به گزارش خبرگزاری ایمنا، ماجرا از جایی آغاز شد که «شولتو دیوید»، زیستشناس مولکولی و پژوهشگر حوزه سلامت پژوهش در بریتانیا، هنگام بررسی تصاویر آزمایشگاهی منتشرشده در کاتالوگ این شرکت با الگوهای تکراری و غیرعادی در برخی تصاویر موسوم به «وسترن بلات» مواجه شد. این یافتهها به سرعت توجه سایر پژوهشگران را جلب کرد و در ادامه «ریس ریچاردسون» و گروهی از متخصصان حوزه سلامت علمی موفق شدند ۱۲۷ تصویر مسئلهدار را در کاتالوگ محصولات این شرکت شناسایی و مستند کنند.
بر اساس این بررسیها، برخی تصاویر دارای نشانههایی از کپی و جابهجایی باندهای پروتئینی، حذف یا پوشاندن نواقص تصویری و حتی استفاده از پسزمینههای کاملاً مشابه در دهها آزمایش مختلف بودند. این تصاویر معمولاً به عنوان شواهدی برای نمایش عملکرد و کیفیت آنتیبادیها در اختیار پژوهشگران قرار میگیرند و نقش مهمی در تصمیمگیری محققان برای انتخاب محصولات مورد استفاده در آزمایشگاهها دارند.
کشف این موارد در حالی صورت میگیرد که جامعه علمی سالهاست نسبت به آنچه «بحران قابلیت اعتماد آنتیبادیها» نامیده میشود هشدار میدهد. آنتیبادیها از مهمترین ابزارهای تحقیقات زیستی به شمار میروند و برای شناسایی و ردیابی پروتئینها در انواع آزمایشهای پزشکی و پژوهشی مورد استفاده قرار میگیرند. با این حال، نتایج یک بررسی منتشرشده در سال ۲۰۲۳ نشان داد بیش از نیمی از آنتیبادیهای تجاری مورد مطالعه عملکردی مطابق مشخصات اعلامشده نداشتهاند؛ موضوعی که میتواند موجب هدررفت زمان، بودجه و منابع تحقیقاتی شود.
پس از انتشار این گزارش، برخی پژوهشگران نسبت به ارتباط احتمالی میان دستکاری تصاویر و کیفیت واقعی محصولات ابراز نگرانی کردهاند. «جنیفر برن»، پژوهشگر سرطان در دانشگاه سیدنی، معتقد است این مسئله ممکن است نشانهای از ضعفهای گستردهتر در برخی معرفهای آزمایشگاهی باشد. در مقابل، گروهی دیگر از متخصصان تأکید دارند که وجود تصاویر دستکاریشده الزاماً به معنای بیکیفیت بودن آنتیبادیها نیست و نباید میان این دو موضوع رابطه مستقیم برقرار کرد.
شرکت ترمو فیشر نیز در واکنش به این موضوع اعلام کرده است که بررسی داخلی جامعی را آغاز کرده و در آینده، در مواردی که تصاویر اصلی در دسترس نباشند، به کاربران اطلاع خواهد داد که تصاویر موجود برای بهبود وضوح یا نمایش بهتر ویرایش شدهاند. با این حال، بسیاری از ناظران معتقدند این پرونده میتواند فشارها برای تدوین استانداردهای سختگیرانهتر در زمینه اعتبارسنجی محصولات علمی را افزایش دهد.
بازار جهانی آنتیبادیها اکنون ارزشی بیش از ۲۵۰ میلیارد دلار دارد و میلیونها پژوهشگر در سراسر جهان به دادهها و محصولات عرضهشده توسط شرکتهای فعال در این حوزه وابسته هستند. از این رو، کشف اخیر تنها یک بحث فنی درباره چند تصویر آزمایشگاهی نیست، بلکه میتواند به نقطه عطفی در بازنگری شیوههای نظارت، شفافیت و کنترل کیفیت در صنعت علوم زیستی تبدیل شود؛ صنعتی که اعتبار آن بیش از هر چیز بر اعتماد جامعه علمی استوار است.
نظر شما