به گزارش خبرگزاری ایمنا، آلرژی و آسم از جمله بیماریهایی هستند که در سالهای اخیر به دلیل تغییرات محیطی، افزایش آلودگی هوا و سبک زندگی شهرنشینان، شیوع بیشتری پیدا کردهاند. متخصصان معتقدند نقش عوامل محیطی در بروز و تشدید علائم این بیماریها بسیار قابل توجه است و بیتوجهی به برخی نکات ساده میتواند کیفیت زندگی بیماران را تحت تأثیر قرار دهد.
با افزایش آلودگی هوا، تغییرات اقلیمی، رشد شهرنشینی و سبک زندگی صنعتی، بیماریهای آلرژیک و تنفسی در سالهای اخیر به یکی از مهمترین دغدغههای نظام سلامت در بسیاری از کشورها تبدیل شدهاند؛ بیماریهایی که از آلرژیهای فصلی ساده تا آسم مزمن را در بر میگیرند و میتوانند کیفیت زندگی افراد را بهطور جدی تحت تأثیر قرار دهند. متخصصان حوزه آلرژی معتقدند نقش عوامل محیطی در بروز و تشدید این بیماریها بسیار پررنگتر از گذشته شده و تماس مداوم با آلایندهها، گردوغبار، دود دخانیات و مواد حساسیتزا، احتمال بروز علائم تنفسی را افزایش میدهد. به همین دلیل آگاهی عمومی درباره راههای پیشگیری و کنترل عوامل محرک، امروز بیش از هر زمان دیگری اهمیت پیدا کرده است و میتواند از بروز بسیاری از مشکلات تنفسی جلوگیری کند.
متخصصان حوزه آلرژی و ایمونولوژی تأکید میکنند اگرچه نمیتوان بهطور کامل از ابتلا به آلرژی پیشگیری کرد، اما رعایت برخی توصیههای ساده و علمی میتواند احتمال تشدید علائم را تا حد زیادی کاهش دهد. پرهیز از مصرف سیگار و قلیان، جلوگیری از قرار گرفتن کودکان در معرض دود دخانیات و کاهش حضور غیرضروری در هوای آلوده از جمله مهمترین اقداماتی است که نقش مؤثری در کاهش تحریک سیستم تنفسی دارد.
بررسیهای علمی نشان میدهد ذرات معلق و آلایندههای هوا میتوانند التهاب راههای تنفسی را تشدید کنند و در افراد مبتلا به آسم یا حساسیت، حملات تنفسی شدیدتری ایجاد کنند. از همین رو متخصصان توصیه میکنند شهروندان در روزهای آلوده، هشدارهای هواشناسی و شاخص کیفیت هوا را جدی بگیرند و فعالیتهای طولانی در فضای باز را محدود کنند.
یکی از مهمترین نکاتی که متخصصان بر آن تأکید دارند، شناسایی دقیق عامل حساسیت در هر فرد است؛ چراکه نوع آلرژی در افراد مختلف متفاوت است و نمیتوان یک نسخه ثابت برای همه بیماران ارائه کرد. پزشکان با انجام تستهای تخصصی آلرژی، عوامل محرک را شناسایی و بر اساس آن توصیههای اختصاصی ارائه میکنند. برای نمونه افرادی که به گرده گیاهان حساسیت دارند، باید در فصل گردهافشانی تماس خود را با محیط بیرون کاهش دهند، بهویژه در ساعات ابتدایی صبح که میزان گردهها در هوا بیشتر است. همچنین استفاده از ماسک، عینک آفتابی، بسته نگه داشتن پنجرهها و شستوشوی صورت و بینی پس از بازگشت به منزل، از جمله راهکارهایی است که میتواند میزان تماس با مواد آلرژیزا را کاهش داده و از تشدید علائم جلوگیری کند.
متخصصان همچنین درباره آلرژیهای خانگی هشدار میدهند؛ حساسیتهایی که گاهی به دلیل حضور مایتها، قارچها و کپکها در محیط منزل ایجاد میشود و بسیاری از افراد از آن بیاطلاع هستند. مایتها موجودات بسیار ریزی هستند که در محیطهای گرم و مرطوب رشد میکنند و معمولاً در تشک، ملحفه، فرش، موکت و وسایلی که گردوغبار جذب میکنند، تجمع مییابند. کارشناسان توصیه میکنند افرادی که به مایت حساسیت دارند، محیط اتاق خواب خود را ساده و کموسایل نگه دارند، ملحفهها را مرتب بشویند و از تجمع وسایل پارچهای و گردوغبار جلوگیری کنند. علاوه بر این، کنترل رطوبت محیط و تهویه مناسب خانه میتواند از رشد قارچها و کپکهایی که یکی از عوامل مهم تحریک آلرژی هستند، جلوگیری کند و سلامت تنفسی افراد را بهبود ببخشد.
پزشکان معتقدند افزایش آگاهی عمومی درباره عوامل آلرژیزا و رعایت نکات پیشگیرانه، یکی از مؤثرترین راهکارها برای کاهش شیوع و شدت بیماریهای آلرژیک در جامعه است. بسیاری از افراد علائم اولیه آلرژی مانند عطسههای مکرر، آبریزش بینی، خارش چشم یا سرفههای طولانی را ساده تلقی میکنند، در حالی که بیتوجهی به این نشانهها میتواند زمینهساز مشکلات مزمن تنفسی شود. متخصصان تأکید دارند مراجعه به پزشک، انجام تستهای تخصصی، اصلاح سبک زندگی و کاهش تماس با عوامل حساسیتزا، نقش مهمی در کنترل بیماری و افزایش کیفیت زندگی بیماران دارد. به گفته کارشناسان، آموزش عمومی و فرهنگسازی درباره آلرژی و آسم میتواند در کاهش بار بیماریهای تنفسی و جلوگیری از تشدید علائم در گروههای حساس جامعه بسیار مؤثر باشد.

رویارویی با انواع مواد آلرژیزا میتواند باعث تشدید علائم حساسیت و آسم شود / راهکارهایی برای کاهش علائم حساسیت و آسم
طوبی مومن، فوق تخصص آلرژی و ایمونولوژی در گفتوگو با خبرنگار ایمنا اظهار کرد: به طور کلی رویارویی با انواع مواد آلرژیزا میتواند باعث تشدید علائم حساسیت و آسم شود و عوامل محیطی در ایجاد این بیماریها نقش بسیار مهمی دارند. هرچند نمیتوان بهصورت قطعی از ایجاد آلرژی جلوگیری کرد، اما رعایت توصیههای عمومی و کاهش تماس با عوامل حساسیتزا میتواند تا حد زیادی در پیشگیری از تشدید علائم مؤثر باشد.
وی با اشاره به تأثیر دود سیگار و آلودگی هوا بر سلامت بیماران مبتلا به آلرژی ادامه داد: پرهیز از مصرف سیگار و قلیان و قرار ندادن کودکان در محیطهایی که در معرض دود دخانیات هستند، اهمیت زیادی دارد. همچنین کاهش رویارویی غیرضروری با هوای آلوده و ارائه راهکارهایی برای کنترل آلودگی هوا میتواند از تشدید علائم آلرژی و آسم جلوگیری کند.
این فوق تخصص آلرژی و ایمونولوژی خاطرنشان کرد: توصیههای مربوط به کنترل آلرژی برای همه افراد یکسان نیست و باید بر اساس عامل حساسیت هر فرد ارائه شود. با انجام تستهای آلرژی میتوان علت حساسیت را شناسایی و توصیههای دقیقتری ارائه کرد. برای مثال، افرادی که به گرده گیاهان حساسیت دارند، بهتر است در فصل گردهافشانی کمتر در فضای باز حضور داشته باشند و در ساعات اولیه صبح که میزان گردهها در هوا بیشتر است، از ورزش یا فعالیت طولانی در محیط بیرون خودداری کنند.
مومن با بیان اینکه بستن در و پنجرهها در فصل گردهافشانی و استفاده از ماسک و عینک آفتابی هنگام حضور در فضای باز میتواند مؤثر باشد، تصریح کرد: افرادی که زمان زیادی را خارج از منزل سپری میکنند، بهتر است پس از بازگشت به خانه صورت و بینی خود را شستوشو دهند، دوش بگیرند و لباسهای خود را تعویض کنند تا میزان تماس با مواد آلرژیزا کاهش یابد.
وی به آلرژی ناشی از مایتها اشاره کرد و گفت: مایتها نوعی حشره بسیار ریز هستند که بیشتر در محیطهای گرم و مرطوب رشد میکنند و با چشم دیده نمیشوند، اما میتوانند در برخی افراد باعث بروز حساسیت شوند. این حشرات معمولاً در تشک، ملحفه، فرش و قسمتهایی که ذرات پوست بدن تجمع پیدا میکند، زندگی میکنند و از همین طریق علائم آلرژی را تشدید میکنند.

مایت چیست و چه اثراتی بر بروز آسم و آلرژی دارد؟
فوق تخصص آلرژی و ایمونولوژی تأکید کرد: افرادی که به مایت حساسیت دارند، بهتر است در اتاق خواب خود از موکت و فرش استفاده نکنند، ملحفهها را مرتب بشویند و محیط اتاق را تا حد امکان خلوت نگه دارند. وجود کتابها، اسباببازیهای پارچهای و وسایلی که گردوغبار جذب میکنند، میتواند شرایط را برای رشد عوامل حساسیتزا فراهم کند.
مومن با اشاره به تأثیر رطوبت بر رشد کپکها و قارچها گفت: محیطهای مرطوب زمینه مناسبی برای رشد قارچ و کپک فراهم میکنند و این عوامل نیز میتوانند علائم آلرژی را تشدید کنند. به همین دلیل توصیه میشود رطوبت محیط کنترل و بخشهایی از خانه که در معرض رشد قارچ و کپک قرار دارند، بهصورت مرتب تمیز و ضدعفونی شود تا خطر بروز حساسیت کاهش پیدا کند.
متخصصان حوزه سلامت بر این باورند که آلرژی و آسم تنها یک مشکل فصلی یا مقطعی نیست، بلکه بخشی از چالشهای رو به افزایش سلامت در جوامع شهری به شمار میرود که نیازمند توجه جدیتر به عوامل محیطی، سبک زندگی و آموزش عمومی است. در شرایطی که آلودگی هوا، تغییرات اقلیمی و افزایش آلایندهها میتواند زمینه بروز بیماریهای تنفسی را تشدید کند، رعایت نکات سادهای مانند کنترل رطوبت محیط، کاهش تماس با مواد حساسیتزا، استفاده از ماسک در شرایط آلوده و مراجعه بهموقع به پزشک، نقش مهمی در حفظ سلامت افراد دارد.
متخصصان تأکید میکنند پیشگیری، آگاهی و اصلاح رفتارهای روزمره، مؤثرترین راه برای کاهش علائم آلرژی و جلوگیری از آسیبهای جدی تنفسی در آینده خواهد بود.
نظر شما