند ما پیرو امیرالمؤمنین (ع) هستیم که فرمود خداوند از علما پیمان گرفته است در برابر شکمبارگی ظالم و گرسنگی مظلوم سکوت نکنند.
روایت جریان غربگرا از علم
وی در ادامه به تشریح جریان دوم پرداخت و افزود: در مقابل، جریان دیگری وجود دارد که بیش از صد سال است، از زمان شهادت امیرکبیر تا امروز، در ایران ادامه دارد و پیروان آن تنها یک شعار دارند؛ «از فرق سر تا ناخن پا باید فرنگیمآب شویم».
جلیلی اظهار کرد: صد سال پیش تئوریسین این جریان سیدحسن تقیزاده بود و امروز نیز کسانی هستند که میگویند ایرانیها عقلانیت کمتری نسبت به اروپاییهای سفیدپوست دارند. این سخنان در دانشگاههای ایران و از سوی افرادی مطرح میشود که خود را روشنفکر و صاحبنظر میدانند.
وی افزود: این افراد چنان فضا را در دانشگاهها و آکادمیها قرق میکنند که کسی جرئت نکند حرفی بزند؛ درست شبیه داستان «پادشاه لخت» هانس کریستین اندرسن. از نظر آنها، در برابر غرب کسی حق دگراندیشی ندارد؛ همه پرسشهای بشر در غرب مطرح شده و پاسخ گرفته است و سهم شرق و ایرانی فقط تقلید و تسلیم است.
حتی ترور دانشمندان را محکوم نکردند
قائممقام فرهنگی صداوسیما با انتقاد از رویکرد برخی جریانهای فکری در قبال ترور دانشمندان هستهای گفت: همین مدعیان حتی حاضر نشدند ترور امثال فریدون عباسی را محکوم کنند یا حتی اظهار تأسف داشته باشند. منطق آنها این است که هرکس در برابر کدخدا بایستد و از منافع ملت خود دفاع کند، مستحق مجازات است؛ خواه این مجازات ترور باشد، خواه تحقیر یا هر شکل دیگری از برخورد.
معیار آنها برای سنجش علم چیست؟
جلیلی افزود: این سخنان کاملاً ابطالپذیر است؛ اگر غیر از این بوده، آقایان بگویند که در کجا ترور دانشمندان ایرانی را محکوم کردهاند یا حتی نسبت به شهادت آنها و خانوادههایشان اظهار تأسف داشتهاند.
وی ادامه داد: ما با دو جریان علمی کاملاً متمایز روبهرو هستیم. از نظر جریانی که تملق کدخدا را میگوید، هیچکس حق ندارد در برابر نظام سلطه عرضاندام کند.
دانشمندان هستهای در مرزهای دانش جهان بودند
قائممقام فرهنگی صداوسیما با مقایسه جایگاه علمی دانشمندان هستهای و برخی مدعیان روشنفکری گفت: در طرف مقابل، جریان فریدون عباسیها، شهید فقهیها، شهید فخریزادهها و شهید شهریاریها قرار دارد که در مرزهای دانش جهان حرکت میکردند.
وی افزود: مدتی پیش از جنگ ۱۲ روزه، به همراه مدیران صداوسیما این افتخار را داشتیم که از سایت فردو بازدید کنیم و در خدمت دانشمندان هستهای باشیم. آنجا توضیح میدادند که در برخی شاخههای علوم هستهای، ایران رتبه نخست جهان را در اختیار دارد و در برخی حوزهها نیز جزو کشورهای برتر دنیا محسوب میشود.
آمریکا کماندوهای فکری خود را پیاده کرده است
جلیلی با تبیین تقابل این دو تفکر اظهار کرد: یک جریان با تکیه بر افتخارات تمدنی ایران و اعتمادبهنفس برخاسته از هویت تاریخی خود، در برابر شیاطین و طواغیت عالم ایستاده است تا برای کشور ارزشآفرینی کند و زیرساختها را توسعه دهد.
وی افزود: در مقابل، گروهی نشستهاند و میگویند شما نباید با آمریکا درگیر میشدید و نباید تصور میکردید میتوانید مستقل باشید.
قائممقام فرهنگی صداوسیما با هشدار نسبت به نفوذ فکری غرب در برخی محیطهای دانشگاهی گفت: ما همیشه تصور میکردیم آمریکا قرار است در قشم، خارک و هرمز کماندو پیاده کند، اما واقعیت این است که آمریکا کماندوهایش را در دانشگاهها پیاده کرده است.
وی ادامه داد: امثال فریدون عباسی بارها گفتهاند که دیگر آن زمان گذشته است که تصور شود با کشتن چند نفر میتوان این مسیر را متوقف کرد. آنها نیرو تربیت کردهاند و این سنت علمی را در کشور ریشهدار ساختهاند.
راه شهید عباسی ادامه دارد
جلیلی با اشاره به خاطرهای از رئیس سازمان انرژی اتمی گفت: آقای مهندس اسلامی تعریف میکردند که در جریان سفر رافائل گروسی، وقتی با جمعی از دانشمندان هستهای ایران دیدار کرد، از حضور گسترده دانشمندان جوان و بهویژه بانوان متخصص ایرانی شگفتزده شد.
وی افزود: دهها و صدها دانشمند ایرانی، شاگردان همین فریدون عباسیها و مجید شهریاریها هستند؛ کسانی که پرچم استقلال علمی کشور را برافراشته نگه داشتهاند و هیچکس توان پایین کشیدن آن را ندارد.
قائممقام فرهنگی صداوسیما در پایان تأکید کرد: به قول شاعر «باش تا صبح دولتش بدمد / کاین هنوز از نتایج سحر است». این جریان معنوی، علمی، نافع و هویتمند دانشگاهی در کشور ماندگار خواهد بود و مصداق آیه شریفه «تُؤْتِی أُکُلَهَا کُلَّ حِینٍ بِإِذْنِ رَبِّهَا» خواهد شد. امیدواریم ما نیز رهروان و ادامهدهندگان خوبی برای راه همه شهدا، بهویژه این شهید عزیز و گرانقدر باشیم.
نظر شما