به گزارش خبرگزاری ایمنا، رسانههای آزاد، روزنامهها و مطبوعات در هر جامعهای از ارکان توسعه و دموکراسی بهشمار میآید، بر این اساس خبرگزاری ایمنا، مرور عناوین مطبوعات کشور را بهصورت روزانه در دستور کار خود دارد.
روزنامه «ایران» با تیتر «موازنه در میدان، تضمین اصلی توافق احتمالی»، به روند نهاییشدن تفاهمنامه پایان جنگ میان ایران و آمریکا پرداخت و نوشت: آخرین تحولات نشان میدهد راهبرد «صلح از طریق قدرت» ترامپ در برابر واقعیتهای میدانی ناکام مانده و آمریکا را به سمت دیپلماسی سوق داده است. پس از هفتهها تبادل پیام، متن تفاهمنامه به مرحله نهایی نزدیک شده و به گفته سخنگوی وزارت خارجه، کلیات آن تقریباً نهایی و در انتظار تصمیم نهادهای بالادستی ایران است، این تفاهم بر پایه طرح دو مرحلهای ایران شکل گرفته که پایان جنگ را بر مذاکرات هستهای مقدم میداند. در متن فعلی، ایران تعهد هستهای تازهای نمیپذیرد و مذاکرات درباره برنامه هستهای، تحریمها و غرامتها به دورهای ۶۰ روزه پس از امضا موکول شده است، همچنین بر حفظ حق غنیسازی، نگهداری مواد در داخل کشور، رعایت خطوط قرمز نظام و نظارت شورای عالی امنیت ملی تأکید شده است.
در بخشهای دیگر، به موضوع تنگه هرمز (با تأکید بر منطقهای بودن مدیریت آن)، پایان کامل جنگ در همه جبههها از جمله لبنان، آزادسازی مرحلهای داراییهای مسدودشده، پیشبینی سازوکار جبران خسارات جنگ و ارجاع پرونده تحریمها به مذاکرات بعدی اشاره شده است.
روزنامه «کیهان» با تیتر «تنگه را با اقتدار بستهایم با دیپلماسی باز نمیکنیم»، به پیامدهای جنگ اخیر و مذاکرات احتمالی ایران و آمریکا پرداخت و نوشت: قدرتنمایی میدانی نیروهای مسلح ایران موجب عقبنشینی آمریکا و درخواست آتشبس از سوی واشنگتن شده است، به نوشته این روزنامه، عملیاتهای موشکی و حملات ایران به پایگاههای نظامی آمریکا در منطقه و همچنین انسداد تنگه هرمز، موازنه قدرت را تغییر داده و آمریکا را در بحران اقتصادی و سیاسی قرار داده است، در این روایت، افزایش قیمت انرژی و کاهش محبوبیت داخلی ترامپ از عواملی معرفی میشود که کاخ سفید را به سمت طرح ادعای توافق و آتشبس سوق داده است.
در ادامه گزارش، کیهان با تردید نسبت به روند مذاکرات تأکید میکند که آمریکا قابل اعتماد نیست و طرح موضوع توافق بیشتر یک عملیات رسانهای برای پوشاندن شکستهای میدانی واشنگتن است. این روزنامه به گمانهزنیها درباره پیشنویس تفاهمنامه ۱۴ مادهای نیز اشاره میکند؛ مفادی که شامل توقف جنگ در همه جبههها، خروج نیروهای آمریکا از پیرامون ایران، رفع محاصره دریایی، تعلیق تحریمهای نفتی، آزادسازی بخشی از داراییهای بلوکهشده، آغاز مذاکرات ۶۰ روزه برای توافق نهایی هستهای و کنار گذاشته شدن موضوع موشکی و حمایت از گروههای مقاومت از دستور کار است، با این حال تأکید میشود که مقامات رسمی ایران هنوز چنین توافقی را تأیید نکردهاند.
روزنامه «جوان» با تیتر «جنگ را باخت توافق را هم میبازد»، به روند مذاکرات و گمانهزنیها درباره توافق احتمالی ایران و آمریکا پرداخت و نوشت: دونالد ترامپ برای سیونهمین بار از نزدیک بودن توافق با ایران سخن گفته و حتی از نهایی شدن آن صحبت کرده است؛ در حالی که در ایران این توافق هنوز در مرحله بررسی قرار دارد و آنچه مطرح است بیش از آنکه یک توافق جامع باشد، یک تفاهم اولیه برای ترک مخاصمه و تعیین تکلیف موضوعاتی مانند محاصره دریایی و تنگه هرمز است. به گفته مقامات ایرانی، متن تفاهمنامه موسوم به «تفاهمنامه اسلامآباد» تا حد زیادی نهایی شده، اما همچنان نیازمند تصمیمگیری در سطوح عالی نظام است و میانجیهایی مانند قطر و پاکستان در روند مذاکرات نقش دارند.
این گزارش همچنین به گمانهزنیهای رسانهای درباره مفاد احتمالی توافق اشاره میکند؛ از جمله توقف جنگ در همه جبههها، رفع محاصره دریایی، بازگشایی تنگه هرمز با ترتیبات ایران، تعلیق برخی تحریمهای نفتی، آزادسازی بخشی از داراییهای بلوکهشده ایران و آغاز مذاکرات ۶۰ روزه برای رسیدن به توافق نهایی در موضوعاتی مانند برنامه هستهای و رفع تحریمها، در عین حال، به گفته منابع ایرانی، موضوعات موشکی و حمایت از گروههای مقاومت در مذاکرات مطرح نخواهد شد، روزنامه همچنین به مواضع متناقض ترامپ اشاره کرده و مینویسد اظهارات او درباره توافق، نگرانیها نسبت به پایبندی آمریکا به تعهدات احتمالی را افزایش داده است.
روزنامه «وطن امروز» با تیتر «جنگ در متن»، به بررسی روایتهای رسانهای از روند توافق احتمالی میان ایران و آمریکا پرداخت و نوشت: پس از حملات محدود آمریکا به جنوب ایران و پاسخ موشکی ایران به پایگاههای نظامی آمریکا در اردن، کویت و بحرین، دونالد ترامپ با وجود تهدیدهای اولیه، از لغو حملات و نزدیک شدن به توافق با تهران خبر داد، حملات اخیر آمریکا بیشتر با هدف فشار بر ایران برای تغییر مفاد «تفاهم اسلامآباد» انجام شد، اما در نهایت همان چارچوب اولیه مورد پذیرش قرار گرفته است.
در ادامه گزارش به انتشار پیشنویس تفاهمنامه ۱۴ مادهای اشاره میشود که مهمترین بندهای آن شامل توقف کامل جنگ در همه جبههها، تعهد آمریکا به عدم مداخله در امور داخلی ایران، رفع محاصره دریایی ظرف ۳۰ روز، خروج نیروهای آمریکا از پیرامون ایران، بازگشایی تنگه هرمز با ترتیبات ایران، تعلیق تحریمهای نفتی، آزادسازی ۲۴ میلیارد دلار از داراییهای بلوکهشده ایران و آغاز مذاکرات ۶۰ روزه برای توافق نهایی درباره برنامه هستهای و رفع تحریمها است. در این چارچوب تأکید شده که موضوع برنامه موشکی ایران و حمایت از گروههای مقاومت از دستور کار مذاکرات خارج خواهد بود. در عین حال مقامات ایرانی اعلام کردهاند متن تفاهم هنوز در داخل ایران به تأیید نهایی نرسیده و در حال بررسی در مراجع تصمیمگیر است.
روزنامه «اعتماد» با تیتر «جزئیات تفاهم»، به بررسی محتوای تفاهم اولیه ایران و آمریکا پرداخت و نوشت: بر اساس اطلاعاتی که این روزنامه از منابع دیپلماتیک و نزدیک به وزارت امور خارجه به دست آورده، تفاهم اولیه میان تهران و واشنگتن بر سه محور اصلی «پایان دادن به منازعات در همه جبههها»، «حفظ حاکمیت ایران بر تنگه هرمز» و «ایجاد سازوکار سرمایهگذاری ۳۰۰ میلیارد دلاری در ایران» استوار است، این تفاهم با میانجیگری کشورهایی مانند قطر، پاکستان و امارات شکل گرفته و هدف آن پایان دادن به درگیریهای منطقهای و ایجاد یک چارچوب برای توافق نهایی در مذاکرات ۶۰ روزه آینده است.
در گزارش آمده است که در متن تفاهم، آمریکا متعهد میشود در امور داخلی ایران دخالت نکند و از افزایش نیروهای نظامی خود در منطقه پرهیز کند، همچنین برخلاف برخی ادعاها، ایران هیچ تعهدی درباره واگذاری مدیریت تنگه هرمز یا عدم دریافت عوارض از کشتیها نداده و موضوع مدیریت این تنگه در چارچوب گفتوگوهای منطقهای با کشورهای ساحلی مانند عمان بررسی خواهد شد. بخش اقتصادی تفاهم نیز شامل ایجاد صندوق سرمایهگذاری ۳۰۰ میلیارد دلاری برای بازسازی و توسعه اقتصاد ایران است که قرار است با مشارکت آمریکا و برخی کشورهای منطقه تأمین مالی شود.
موضوع هستهای در چارچوب مذاکرات بعدی بررسی خواهد شد و ایران تنها در صورت لغو کامل تحریمها در توافق نهایی، تعهد به عدم تولید سلاح هستهای را در قالب همان تعهدات موجود در پیمان انپیتی اعلام خواهد کرد. در این چارچوب، موضوعات موشکی و منطقهای در مذاکرات مطرح نشده و خارج از دستور کار باقی مانده است.
روزنامه «دنیای اقتصاد» با تیتر «دورنمای اقتصادی پس از تفاهم»، به پیامدهای اقتصادی تفاهم احتمالی ایران و آمریکا پرداخت و نوشت: با افزایش گمانهزنیها درباره نهایی شدن پیشنویس یادداشت تفاهم میان تهران و واشنگتن، پرسش اصلی این است که آیا این چارچوب میتواند به آغاز یک توافق پایدار تبدیل شود یا تنها وقفهای موقت در چرخه تنشها باشد. این روزنامه تفاهمنامه احتمالی را نه یک توافق جامع، بلکه بیشتر سازوکاری برای مدیریت بحران و فراهم کردن زمینه مذاکرات بعدی در حوزههای هستهای، تحریمها و امنیت منطقهای ارزیابی میکند.
گزارش تأکید دارد که سرنوشت این تفاهم بیش از هر چیز به دوره ۶۰ روزه پس از امضا بستگی دارد؛ دورهای که در آن باید توان دو طرف برای عبور از اختلافات و تبدیل تفاهم اولیه به توافقی پایدار سنجیده شود، از منظر این روزنامه، اهمیت اصلی ماجرا در تأثیر آن بر شاخصهای کلان اقتصادی، بازارها و انتظارات فعالان اقتصادی است؛ به این معنا که نتیجه این تفاهم میتواند بر روند متغیرهایی مانند نرخ ارز، طلا، بازار سرمایه و چشمانداز کلی اقتصاد ایران اثرگذار باشد.
نظر شما