به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، انتشار گسترده ویدئوی گریههای یک کودک هفتساله فلسطینی برای شکستن عینکش، توجه افکار عمومی جهان را به بحران فزاینده خدمات چشمپزشکی در نوار غزه جلب کرده است؛ بحرانی که در پی جنگ و کمبود شدید امکانات درمانی، هزاران کودک و بیمار کمبینا را از دسترسی به معاینه، عینک و جراحیهای تخصصی محروم کرده است.
ایوب جنید که از اختلال شدید بینایی رنج میبرد، پس از انتشار این ویدئو و دیده شدن آن توسط میلیونها نفر در شبکههای اجتماعی، موفق شد یک عینک جدید دریافت کند. با این حال، خانواده او تأکید میکنند که مشکل اصلی همچنان پابرجاست، زیرا این کودک برای حفظ بینایی خود به جراحی تخصصی و فوری نیاز دارد؛ عملی که در شرایط کنونی غزه امکان انجام آن وجود ندارد.
مادر ایوب، ایمان جنید، ۳۰ ساله که به همراه خانوادهاش در منطقه بندر شهر غزه آواره شده است، میگوید مشکلات بینایی فرزندش از دو سالگی آغاز شد. به گفته او، ایوب پس از ابتلا به یک بیماری همراه با تب شدید دچار نزدیکبینی بسیار شدید شد. پزشکان در ابتدا تصور میکردند وضعیت بینایی او با افزایش سن بهبود خواهد یافت، اما روند بیماری برخلاف انتظار پیش رفت و قدرت عینک مورد نیاز او به مرور افزایش یافت؛ تا جایی که اکنون عدسیهای مورد نیازش در غزه یافت نمیشود.
خانواده ایوب پیش از آغاز جنگ در تدارک سفر برای درمان او بودند، اما با شروع درگیریها تمامی برنامهها متوقف شد. از آن زمان تاکنون شرایط زندگی این کودک به شدت محدود شده است. مادرش میگوید ایوب به ندرت از چادر محل سکونت خود خارج میشود و هنگام بازی با خواهر و برادرهایش یا سایر کودکان، با احتیاطی بسیار زیاد حرکت میکند. او نمیتواند مانند همسالانش بدود یا آزادانه بازی کند، زیرا پزشکان هشدار دادهاند هرگونه زمین خوردن یا ضربه ممکن است آسیب بیشتری به شبکیه چشمهایش وارد کند.
این محدودیتها تأثیر عمیقی بر روحیه کودک گذاشته است. ایوب بارها از مادرش پرسیده چرا با سایر کودکان متفاوت است، چرا نمیتواند مانند آنها حرکت کند، چرا مجبور به استفاده از عینک است و چرا امکان حضور در مدرسه را ندارد. این پرسشها بخشی از فشار روانی سنگینی است که کودکان دارای معلولیت یا بیماریهای مزمن در شرایط جنگی تجربه میکنند.
در اواخر ماه آوریل، حادثهای زندگی ایوب را دشوارتر کرد. او هنگام عبور از مسیری پوشیده از آوار به همراه یکی از اعضای خانواده زمین خورد و صورتش به زمین برخورد کرد. در نتیجه این حادثه عینکش شکست. مادرش میگوید واکنش ایوب بسیار دردناک بود؛ او با گریه شدید روی زمین افتاد و تلاش میکرد تکههای عینک را دوباره کنار هم قرار دهد. برای او عینک تنها وسیلهای بود که امکان ارتباط نسبی با محیط اطراف را فراهم میکرد.
به گفته خانواده، حتی با وجود عینک نیز ایوب دید کاملی ندارد و برای مشاهده اشیا باید آنها را در فاصله بسیار نزدیک صورت خود نگه دارد، اما بدون عینک تقریباً قادر به حرکت مستقل نیست. روزهایی که او بدون عینک سپری کرد، از سختترین روزهای زندگیاش بود. خانواده میگویند او برای سه تا چهار روز تقریباً در گوشهای از چادر باقی ماند و برای حرکت به کمک دیگران نیاز داشت. هرگاه سعی میکرد به تنهایی راه برود، ناچار میشد بدن خود را به زمین نزدیک کند تا بتواند محیط اطرافش را تشخیص دهد.
تلاشهای مکرر اعضای خانواده برای تعمیر عینک بینتیجه ماند، زیرا عدسیهای آسیبدیده قابل ترمیم نبودند. ویدئویی که بعداً منتشر شد، پس از بازگشت خانواده به چادر ضبط شده بود، اما به گفته مادر، وضعیت ایوب در خیابان حتی وخیمتر بود و او مدام از ناتوانی در دیدن و نیاز به تعمیر عینکش شکایت میکرد.
انتشار گسترده این ویدئو در نهایت باعث شد خیرین برای کمک به خانواده وارد عمل شوند و عینک جدیدی در اختیار او قرار دهند. با این وجود، مادرش تأکید میکند که عینک جدید نیز نسخه دقیق مورد نیاز فرزندش نیست و تنها بخشی از مشکل را برطرف کرده است. با وجود این، اعضای خانواده میگویند وضعیت روحی ایوب در روزهای اخیر اندکی بهتر شده و او تمایل بیشتری برای ارتباط با افرادی که به دیدارش میآیند نشان میدهد؛ تغییری که برای خانوادهاش نشانهای از امید در میان شرایط دشوار کنونی است.
داستان ایوب تنها نمونهای از بحران گسترده خدمات چشمپزشکی در غزه است. مسئولان حوزه سلامت در این منطقه میگویند جنگ، زیرساختهای درمانی مرتبط با سلامت چشم را به شدت تخریب کرده و هزاران بیمار را بدون دسترسی به خدمات ضروری رها کرده است. کمبود تجهیزات پزشکی و ابزارهای جراحی موجب شده بسیاری از عملهای ضروری به تعویق بیفتد.
به گفته مسئولان بهداشت غزه، بیمارستانها با کمبود تجهیزات کلیدی از جمله میکروسکوپهای جراحی و دستگاههای تخصصی مورد استفاده در جراحی آب مروارید روبهرو هستند. در حال حاضر بیش از دو هزار و ۸۰۰ بیمار در انتظار جراحی آب مروارید قرار دارند و مجموع پروندههای معوق در حوزه جراحیهای چشمی، شامل پیوند قرنیه، درمان گلوکوم و جراحیهای ترمیمی، از چهار هزار مورد فراتر رفته است.
در همین حال، حملات اطراف مراکز درمانی موجب تعطیلی موقت بیمارستان دولتی چشم غزه شده است؛ مرکزی که تنها بیمارستان عمومی تخصصی چشمپزشکی در سراسر نوار غزه به شمار میرود. مسئولان این مرکز میگویند در حال حاضر تنها حدود ۶۰ درصد از خدماتی که پیش از جنگ ارائه میشد، در دسترس بیماران قرار دارد.
دکتر حسام داوود، مشاور ارشد چشمپزشکی و مدیر این بیمارستان، وضعیت کنونی را نشانه کمبود گسترده تجهیزات مصرفی پزشکی و ابزارهای جراحی میداند. به گفته او، محدودیت در ورود تجهیزات پزشکی و ابزارهای تخصصی از مهمترین عوامل کاهش ظرفیت خدمات درمانی محسوب میشود.
پزشکان همچنین از افزایش چشمگیر موارد عفونتهای شدید قرنیه خبر میدهند؛ عفونتهایی که به گفته آنان با شرایط نامناسب زندگی، ازدحام جمعیت، ضعف بهداشت و کمبود دارو ارتباط دارد. برخی از بیماران در نتیجه این عفونتها دچار آسیب دائمی بینایی شدهاند.
بحران درمان چشم در غزه بخشی از یک وضعیت انسانی گستردهتر است که کودکان این منطقه را تحت تأثیر قرار داده است. هزاران کودک بیمار یا مجروح به درمان فوری نیاز دارند و بسیاری از آنها برای دریافت خدمات تخصصی باید به خارج از غزه منتقل شوند. بر اساس آخرین آمار ارائه شده از سوی مسئولان بهداشتی غزه، حدود چهار هزار کودک نیاز فوری به تخلیه پزشکی و انتقال به مراکز درمانی خارج از این منطقه دارند.
دکتر ایردی ممج، جراح سازمان بشردوستانه که در غزه فعالیت میکند، میگوید کودکی که عینکش را از دست میدهد ممکن است برای مدت طولانی عملاً نابینا باقی بماند، زیرا یافتن عینک جایگزین تقریباً غیرممکن شده است. او همچنین از افزایش مشکلات بهداشتی در میان کودکان خبر میدهد و میگوید حدود ۴۰ درصد بیماران تحت درمان در یکی از درمانگاههای این سازمان را کودکان زیر ۱۴ سال تشکیل میدهند. به گفته وی، شیوع انگلها و افزایش حضور موشها در محلهای اسکان آوارگان نیز به یکی از نگرانیهای جدی تبدیل شده و گزارشهای متعددی از گازگرفتگی کودکان در هنگام خواب ثبت شده است.
داستان ایوب جنید و هزاران کودک دیگری که در انتظار درمان هستند، تصویری روشن از پیامدهای انسانی جنگ بر نظام سلامت غزه ارائه میدهد؛ جایی که حتی شکستن یک عینک میتواند زندگی یک کودک را برای روزها به تاریکی فرو ببرد و به نمادی از بحرانی عمیقتر تبدیل شود.
نظر شما