آیا «کول بیز» به ایران هم جواب می‌دهد؟

در حالی که بسیاری از کشورها برای کاهش مصرف انرژی و مقابله با تغییرات اقلیمی به سراغ فناوری‌های پرهزینه می‌روند، ژاپن بیش از دو دهه است که با اجرای طرحی ساده اما مؤثر به نام «کول بیز» (Cool Biz) توانسته مصرف برق را کاهش دهد و حالا به نظر می‌رسد دولت نیز به دنبال اجرای همین طرح در ایران است.

به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، در دنیایی که افزایش دمای هوا و رشد مصرف انرژی به یکی از مهم‌ترین چالش‌های قرن بیست‌ویکم تبدیل شده است، ژاپن با اجرای برنامه‌ای فرهنگی و مدیریتی به نام «کول بیز» توانسته است الگویی متفاوت برای کاهش مصرف برق ارائه دهد. این طرح که از سال ۲۰۰۵ توسط دولت ژاپن آغاز شد، کارکنان ادارات و شرکت‌ها را تشویق می‌کند در ماه‌های گرم سال به جای استفاده بیش از حد از سیستم‌های سرمایشی، پوشش رسمی سبک‌تر و خنک‌تری انتخاب کنند.

پیش از اجرای این برنامه، استفاده از کت رسمی در بسیاری از ادارات ژاپن یک الزام نانوشته محسوب می‌شد و همین موضوع سبب می‌شد سیستم‌های تهویه مطبوع در دماهای بسیار پایین تنظیم شوند تا کارکنان در لباس‌های رسمی احساس راحتی کنند. دولت ژاپن با معرفی فرهنگ کول بیز، کارفرمایان را تشویق کرد دمای سیستم‌های سرمایشی را روی حدود ۲۸ درجه سانتی‌گراد تنظیم کنند و در مقابل، کارکنان بتوانند بدون کت و لباس‌های سنگین در محیط کار حضور داشته باشند.

هدف اصلی این برنامه کاهش مصرف برق، کاهش انتشار دی‌اکسیدکربن و کمک به تحقق اهداف زیست‌محیطی ژاپن بود، با این حال کول بیز به مرور زمان از یک سیاست تنها انرژی‌محور فراتر رفت و به بخشی از فرهنگ کاری و اجتماعی این کشور تبدیل شد. امروزه در بسیاری از ادارات دولتی، شرکت‌های خصوصی و سازمان‌های عمومی ژاپن، استفاده از پوشش تابستانی سبک به امری عادی تبدیل شده است.

آیا «کول بیز» به ایران هم جواب می‌دهد؟

کارشناسان انرژی معتقدند یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های کول بیز، هزینه بسیار پایین اجرای آن است. برخلاف پروژه‌های بزرگ زیرساختی یا فناوری‌های گران‌قیمت کاهش مصرف انرژی، این طرح بر تغییر رفتار و اصلاح الگوهای مصرف تمرکز دارد. همین موضوع موجب شده است که ژاپن بتواند بدون سرمایه‌گذاری‌های سنگین، بخشی از بار مصرف برق تابستانی خود را کاهش دهد.

اهمیت این برنامه پس از زلزله و سونامی سال ۲۰۱۱ و بحران نیروگاه هسته‌ای فوکوشیما دوچندان شد. در آن زمان ژاپن با کمبود برق روبه‌رو بود و دولت از شهروندان و شرکت‌ها خواست مصرف انرژی خود را کاهش دهند. در چنین شرایطی، کول بیز به یکی از مهم‌ترین ابزارهای مدیریت مصرف انرژی تبدیل شد و بسیاری از سازمان‌ها با جدیت بیشتری آن را اجرا کردند.

در سال‌های بعد، دولت ژاپن نسخه‌های تکامل‌یافته‌تری از این سیاست را نیز معرفی کرد. برای مثال، در برخی مناطق استفاده از پنکه‌های شخصی، طراحی ساختمان‌های با تهویه طبیعی بهتر، استفاده از پرده‌های سبز گیاهی روی نماها و افزایش انعطاف در ساعات کاری به عنوان مکمل‌های کول بیز مورد توجه قرار گرفتند.

آیا «کول بیز» به ایران هم جواب می‌دهد؟

تحلیلگران معتقدند موفقیت کول بیز نشان می‌دهد مقابله با تغییرات اقلیمی تنها به فناوری‌های پیشرفته وابسته نیست، بلکه تغییر عادات روزمره و اصلاح فرهنگ مصرف نیز می‌تواند نقش مهمی در کاهش مصرف انرژی ایفا کند. تجربه ژاپن ثابت کرده است که حتی تغییرات ساده‌ای همچون اصلاح پوشش کارکنان و تنظیم دمای مناسب سیستم‌های سرمایشی می‌تواند در مقیاس ملی به صرفه‌جویی قابل توجه انرژی منجر شود.

امروزه با تشدید موج‌های گرمایی در بسیاری از کشورهای جهان، برنامه کول بیز به عنوان یکی از موفق‌ترین نمونه‌های پیوند میان سیاست‌گذاری انرژی، فرهنگ سازمانی و حفاظت از محیط زیست شناخته می‌شود؛ الگویی که نشان می‌دهد گاهی مؤثرترین راهکارها نه در فناوری‌های پیچیده، بلکه در تغییر رفتارهای روزمره و ایجاد فرهنگ مصرف مسئولانه نهفته است.

در همین راستا، مسعود پزشکیان رئیس جمهور نیز در نشست مدیریت بحران آب که روز گذشته برگزار شد، برای تأکید بر اصلاح الگوی مصرف، کت خود را از تن درآورد و از حاضران خواست با رفتارهای ساده به مدیریت مصرف انرژی کمک کنند. رئیس‌جمهور تأکید کرد که اصلاح الگوی مصرف، به معنای کاهش کیفیت زندگی نیست و می‌توان با تغییر برخی عادت‌های روزمره، مصرف انرژی را بهینه کرد. این اقدام نمادین در راستای ترویج فرهنگ صرفه‌جویی و مشارکت همگانی در مدیریت مصرف انرژی انجام شد.

کد خبر 975576

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.