به گزارش خبرگزاری ایمنا، بررسی آخرین آمار ذخایر سدهای کشورامروز _دوشنبه یازدهم خرداد_ نشان میدهد حجم آب موجود در مخازن سدهای ایران نسبت به سال گذشته رشد قابل توجهی داشته است. با این حال، توزیع این منابع آبی در سطح کشور یکنواخت نیست و برخی استانها همچنان با کمبود شدید آب و افت ذخایر استراتژیک روبهروهستند.
بر اساس دادههای رسمی، حجم آب موجود در مخازن سدهای کشور به ۳۵.۰۱ میلیارد مترمکعب رسیده که در مقایسه با ۲۶.۶۶ میلیارد مترمکعب سال گذشته، رشد ۳۱ درصدی را نشان میدهد. همچنین این میزان نسبت به متوسط ۱۰ ساله کشور که ۳۲.۳۶ میلیارد مترمکعب بوده، حدود ۸ درصد افزایش یافته است.
در حال حاضر درصد پرشدگی سدهای کشور به ۶۷ درصد رسیده که نشاندهنده وضعیت بهنسبت مطلوب منابع ذخیره آب در مقیاس ملی است.
وضعیت ورودی آب به سدهای کشور
حجم کل ورودی آب به مخازن سدهای کشور در سال آبی جاری به ۴۰/۲۱ میلیارد مترمکعب رسیده است. این رقم در سال گذشته ۲۳/۱۴ میلیارد مترمکعب و متوسط ۱۰ ساله کشور ۳۶/۲۷ میلیارد مترمکعب بوده است.
مقایسه این ارقام نشان میدهد:
- ورودی آب نسبت به سال گذشته ۷۴ درصد افزایش یافته است.
- ورودی آب نسبت به متوسط بلندمدت ۱۰ ساله حدود ۱۱ درصد افزایش دارد.
این موضوع نشان میدهد هرچند شرایط بارشی نسبت به سال گذشته بهتر شده، اما هنوز به شرایط نرمال بلندمدت نرسیدهایم.
استانهای دارای بیشترین ذخیره آب سدها
خوزستان؛ قطب ذخیره آب کشور
استان خوزستان همچنان بیشترین حجم ذخایر آبی کشور را در اختیار دارد.
زنجیره سدهای کارون
- موجودی مخزن: ۱۱,۱۶۵ میلیون مترمکعب
- درصد پرشدگی: ۹۱ درصد
- رشد نسبت به سال گذشته: ۲۹ درصد
سد دز
- موجودی: ۲,۶۴۸ میلیون مترمکعب
- پرشدگی: ۱۰۰ درصد
سد کرخه
- موجودی: ۲,۳۲۴ میلیون مترمکعب
- پرشدگی: ۴۷ درصد
سد مارون
- موجودی: ۸۴۱ میلیون مترمکعب
- رشد سالانه: ۱۰۶ درصد
تمرکز اصلی ذخایر راهبردی آب کشور همچنان در حوضههای کارون، دز و کرخه قرار دارد.
دریاچه ارومیه؛ بهبود قابل توجه ذخایر سدها
مجموع ۱۳ سد حوضه دریاچه ارومیه دارای:
- ۱,۴۱۱ میلیون مترمکعب آب
- ۸۶ درصد پرشدگی
- رشد ۶۱ درصدی نسبت به سال قبل
هستند که نشاندهنده بهبود نسبی شرایط منابع آب در این حوضه مهم زیستمحیطی است.
آذربایجان شرقی؛ عملکرد مطلوب سدهای مرزی
برخی از مهمترین سدهای این استان عبارتاند از:
سد ارس
- ۱,۲۹۶ میلیون مترمکعب ذخیره
- ۱۰۰ درصد پرشدگی
سد خداآفرین
- ۹۰۸ میلیون مترمکعب ذخیره
- رشد ۱۵۴ درصدی نسبت به متوسط ۱۰ ساله
این آمار نشان میدهد حوضه ارس یکی از بهترین وضعیتهای آبی کشور را تجربه میکند.
وضعیت سدهای تهران و البرز
با وجود جمعیت بالا و مصرف گسترده آب، وضعیت سدهای تأمینکننده آب تهران متفاوت است.
| سد | درصد پرشدگی |
|---|---|
| لتیان | ۹۰٪ |
| امیرکبیر | ۷۵٪ |
| طالقان | ۵۰٪ |
| ماملو | ۱۶٪ |
| لار | ۹٪ |
بحران در سد لار
سد لار با تنها ۹ درصد پرشدگی یکی از بحرانیترین سدهای تهران محسوب میشود. همچنین ذخایر آن نسبت به متوسط ۱۰ ساله حدود ۴۳ درصد کاهش یافته است.
وضعیت سد ماملو
سد ماملو نیز با ۱۶ درصد پرشدگی شرایط نامطلوبی دارد و نسبت به متوسط بلندمدت ۷۳ درصد افت را تجربه میکند.
اصفهان؛ بازگشت نسبی آب به زایندهرود
سد زایندهرود دارای:
- ۶۱۴ میلیون مترمکعب ذخیره
- ۵۰ درصد پرشدگی
- رشد ۶۶ درصدی نسبت به سال گذشته
است.
این آمار نشان میدهد شرایط حوضه زایندهرود نسبت به سالهای بحرانی گذشته بهبود یافته اما هنوز با وضعیت ایدهآل فاصله دارد.
بحرانیترین سدهای کشور از نظر حجم ذخیره
برخی سدها همچنان در وضعیت هشدار قرار دارند:
سد دوستی (خراسان رضوی)
- ۵ درصد پرشدگی
- ۸۵ درصد کمتر از متوسط ۱۰ ساله
سد بارزو (خراسان شمالی)
- ۵ درصد پرشدگی
سد ساوه (مرکزی)
- ۹ درصد پرشدگی
سد پانزده خرداد
- ۹ درصد پرشدگی
سد لار
- ۹ درصد پرشدگی
این سدها در زمره کمآبترین مخازن کشور قرار گرفتهاند.
استانهای دارای سدهای کاملاً پر
چندین سد کشور به ظرفیت کامل یا نزدیک به ظرفیت کامل رسیدهاند:
- دز
- آزادی
- دویرج
- سفیدرود
- رودبار لرستان
- قشلاق
- آزاد
- ارس
- نهند
- سردشت
رسیدن این سدها به ۱۰۰ درصد ظرفیت، بیانگر شرایط مناسب بارش و مدیریت مخازن در این مناطق است.
رشدهای چشمگیر ذخایر آبی در برخی سدها
برخی سدها رشد بسیار بالایی نسبت به سال گذشته داشتهاند:
| سد | درصد رشد |
| رودبال داراب | ۴۳۲۷٪ |
| شمیل و نیان | ۲۸۳۹٪ |
| استقلال هرمزگان | ۱۱۱۶٪ |
| نسا کرمان | ۴۱۹٪ |
| وشمگیر، گلستان و بوستان | ۲۷۵٪ |
این افزایشهای قابل توجه بیشتر ناشی از بارشهای مناسب و پر شدن مخازن پس از چند سال خشکسالی است.
تحلیل وضعیت منابع آب ایران در سال ۱۴۰۵
بررسی مجموع دادههای سدهای کشور چند نکته مهم را نشان میدهد:
- ذخایر آبی کشور نسبت به سال گذشته رشد محسوسی داشته است.
- حجم آب موجود مخازن از متوسط ۱۰ ساله نیز بالاتر رفته است.
- مناطق غربی و جنوب غربی کشور بهترین وضعیت ذخیره آب را دارند.
- استانهای شرقی و مرکزی همچنان با کمبود منابع آبی روبهرو هستند.
- سدهای تأمینکننده آب شرب کلانشهرها، بهویژه تهران، نیازمند مدیریت مصرف و برنامهریزی بلندمدت هستند.
- افزایش ذخایر فعلی به معنای پایان بحران آب نیست و تداوم مدیریت مصرف در بخشهای شهری، صنعتی و کشاورزی ضروری است.
آخرین گزارش وضعیت سدهای ایران نشان میدهد حجم آب موجود در مخازن کشور با رشد ۳۱ درصدی نسبت به سال گذشته به بیش از ۳۵ میلیارد مترمکعب رسیده و میانگین پرشدگی سدها به ۶۷ درصد رسیده است. با وجود این بهبود، توزیع نامتوازن منابع آب میان استانها همچنان یکی از مهمترین چالشهای مدیریت آب کشور محسوب میشود.
در حالی که سدهای خوزستان، آذربایجان شرقی، گیلان و کردستان در وضعیت مطلوبی قرار دارند، برخی سدهای مهم در تهران، خراسان رضوی، مرکزی و خراسان شمالی همچنان با کمبود شدید ذخایر آبی روبهرواند. بنابراین مدیریت مصرف آب و افزایش بهرهوری منابع آبی همچنان باید در اولویت برنامههای ملی قرار گیرد.
نظر شما