به گزارش خبرگزاری ایمنا، به گفته سه منبع آگاه، آژانسهای اطلاعاتی آمریکا ارزیابی کردهاند که ایران از این پس میتواند بهطور مؤثر دسترسی به تنگهٔ هرمز را هر زمان که بخواهد مسدود کند، به این معنا که تهران در نتیجهٔ جنگ، توانایی جدید و قدرتمندی به دست آورده است.
به گزارش سیانان، صرفنظر از یادداشت تفاهمی که احتمالاً روز جمعه بهطور رسمی برای بازگشایی این آبراه کلیدی و به عنوان مقدمهای برای مذاکرات هستهای امضا شود، ایران در جریان درگیری کنونی ثابت کرد که میتواند دسترسی به تنگه را قطع کند و ارزیابیهای اطلاعاتی آمریکا نشان میدهد که این اتفاق میتواند دوباره رخ دهد.
یکی از منابع آگاه از ارزیابیهای اطلاعاتی آمریکا به سیانان گفت: «ما اکنون کنترل عملی تنگه را به ایران واگذار کردهایم، سلاحی قدرتمندتر از هر بمب اتمی.»
این منبع تأکید کرد که جنگ چگونه به شکلی بنیادین طرز فکر تهران درباره استفاده از تاکتیکهای مشابه در آینده را تغییر داده است.
آمریکا مجبور شده است برای بازگشایی کامل تنگه با ایران مذاکرات جدی انجام دهد، مسئلهای که خود نشاندهنده حفظ اهرم فشار توسط ایرانیهاست.به گفته مقامات صنعت کشتیرانی و کارشناسان ردیابی حرکت کشتیها، عدم قطعیت دربارهٔ محتوای توافق و سایر ریسکها نیز احتمالاً تردد از این گذرگاه حیاتی را برای هفتهها یا ماهها به حداقل خواهد رساند.
ایران قدرت نظامی خود را حفظ کرده است
علاوه بر این به نوشته سیانان، ایران همچنان بخش قابلتوجهی از زرادخانه تسلیحاتی خود را حفظ کرده است، از جمله موشکها، پهپادها، پرتابگرهای موشکی و صدها قایق تندرو کوچک که همچنان میتوانند در خلیج فارس تأثیرگذار باشند.
شبکه آمریکایی پیش از این گزارش داده بود که ایران همچنین صنعت نظامی خود را سریعتر از آنچه آمریکا پیشبینی میکرد بازسازی کرده و تولید پهپادهای جدید را آغاز کرده است.از سوی دیگر، در حالی که به نظر میرسد ایران و آمریکاییها توافقی امضا کردهاند که تنگه را بازگشایی کرده و درگیری فعلی را پایان دهد، چندین منبع گفتند که ایران در حال برنامهریزی برای یک «گزینهٔ هستهای» اقتصادی در صورت شکست مذاکرات با آمریکا بوده و آن ورود انصارالله یمن به درگیریها و بستن تنگهٔ بابالمندب است که دریای سرخ را به اقیانوس هند متصل میکند.
یک منبع آگاه گفت که بستن بابالمندب در کنار بستن تنگهٔ هرمز اقتصاد جهانی را بهکلی نابود خواهد کرد.در مجموع، ارزیابیهای اخیر اطلاعاتی آمریکا نشاندهندهٔ تأثیر ماندگار تصمیم دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، برای آغاز درگیری بدون در نظر گرفتن کامل اراده ایران برای بستن تنگهٔ هرمز است، مسئلهای که که فراتر از هرگونه یادداشت تفاهمی بین دو کشور است.
به گفتهٔ سه منبع آگاه از این ارزیابیها، از زمانی که ایران اقدام به بستن تنگه کرد، آژانسهای اطلاعاتی آمریکا در حال ارزیابی مجدد این موضوع هستند که ایران چگونه و تحت چه شرایطی ممکن است در آینده از همان اهرم استفاده کند.
بستن تنگه هرمز، گزینهای در اختیار ایران
حال ایران ثابت کرده که ارائه و توانایی لازم برای بستن تنگه را دارد و به گفته دو منبع آگاه، برخی مقامات آمریکایی میگویند که آنها اکنون احتمال بیشتری دارد در آینده این گام را بار دیگر بردارند.روز دوشنبه، یک مقام ارشد دولت آمریکا گفت که هدف واشنگتن «ایجاد مکانیسمی است که بستن مجدد تنگه را غیرممکن کند.»ترامپ روز دوشنبه اظهار داشت که تنگه «تا حدی باز شده است» و روز جمعه، زمانی که آمریکا و ایران قرار است تفاهمنامه را بهطور رسمی امضا کنند، بهطور کامل باز خواهد شد.ترامپ در نشست گروه هفت در دیدار با امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، گفت: «آنها در حال جستجوی چند مین هستند که از قبل پیدا کردهاند، اما... کشتیها اکنون در حال حرکت هستند. روز جمعه، کاملاً باز خواهد شد.»ترامپ افزود: «فکر نمیکنم به کمک زیادی نیاز داشته باشیم، زیرا توافقی داریم که بر اساس آن تنگه باز خواهد بود و عوارضی هم ندارد. سر این موضوع کمی بحث داشتیم؛ عوارضی ندارد.»اما او دربارهٔ اینکه چگونه توافق ممکن است از اقدامات مشابه ایران برای بستن تنگه در آینده جلوگیری کند حرف خاصی نزده است، به ویژه پس از جنگ که آمریکا محاصرهٔ دریایی خود را لغو میکند و در نهایت به وضعیت عادی نیروهای خود در منطقه بازمیگردد.ایران مدتها قبل از جنگ هشدار داده بود که در پاسخ به حملهٔ دشمنان خارجی، از جمله آمریکا و اسرائیل، تنگه را خواهد بست، اما پیش از آغاز تجاوز نظامی آمریکا و اسرائیل، توانایی خود را در این زمینه نشان نداده بود.
ترامپ و یک اشتباه محاسباتی
پیش از این، چند منبع آگاه گفته بودند یکی از دلایلی که دولت ترامپ اراده ایران برای بستن تنگه را دستکم گرفت، این بود که مقامات معتقد بودند این کار به ایران بیشتر از آمریکا ضربه میزند.
مقامات ارشد دولت ترامپ همچنین مطمئن بودند که چین در نهایت از نفوذ خود بر ایران برای جلوگیری از بستن مؤثر تنگه استفاده خواهد کرد.در نتیجه به گفته دو منبع آگاه، دولت ترامپ تصمیم گرفت که در حملاتش اهداف نظامی ایران را در اولویت قرار دهد، به جای اینکه ادوات و تجهیزات خود را برای ممانعت از بستن شدن مؤثر تنگهٔ هرمز توسط ایران اختصاص دهد.اما چند روز پس از آغاز درگیری، مشخص شد که دولت ترامپ دچار اشتباه محاسباتی شده است.
منبع آگاهی دیگر که در برنامهریزی نظامی جنگ نقش داشت، در این باره بیان کرد: «از دست دادن کنترل تنگه بزرگترین اشتباه این دوران خواهد بود، زیرا این کارتی است که آمریکا بدون سرمایهگذاری کامل نمیتواند با آن مقابله کند. اکنون راهی برای بازپسگیری تنگه بدون تجمع گسترده نیروی نظامی وجود ندارد.»
نظر شما