به گزارش خبرگزاری ایمنا از چهارمحالوبختیاری، صنایعدستی تنها مجموعهای از تولیدات هنری نیست، بلکه روایتگر فرهنگ، تاریخ و سبک زندگی مردمانی است که هنر را نسل به نسل منتقل کردهاند. این ظرفیت ارزشمند علاوه بر نقش فرهنگی، میتواند در توسعه اقتصادی، ایجاد اشتغال و جذب گردشگر نیز اثرگذار باشد.
در سالهای اخیر توجه به صنایعدستی به یکی از رویکردهای مهم مدیریت شهری شهرکرد تبدیل شده است؛ رویکردی که تلاش دارد با بهرهگیری از ظرفیت هنرمندان و فعالان این حوزه، زمینه معرفی هرچه بیشتر هنرهای بومی استان را فراهم کند. در این میان، هنر نمدمالی به عنوان یکی از شاخصترین صنایعدستی چهارمحالوبختیاری جایگاه ویژهای در برنامههای فرهنگی شهرداری پیدا کرده است.
برگزاری نخستین جشنواره ملی نمد، حمایت از برپایی نمایشگاههای تخصصی صنایعدستی و ایجاد فضاهای عرضه محصولات هنری از جمله اقداماتی است که طی سالهای گذشته در دستور کار مدیریت شهری قرار گرفته و اکنون نیز برنامهریزی برای تداوم این مسیر ادامه دارد.
ترویج صنایعدستی با برنامههای فرهنگی و گردشگری
مصطفی جعفری، رئیس سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری شهرکرد از اجرای مجموعهای از برنامههای فرهنگی و گردشگری با محوریت معرفی و حمایت از صنایعدستی خبر میدهد و به خبرنگار ایمنا میگوید: برگزاری جشنواره ملی نمد، ایجاد بازارچه تخصصی، اجرای تورهای گردشگری و فضاسازی شهری از مهمترین اقدامات انجامشده در این حوزه است.
وی میافزاید: در راستای معرفی ظرفیتهای بومی و تقویت هویت فرهنگی شهرکرد، برنامههای متعددی با محوریت صنایعدستی چهارمحالوبختیاری بهویژه هنر نمد در دستور کار قرار گرفته است.
رئیس سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری شهرکرد با اشاره به برگزاری تورهای تخصصی گردشگری ادامه میدهد: این تورها با هدف آشنایی شهروندان و گردشگران با ظرفیتهای صنایعدستی استان و فرایند تولید محصولات هنری اجرا میشود تا ضمن ایجاد تجربهای فرهنگی، زمینه حمایت عملی از تولیدکنندگان نیز فراهم شود.
جعفری جشنواره ملی نمد را یکی از مهمترین رویدادهای فرهنگی شهرکرد میداند و تصریح میکند: این جشنواره با هدف معرفی توانمندیهای هنرمندان، ایجاد بستر فروش مستقیم محصولات و حمایت از فعالان این حوزه برگزار میشود و تلاش داریم شهرکرد بیش از گذشته به عنوان یکی از قطبهای مهم هنر نمد در کشور شناخته شود.
وی با اشاره به راهاندازی بازارچه تخصصی صنایعدستی در ورودی شهر خاطرنشان میکند: ایجاد این بازارچه ضمن تسهیل دسترسی مسافران به محصولات بومی، نقش مؤثری در رونق اقتصادی هنرمندان و توسعه گردشگری شهری خواهد داشت.
رئیس سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری شهرکرد دیوارنگاری و اجرای نقاشیهای شهری با موضوع صنایعدستی و نمد را از دیگر برنامههای فرهنگی مدیریت شهری برمیشمارد و میافزاید: فضاسازی محیطی با محوریت معرفی هنرهای بومی در سطح شهر انجام شده است تا هویت فرهنگی شهرکرد در سیمای شهری نیز نمود بیشتری پیدا کند.
جعفری ادامه میدهد: همزمان با هفته فرهنگی و نهمین نکوداشت روز شهرکرد، جشنواره غذا و صنایعدستی برگزار شد که فرصت مناسبی برای معرفی ظرفیتهای بومی، ایجاد نشاط اجتماعی و حمایت از اقتصاد هنر فراهم کرد.
وی تأکید میکند: حمایت از تولیدکنندگان صنایعدستی از طریق ایجاد بسترهای عرضه و فروش، معرفی گسترده آثار و اجرای برنامههای فرهنگی مستمر از اولویتهای سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری شهرکرد است و در این مسیر از تمام ظرفیتهای موجود بهره گرفته خواهد شد.
حمایت از صنایعدستی، سرمایهگذاری برای توسعه شهر
محمد حسین واحدیان، شهردار شهرکرد حمایت از صنایعدستی را سرمایهگذاری برای حفظ هویت فرهنگی و توسعه پایدار شهری میداند و به خبرنگار ایمنا میگوید: شهرکرد از ظرفیتهای ارزشمندی در حوزه هنرهای سنتی و صنایعدستی برخوردار است و شهرداری تلاش کرده است در کنار وظایف عمرانی و خدماتی، زمینه معرفی و حمایت از این ظرفیتها را نیز فراهم کند.
وی برگزاری نخستین جشنواره ملی نمد را یکی از مهمترین رویدادهای فرهنگی شهرکرد میداند و معتقد است این جشنواره توانست نقش مؤثری در معرفی جایگاه استان چهارمحالوبختیاری در حوزه نمد و هنرهای سنتی ایفا کند.
شهردار شهرکرد ادامه میدهد: با توجه به ضرورت استمرار این رویداد، برنامهریزیهای لازم برای برگزاری دومین جشنواره ملی نمد در حال انجام است تا این جشنواره به عنوان یک برند فرهنگی و هنری برای شهرکرد تثبیت شود و زمینه حضور گستردهتر هنرمندان و فعالان این عرصه را فراهم کند.
واحدیان با اشاره به همکاری شهرداری با ادارهکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی تصریح میکند: برپایی نمایشگاههای صنایعدستی، حمایت از عرضه محصولات هنرمندان و فراهمسازی فرصت معرفی توانمندیهای فعالان این حوزه از جمله برنامههایی است که با همکاری دستگاههای مرتبط دنبال شده است.
وی خاطرنشان میکند: بازارچه صنایعدستی میدان قدس در زمینی به مساحت ۹۰۰ مترمربع و با ۳۳ غرفه راهاندازی شده و هماکنون نیز به فعالیت خود ادامه میدهد و بستری مناسب برای عرضه مستقیم محصولات هنرمندان فراهم کرده است.
شهردار شهرکرد بر این باور است که توسعه فرهنگی در کنار توسعه عمرانی از الزامات پیشرفت شهر به شمار میرود و حمایت از صنایعدستی میتواند ضمن حفظ میراث ارزشمند گذشتگان به رونق اقتصادی، جذب گردشگر و ایجاد فرصتهای شغلی پایدار برای شهروندان کمک کند.
وی تأکید میکند: شهرداری از تمام ظرفیتهای خود برای حمایت از هنرمندان، معرفی هنرهای بومی و تقویت جایگاه شهرکرد به عنوان یکی از مراکز مهم صنایعدستی کشور استفاده خواهد کرد.
فرش چالشتر و نمد؛ ظرفیتی مغفول در اقتصاد و هویت شهری شهرکرد
زهرا سیاهوشی، کارشناس حوزه شهر با اشاره به ظرفیتهای فرش و نمد در توسعه شهرکرد نیز به خبرنگار ایمنا میگوید: فرش و نمد را نباید صرفاً به عنوان دو محصول صنایع دستی یا بخشی از میراث فرهنگی استان نگاه کرد، بلکه این دو هنر میتوانند در حوزههای اقتصاد شهری، گردشگری، اشتغال، هویتبخشی و برندسازی شهری نقشآفرینی کنند. شهرکرد به واسطه پیشینه ارزشمند نمدمالی و همجواری با منطقه تاریخی چالشتر، که قالیهای آن از شهرت ملی برخوردار است، ظرفیت تبدیل شدن به یکی از کانونهای مهم صنایع دستی کشور را دارد.
وی با بیان اینکه صنایع دستی باید جایگاه مشخصی در اسناد توسعه شهری و برنامههای مدیریت شهری داشته باشند، میافزاید: تا زمانی که فرش و نمد صرفاً در قالب نمایشگاههای مناسبتی دیده شوند، نمیتوان انتظار تحول جدی در این حوزه داشت. لازم است این ظرفیتها به عنوان بخشی از اقتصاد خلاق شهر مورد توجه قرار گیرند و در برنامهریزیهای توسعهای جایگاه مشخصی داشته باشند. این کارشناس حوزه شهر، اشتغالزایی را یکی از مهمترین مزیتهای توسعه فرش و نمد عنوان میکند و ادامه میدهد: زنجیره تولید این محصولات از تأمین مواد اولیه تا طراحی، تولید، فروش و صادرات، فرصتهای شغلی متعددی ایجاد میکند و به ویژه در حوزه مشاغل خانگی و اشتغال بانوان میتواند اثرگذاری قابل توجهی داشته باشد.
سیاهوشی با اشاره به ظرفیتهای گردشگری این حوزه تصریح میکند: در بسیاری از نقاط دنیا صنایع دستی یکی از مهمترین انگیزههای سفر گردشگران محسوب میشود. گردشگر امروز تنها به دنبال خرید یک محصول نیست، بلکه علاقهمند است فرایند تولید آن را نیز از نزدیک مشاهده کند و با هنرمندان و فرهنگ بومی مقصد ارتباط برقرار کند.
وی ایجاد «گذر فرش و نمد شهرکرد» را یکی از اقدامات مهم مدیریت شهری میداند و میگوید: شکلگیری فضایی شامل کارگاههای تولید، فروشگاههای صنایع دستی، نمایش زنده نمدمالی و قالیبافی، فضاهای فرهنگی، کافههای سنتی و مراکز عرضه محصولات بومی میتواند به یکی از مقاصد دائمی گردشگری شهر تبدیل شود. چنین مجموعهای علاوه بر حمایت از هنرمندان، در افزایش ماندگاری گردشگران و رونق اقتصاد محلی نیز مؤثر خواهد بود.
این کارشناس حوزه شهر معتقد است گذر فرش و نمد میتواند بخشی از اقتصاد شبانه شهرکرد را نیز شکل دهد و خاطرنشان میکند: فعالیت این فضاها در ساعات عصر و شب، برگزاری رویدادهای فرهنگی و حضور هنرمندان میتواند به پویایی بیشتر فضاهای شهری کمک کند.
گذر فرش و نمد؛ مسیری تازه برای اقتصاد شبانه شهرکرد
سیاهوشی با تأکید بر اهمیت هویتبخشی به سیمای شهری ادامه میدهد: استفاده از نقوش قالی چالشتر و طرحهای اصیل نمد در طراحی میادین، پیادهراهها، دیوارنگارهها، مبلمان شهری، ایستگاههای اتوبوس، پلهای عابر، ورودیهای شهر و حتی المانهای مناسبتی و نوروزی میتواند هویت بصری منحصربهفردی برای شهرکرد ایجاد کند. بسیاری از شهرهای موفق جهان از ظرفیتهای فرهنگی و هنری خود برای برندسازی شهری بهره گرفتهاند و شهرکرد نیز میتواند از این الگو استفاده کند.
وی راهاندازی «خانه فرش و نمد شهرکرد» را از دیگر ضرورتهای این حوزه برمیشمرد و میگوید: یکی از بناهای تاریخی یا ساختمانهای بلااستفاده شهری میتواند به مرکزی برای آموزش، نمایش آثار، فروش محصولات، برگزاری نشستهای تخصصی، استقرار هنرمندان و پذیرش گردشگران تبدیل شود. چنین فضایی حلقه ارتباط میان تولیدکنندگان، دانشگاه، بازار و گردشگران را تقویت خواهد کرد.
این کارشناس حوزه شهر با اشاره به نقش مراکز علمی در توسعه صنایع دستی اظهار میکند: دانشگاهها و مراکز پژوهشی میتوانند در حوزه طراحی محصول، بازاریابی، بستهبندی، برندسازی و مطالعات بازار در کنار هنرمندان قرار گیرند تا محصولات بومی متناسب با نیاز بازارهای امروز عرضه شوند.
سیاهوشی بر ضرورت توسعه گردشگری تجربهمحور نیز تأکید میکند و میگوید: طراحی تورهایی با محوریت تجربه نمدمالی یا قالیبافی در چالشتر میتواند برای گردشگران جذاب باشد. تجربه نشان داده است که مشارکت گردشگران در فرایند تولید صنایع دستی، علاوه بر افزایش جذابیت سفر، به رونق بازار فروش محصولات نیز کمک میکند.
وی برگزاری جشنواره ملی فرش و نمد شهرکرد را یکی دیگر از ظرفیتهای مغفولمانده عنوان میکند و ادامه میدهد: این رویداد میتواند به بستری برای حضور تولیدکنندگان، طراحان، صادرکنندگان، پژوهشگران و فعالان صنایع دستی کشور تبدیل شود. برگزاری نمایشگاههای تخصصی، مسابقات طراحی، نشستهای علمی و برنامههای فرهنگی در حاشیه این جشنواره، نقش مهمی در معرفی ظرفیتهای شهرکرد خواهد داشت.
این کارشناس حوزه شهر با اشاره به اهمیت اقتصاد دیجیتال در توسعه بازار صنایع دستی خاطرنشان میکند: راهاندازی سامانه جامع معرفی و فروش محصولات، طراحی اپلیکیشن گردشگری صنایع دستی، معرفی هنرمندان در بسترهای دیجیتال و استفاده از فناوریهایی همچون QR Code برای معرفی کارگاهها و مراکز تولید، از جمله راهکارهای کمهزینه و اثربخشی است که میتواند بازار این محصولات را گسترش دهد.
سیاهوشی همچنین با تاکید بر لزوم حمایتهای عملی مدیریت شهری میگوید: اختصاص غرفههای دائمی در بازارچههای شهری، ارائه تخفیفهای عوارضی برای فعالان این حوزه، واگذاری فضاهای مناسب با شرایط ترجیحی، تسهیل صدور مجوزها و حمایت از سرمایهگذاری در مراکز تخصصی فرش و نمد از جمله اقداماتی است که شهرداری میتواند در راستای توسعه این بخش انجام دهد.
وی استفاده از تولیدات هنرمندان بومی در هدایای رسمی و فضاهای اداری را نیز اقدامی مؤثر دانست و افزود: بهرهگیری از فرشها، تابلوها و محصولات نمدی در هدایای سازمانی و برنامههای رسمی، علاوه بر حمایت از تولیدکنندگان، نقش مهمی در معرفی هویت فرهنگی شهرکرد خواهد داشت.
سیاهوشی در پایان تأکید میکند: شهرکرد این ظرفیت را دارد که با تکیه بر فرش چالشتر و هنر نمدمالی، به عنوان شهری با هویت متمایز در عرصه صنایع دستی شناخته شود. تحقق این هدف نیازمند نگاهی توسعهمحور است؛ نگاهی که صنایع دستی را نه یک هزینه فرهنگی، بلکه یک سرمایه اقتصادی، اجتماعی و گردشگری برای آینده شهر بداند.
به گزارش ایمنا، صنایعدستی چهارمحالوبختیاری بهویژه هنر نمدمالی، ظرفیتی ارزشمند برای معرفی فرهنگ و هویت این استان به شمار میرود؛ ظرفیتی که در صورت حمایت مستمر میتواند به یکی از محورهای مهم توسعه گردشگری و اقتصاد فرهنگی تبدیل شود. اقداماتی همچون برگزاری جشنوارههای ملی، ایجاد بازارچههای تخصصی، حمایت از هنرمندان و معرفی آثار بومی در سطح شهر نشان میدهد مدیریت شهری شهرکرد تلاش دارد نقش مؤثرتری در حفظ و احیای این میراث ارزشمند ایفا کند.
بیتردید تداوم این رویکرد و همافزایی میان مدیریت شهری، دستگاههای فرهنگی و هنرمندان میتواند ضمن پاسداری از هنرهای اصیل، زمینه رونق اقتصادی، افزایش حضور گردشگران و تقویت برند فرهنگی شهرکرد را در سطح ملی فراهم آورد.
نظر شما