به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، اورانیوم بهعنوان یکی از مهمترین منابع تأمین سوخت نیروگاههای هستهای در جهان، نقشی کلیدی در امنیت انرژی و برنامههای گذار به اقتصاد کمکربن ایفا میکند. تازهترین آمار منتشرشده از سوی آژانس انرژی هستهای سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD-NEA) و آژانس بینالمللی انرژی اتمی (IAEA) نشان میدهد که منابع شناختهشده و قابل استحصال اورانیوم در جهان بهشدت در تعداد محدودی از کشورها متمرکز شده است و استرالیا با فاصلهای قابلتوجه در صدر این فهرست قرار دارد.
بر اساس دادههای سال ۲۰۲۳، مجموع منابع شناساییشده و قابل بازیابی اورانیوم در جهان حدود ۵ میلیون و ۹۲۵ هزار و ۷۰۰ تن برآورد شده است. این ارقام شامل ذخایری است که استخراج آنها با هزینهای تا سقف ۱۳۰ دلار به ازای هر کیلوگرم اورانیوم از نظر اقتصادی امکانپذیر تلقی میشود. در میان کشورهای دارنده این منابع، استرالیا با در اختیار داشتن یک میلیون و ۶۷۱ هزار و ۲۰۰ تن اورانیوم، معادل ۲۸ درصد کل ذخایر شناختهشده جهان، جایگاه نخست را به خود اختصاص داده است. حجم منابع اورانیوم این کشور بیش از دو برابر ذخایر قزاقستان، دومین دارنده بزرگ جهان برآورد میشود.
قزاقستان با ۸۱۳ هزار و ۹۰۰ تن اورانیوم، حدود ۱۴ درصد از منابع جهانی را در اختیار دارد و پس از آن کانادا با ۵۸۲ هزار تن و سهمی معادل ۱۰ درصد قرار گرفته است. در مجموع، این سه کشور بیش از ۵۲ درصد منابع شناختهشده اورانیوم جهان را در اختیار دارند؛ موضوعی که اهمیت راهبردی آنها را در بازار جهانی سوخت هستهای دوچندان میکند.
در رتبههای بعدی، نامیبیا با ۴۹۷ هزار و ۹۰۰ تن و روسیه با ۴۷۶ هزار و ۶۰۰ تن اورانیوم هر کدام حدود ۸ درصد از ذخایر جهانی را در اختیار دارند. نیجر با ۳۳۶ هزار تن، آفریقای جنوبی با ۳۲۰ هزار و ۹۰۰ تن و چین با ۲۷۰ هزار و ۵۰۰ تن نیز از دیگر دارندگان مهم منابع اورانیوم بهشمار میروند. برزیل با ۱۶۷ هزار و ۸۰۰ تن، مغولستان با ۱۴۴ هزار و ۶۰۰ تن و اوکراین با ۱۰۶ هزار و ۷۰۰ تن دیگر کشورهایی هستند که ذخایر قابلتوجهی از این ماده راهبردی را در اختیار دارند.
در ادامه این فهرست، بوتسوانا، ایالات متحده آمریکا، تانزانیا، ازبکستان، آرژانتین، پرو، اسپانیا، ترکیه، زامبیا و موریتانی قرار دارند که هر یک سهمی کمتر از دو درصد از منابع جهانی را در اختیار دارند. در مجموع نیز سایر کشورهای جهان حدود ۱۱۵ هزار و ۴۰۰ تن اورانیوم، معادل دو درصد از کل منابع شناختهشده را دارا هستند.
کارشناسان تأکید میکنند که میزان ذخایر اورانیوم تنها با میزان تولید این ماده برابر نیست. منابع اورانیوم تنها بیانگر حجم ذخایر شناختهشده و قابل استخراج از نظر اقتصادی هستند، در حالی که تولید واقعی به عواملی همچون توسعه معادن، سرمایهگذاری، مجوزهای زیستمحیطی، زیرساختهای صنعتی و سیاستهای دولتی بستگی دارد. نمونه بارز این وضعیت استرالیاست؛ کشوری که بزرگترین ذخایر اورانیوم جهان را در اختیار دارد، اما بهدلیل برخی محدودیتهای سیاستی و زمانبر بودن توسعه پروژههای معدنی، سطح تولید آن متناسب با حجم ذخایرش نیست.
در مقابل، قزاقستان و کانادا نهتنها از بزرگترین دارندگان منابع اورانیوم محسوب میشوند، بلکه از تولیدکنندگان اصلی این ماده در جهان نیز هستند و نقش محوری در زنجیره تأمین سوخت نیروگاههای هستهای ایفا میکنند. این موضوع جایگاه این دو کشور را در بازار جهانی انرژی هستهای بیش از پیش تقویت کرده است.
توزیع جغرافیایی منابع اورانیوم نشان میدهد که این ذخایر تنها به چند منطقه خاص محدود نیستند و در قارههای مختلف پراکندهاند. کشورهای آفریقایی همچون نامیبیا و نیجر از ذخایر قابلتوجهی برخوردارند، در حالی که روسیه، چین، اوکراین و ازبکستان بخش مهمی از منابع اورانیوم اوراسیا را در اختیار دارند. در قاره آمریکا نیز برزیل، آرژانتین، پرو و ایالات متحده سهم مهمی از این منابع را به خود اختصاص دادهاند.
اهمیت اورانیوم در سالهای اخیر همزمان با تلاش کشورها برای کاهش انتشار گازهای گلخانهای و توسعه تولید برق کمکربن افزایش یافته است. بسیاری از دولتها انرژی هستهای را یکی از ابزارهای مهم برای دستیابی به اهداف اقلیمی و تضمین امنیت انرژی میدانند و همین مسئله موجب شده است تأمین پایدار اورانیوم به موضوعی راهبردی تبدیل شود. در این میان، فعالیتهای اکتشافی گسترده در نقاط مختلف جهان طی دهه گذشته باعث شده است حجم منابع شناساییشده اورانیوم بیش از ۲۵ درصد افزایش پیدا کند؛ روندی که میتواند پشتوانهای مهم برای توسعه آینده صنعت انرژی هستهای و پاسخگویی به رشد تقاضای جهانی برق در دهههای پیشرو باشد.
نظر شما