به گزارش خبرگزاری ایمنا، در دهههای اخیر، مدیریت شهری در بسیاری از کشورها از الگوهای سنتیِ تأمین مالی فاصله گرفته و به سمت مدلهایی حرکت کرده است که بر «مدیریت دارایی»، «بازار سرمایه» و «تأمین مالی مبتنی بر داراییهای شهری» استوار است. در این رویکرد نوین، شهر دیگر تنها مصرفکننده منابع مالی نیست، بلکه خود به بستری برای خلق سرمایه، تولید ارزش افزوده و جذب سرمایههای بلندمدت تبدیل میشود.
این تحول، پاسخی مستقیم به محدودیت منابع عمومی، افزایش هزینههای توسعه شهری و ضرورت اجرای پروژههای زیرساختیِ بزرگمقیاس است؛ پروژههایی که دیگر با روشهای سنتی و درآمدهای ناپایدار قابل تأمین مالی نیستند.
بر همین اساس، استفاده از ابزارهای نوین مالی نظیر اوراق بر پایه دارایی، صکوک زیرساختی و مدلهای ترکیبی تأمین مالی، به یکی از مهمترین مسیرهای توسعه پایدار شهری در جهان تبدیل شده است. این ابزارها ضمن کاهش وابستگی به منابع کوتاهمدت و پرهزینه، امکان مدیریت باثباتتر جریانهای نقدی و برنامهریزی بلندمدت را برای مدیریت شهری فراهم میسازند.
در این چارچوب، داراییهای شهری دیگر تنها املاک یا منابع راکد تلقی نمیشوند، بلکه بهعنوان پشتوانهای برای خلق ارزش اقتصادی و توسعه زیرساختهای عمومی مورد استفاده قرار میگیرند. تجمیع داراییهای مولد، طراحی ساختارهای تخصصی مالی و بهرهگیری از ظرفیت بازار سرمایه، این امکان را فراهم میکند که ظرفیتهای پنهان شهر به سرمایهای فعال برای توسعه تبدیل شود.
تجربه جهانی نیز نشان میدهد که این رویکرد، تنها یک ایده نظری نیست. در بسیاری از اقتصادهای پیشرو نظیر دبی، مالزی، عربستان و برخی شهرهای آسیایی، ابزارهای بر پایه دارایی و صکوک زیرساختی به یکی از ارکان اصلی تأمین مالی پروژههای حملونقل عمومی، بازآفرینی شهری و توسعه زیرساختهای کلان تبدیل شدهاند. بخش مهمی از پروژههای توسعهای این شهرها، نه از مسیر بدهیهای بانکیِ پرهزینه، بلکه از طریق جذب سرمایههای نهادی و مشارکت فعال بازار سرمایه تأمین مالی میشود.
شهرداریهای آینده از نهادهای خدماتی به سازمانهای داراییمحور و سرمایهساز تبدیل میشوند
نادر آخوندی، مدیرکل درآمد شهرداری اصفهان و مشاور شهردار در حوزه اقتصادی و مشارکتهای مردمی با اشاره به ضرورت بازتعریف ساختار مالی مدیریت شهری به خبرنگار ایمنا میگوید: شهرداریهای آینده، تنها نهادهایی خدماتی نخواهند بود، بلکه به سازمانهایی داراییمحور و سرمایهساز تبدیل میشوند که با بهرهگیری از ابزارهای نوین مالی، مسیر توسعه پایدار شهری را مهندسی میکنند.
وی میافزاید: مدیریت حرفهای شهرها، نیازمند عبور از نگاه سنتی به درآمد و حرکت به سمت معماری نوین مالی است؛ معماریای که بتواند میان داراییهای شهری، بازار سرمایه و پروژههای توسعهای پیوندی پایدار ایجاد کند.
کارشناسان حوزه اقتصاد شهری نیز بر این باورند که تداوم این مسیر، میتواند زمینهساز شکلگیری «میز تخصصی تأمین مالی شهری» (Finance Desk) در ساختار مدیریت شهری باشد؛ واحدی تخصصی که با طراحی ابزارهای مالی، تعامل فعال با بازار سرمایه و توسعه مدلهای سرمایهگذاری، از داراییهای شهری ارزش افزوده اقتصادی خلق کرده و آن را به موتور محرک توسعه پایدار تبدیل میکند.
در شرایطی که هزینه سرمایه، فشارهای مالی و رقابت میان شهرها برای جذب سرمایهگذاری رو به افزایش است، بهرهگیری از ابزارهای نوین تأمین مالی دیگر یک انتخاب محدود و مقطعی نیست، بلکه ضرورتی راهبردی برای حفظ ظرفیت توسعه، ارتقای بهرهوری داراییها و تقویت تابآوری اقتصادی شهرها بهشمار میرود.
آینده مدیریت شهری، بیش از هر زمان دیگری، به توانایی شهرها در تبدیل دارایی به ارزش، ارزش به سرمایه و سرمایه به توسعه پایدار گره خورده است؛ مسیری که میتواند چهره اقتصاد شهری را در دهههای آینده دگرگون کند.
از توقف تا پرواز؛ شهرها باید سرمایهساز شوند
شهرها برای دههها اسیر روشهای سنتی تأمین مالی بودند؛ درآمدهای ناپایدار، بودجههای کوتاهمدت و هزینههای سرسامآور زیرساختی، مدیران شهری را درگیر روزمرگی کرده بود. هر سال همان چالشها، همان کمبودها و همان پروژههای نیمهتمام، اما جهان تغییر کرده است و شهرهای پیشرو دیگر منتظر بودجه دولتی نمیمانند، آنها خودشان سرمایه میسازند، داراییهای راکدشان را به جریان نقدینگی تبدیل میکنند و با ابزارهای نوین مالی، پروژههای رویاییشان را به واقعیت میرسانند.
ابزارها و تجربه جهانی هم وجود دارند و کارشناسان آماده همکاریاند؛ آنچه باقی میماند، اراده برای تغییر است، اراده برای ریسکپذیری هوشمندانه و اراده برای ساختن شهری که نه فقط مصرفکننده منابع، که خالق سرمایه باشد.
اگر امروز گام درست برداریم، فردا دیگر خبری از پروژههای نیمهتمام و بودجههای کسری نخواهد بود و شهر خودش سرمایهاش را تأمین میکند. فردا، شهرداری نه هزینه، بلکه فرصت سرمایهگذاری خواهد بود. این وعدهای نیست که کسی بدهد؛ این مسیری است که خودمان باید هموارش کنیم.
از شهرداری خدماتی تا شهرداری سرمایهساز؛ شاید این همان عصری باشد که تازه آغاز شده است.
نظر شما