به گزارش خبرگزاری ایمنا، رسانههای آزاد، روزنامهها و مطبوعات در هر جامعهای از ارکان توسعه و دموکراسی بهشمار میآید، بر این اساس خبرگزاری ایمنا، مرور عناوین مطبوعات کشور را بهصورت روزانه در دستور کار خود دارد.
روزنامه «وطن امروز» با تیتر «گواهی شکست ترامپ»، به موضوع مفاد یادداشتتفاهم پیشنهادی ایران برای پایان جنگ و آغاز مذاکرات با آمریکا پرداخت و نوشت: پس از سه روز مذاکره فشرده میان مقامات ایرانی و هیأت پاکستانی، ایران در پاسخ به پیشنهاد آمریکا یادداشتتفاهمی چهار بندی ارائه کرده که هدف آن تثبیت آتشبس و آغاز مذاکرات بعدی است. طبق این طرح، ابتدا دو طرف درباره عدم ازسرگیری جنگ توافق میکنند و سپس در بازه زمانی ۳۰ یا ۶۰ روزه مذاکرات جامع درباره اختلافات آغاز خواهد شد؛ در این مرحله موضوع هستهای مطرح نمیشود و به دور بعدی گفتوگوها موکول میشود.
محورهای اصلی این یادداشتتفاهم شامل توقف جنگ در همه جبههها از جمله لبنان، لغو محاصره دریایی بنادر جنوبی ایران، بازگشایی تنگه هرمز با مدیریت ایران و فراهم شدن دسترسی تهران به بخشی از داراییهای بلوکهشده است، در مقابل، ایران نیز تنگه هرمز را بازگشایی میکند و عبور کشتیها با مدیریت ایران انجام میشود، برخی گزارشها رقم داراییهای قابل دسترسی را بین ۱۲ تا ۲۴ میلیارد دلار عنوان کردهاند.
در روند مذاکرات، پاکستان نقش میانجی اصلی را ایفا کرده و برخی کشورهای منطقه از جمله قطر نیز در رایزنیها مشارکت داشتهاند، گفته میشود امیر قطر در سفری محرمانه به تهران درباره موضوع آزادسازی داراییهای ایران گفتوگو کرده است، همزمان ترامپ در اظهاراتی این یادداشتتفاهم را «گامی رو به جلو» توصیف کرد، هرچند درباره پذیرش نهایی آن تردیدهایی مطرح کرده است.
اگرچه آمریکا در ابتدا با مفاد این طرح موافقت ضمنی نشان داده، اما در موضوع آزادسازی داراییهای ایران کارشکنیهایی انجام داده که باعث شده اعلام رسمی توافق به تعویق بیفتد. قرار است در صورت نهایی شدن توافق، طرف پاکستانی آن را اعلام کند. با این حال سابقه بدعهدی آمریکا در توافقات گذشته، از جمله برجام، موجب تردیدهایی درباره پایبندی واشنگتن به تعهداتش شده است.
مفاد یادداشتتفاهم نشان میدهد آمریکا از برخی مواضع قبلی خود، بهویژه درباره طرح موضوع هستهای در مرحله اول توافق، عقبنشینی کرده است، همچنین پذیرش مدیریت ایران بر تنگه هرمز و لغو محاصره دریایی، بهعنوان دستاوردهای مهم ایران در این مرحله معرفی شده است.
روزنامه «اعتماد» با تیتر «عقبنشینی ترامپ»، به افزایش گمانهزنیها درباره دستیابی تهران و واشنگتن به یک «یادداشتتفاهم» موقت با محوریت پایان جنگ، کاهش تنش در منطقه و بازگشت نسبی ثبات به بازار انرژی پرداخت و نوشت: رسانههای مختلف از نهایی شدن بخشهایی از پیشنویس توافقی خبر میدهند که در آن، آزادسازی بخشی از داراییهای بلوکهشده ایران، تعلیق موقت تحریمهای نفتی و رفع تدریجی محاصره دریایی پیشبینی شده است، همزمان، مارکو روبیو وزیر خارجه آمریکا از «پیشرفت بزرگ» در پرونده ایران سخن گفته و مدعی شده جهان در ساعات آینده «اخبار خوبی» خواهد شنید.
به گزارش رسانههای داخلی، از جمله تسنیم و فارس، ایران همچنان بر اعمال حاکمیت خود بر تنگه هرمز تأکید دارد و وضعیت این تنگه به شرایط پیش از جنگ بازنخواهد گشت؛ تنها در صورت اجرای کامل تعهدات آمریکا، حجم عبور کشتیها طی ۳۰ روز به سطح پیش از جنگ نزدیک میشود. همچنین ادعا شده در متن توافق احتمالی، آمریکا و متحدانش متعهد میشوند به ایران و متحدانش حمله نکنند و ایران نیز از اقدام نظامی پیشدستانه خودداری کند. در این میان، قطر و عمان تحرکات دیپلماتیک خود را افزایش داده و رسانههای اسرائیلی این تفاهم احتمالی را شکستی سیاسی برای نتانیاهو توصیف کردهاند، چرا که تمرکز آن بیشتر بر مهار جنگ و جلوگیری از گسترش بحران منطقهای است تا پرونده هستهای.
روزنامه «ایران» با تیتر «صدا و سیما باید منادی وحدت باشد»، به سخنان رئیسجمهور در دیدار با مدیران رسانه ملی و تأکید او بر ضرورت حفظ انسجام و وحدت ملی در شرایط حساس کنونی کشور پرداخت و نوشت: مسعود پزشکیان در این دیدار، ضمن تقدیر از تلاشهای صدا و سیما در اطلاعرسانی جنگ اخیر، اصلیترین دغدغه امروز کشور را نه صرفاً مسائل نظامی، بلکه حفظ آرامش و همبستگی اجتماعی دانست. او با اشاره به شعار انتخاباتی خود مبنی بر «وفاق»، آن را باوری عمیق برای عبور از پیچهای دشوار کشور توصیف کرد، رئیسجمهور با نقد نگاههای دفعکننده و تنگنظرانه، تأکید کرد که نباید مردم را به دلیل تفاوت در پوشش یا سلیقه، از دایره انقلاب و نظام خارج کرد؛ وی حضور همان بانوان در میدانهای حمایت از انقلاب را گواهی بر این موضوع دانست و از رسانه ملی خواست در بازتاب تصاویر حضور مردم، فراگیرتر عمل کند.
پزشکیان با اشاره به نقش حساس رسانه ملی، تصریح کرد که هرگونه سخن یا تحلیلی که منجر به شکاف و تفرقه شود، عملاً کمک به دشمن است و از کارشناسانی که تحلیلهای غیرواقعی ارائه میدهند، انتقاد کرد. او همچنین در خصوص موضوع حساس مذاکرات، یادآور شد که برخلاف برخی روایتهای تقطیعشده از مواضع رهبر انقلاب، نظام با «مذاکره عزتمندانه و مبتنی بر حکمت و مصلحت» مخالفتی نداشته و ندارد.
مهمترین بخش سخنان رئیسجمهور، تأکید بر لزوم هماهنگی در تصمیمگیریهای کلان کشور بود، وی تصریح کرد که هیچ تصمیمی در حوزه دیپلماسی و مسائل راهبردی بدون هماهنگی و اذن مقام معظم رهبری و چارچوب شورای عالی امنیت ملی اتخاذ نمیشود و در این شرایط، همه ارکان و تریبونها باید با صدایی واحد از تصمیمات نظام حمایت کنند تا پیام منسجمی به جهان مخابره شود.
روزنامه «کیهان» با تیتر «توافقی مورد قبول است که شروط رهبر انقلاب رعایت شده باشد»، به شرایط و خطوط قرمز مورد نظر رهبر انقلاب برای هرگونه توافق احتمالی ایران و آمریکا و نسبت آن با تحرکات آمریکا، اسرائیل، اروپا و میانجیها پرداخت و نوشت:
ایران در حالی با موج جدید گمانهزنیها پیرامون یک «توافق احتمالی» با آمریکا مواجه است که از نگاه نویسنده، مبنای هر مذاکره و هر متن توافقی باید «۱۰ شرط» اعلامشده از سوی رهبر معظم انقلاب برای ترک مخاصمه باشد؛ توافق زمانی قابل قبول است که عزت، امنیت، منافع راهبردی ایران و حقوق ملت در چارچوب همین شروط تضمین شود.
این ۱۰ شرط شامل:
۱) پرداخت خسارت به ایران،
۲) خاتمه همه قطعنامههای شورای حکام،
۳) خاتمه همه قطعنامههای شورای امنیت،
۴) رفع همه تحریمهای اولیه،
۴) رفع همه تحریمهای ثانویه،
۶) کنترل ایران بر تنگه هرمز،
۷) پذیرش حق غنیسازی ایران،
۸) تعهد به تضمین عدم تجاوز،
۹) خروج نیروهای رزمی آمریکا از منطقه،
۱۰) توقف جنگ در همه جبهههای مقاومت
معرفی میشود و تأکید میگردد که رسانهها و تیم مذاکرهکننده باید این خطوط قرمز را پیششرط هر توافق بدانند.
در متن، این ادعا که «اسرائیل مانع اصلی توافق است» رد میشود و با استناد به دیدگاهها و شواهد، آمریکا و اسرائیل «یک حقیقت غیرقابل تفکیک» توصیف شده و گفته میشود جا زدن اسرائیل بهعنوان مانع توافق، «آدرس غلط» برای کمرنگ کردن نقش آمریکا و کاستن از مطالبات ایران است. این خط، با نقل قول از گدعون لوی (نویسنده هاآرتص) تقویت میشود که میگوید نتانیاهو عملاً در روند توافق نقشی ندارد، وابسته کامل به واشنگتن است و هر توافق تهران – واشنگتن، برای او فاجعهبار خواهد بود؛ زیرا ثابت میکند جنگ بدون هدف واقعی آغاز شده و سودی برای اسرائیل نداشته است.
در ادامه، سخنان «جو کنت» (رئیس سابق مرکز ملی مبارزه با تروریسم آمریکا) نقل میشود که توافق احتمالی ترامپ با ایران را «خبر خوب» میداند، اما تأکید میکند اسرائیل آن را تهدیدی وجودی برای اهداف خود خواهد دید و برای جلوگیری از خرابکاری اسرائیل، باید حمایت نظامی آمریکا از آن قطع شود یا کاهش یابد، همزمان، در داخل آمریکا نزاع سیاسی بر سر توافق برجسته میشود: استیون چونگ، مدیر ارتباطات کاخ سفید، بهطور تند به مایک پمپئو حمله کرده و به او میگوید درباره توافق «دهانت را ببند»؛ پمپئو این توافق را مشابه برجام معرفی میکند و با ادعاهای ضدایرانی، آن را دادن پول به ایران برای ساخت «تسلیحات کشتار جمعی» میخواند.
روزنامه «جوان»با تیتر «سرمایه عظیم پساجنگ»، به تغییر موازنه قدرت و تحول در نگاه نخبگان و جامعه نسبت به توان دفاعی کشور در جریان جنگ اخیر پرداخت و نوشت: در هشتادوششمین روز از جنگ (سوم خرداد ۱۴۰۵)، با نگاهی به تغییر مواضع نخبگان و جامعه، میتوان دریافت که این جنگ میراثی بینظیر برای ایران و رهبری جدید به ارمغان آورده است، نویسنده با اشاره به فضای پیش از جنگ، یادآور میشود که در آن زمان، گفتمانهای سیاسی در ایران تحت تأثیر هراس از توان آمریکا و القائات رسانههای معاند بود؛ به طوری که هرگونه تحلیل استراتژیک مبنی بر قدرت بازدارندگی ایران، با برچسبهایی نظیر «بیسواد» یا «نداشتن فهم گلوبال» سرکوب میشد و بسیاری از تحلیلگران از ترسِ متهم شدن به سادهانگاری در برابر قدرت آمریکا، با نام مستعار مینوشتند.
بخشی از نخبگان و جریانات داخلی، با تکیه بر تحلیلهای شکستخورده، تصور میکردند ایران با یک بمب آمریکا فرو میپاشد یا به سرنوشت کشورهای تجزیهشده دچار خواهد شد، اما اکنون ورق به کلی برگشته است؛ سپاه پاسداران با ایستادگی در میدان، چنان اعاده حیثیتی کرده که حتی همان منتقدان دیروز، امروز به قدرت این نهاد در حفظ تمامیت ارضی کشور اذعان دارند و عبارت تاریخی امام مبنی بر اینکه «اگر سپاه نبود کشور هم نبود» را با افتخار تکرار میکنند.
روزنامه «دنیای اقتصاد»با تیتر «واکنش بازارها به مذاکرات»، به تاثیر سیگنالهای سیاسی توافق ایران و آمریکا بر بازار ارز و طلا پرداخت و نوشت: با انتشار اخبار مربوط به توافق قریبالوقوع میان ایران و آمریکا، بازارها در نخستین روز معاملاتی هفته واکنشی هماهنگ به این سیگنال سیاسی نشان دادند. بازار ارز که در هفتههای گذشته زیر فشار نگرانی از احتمال بازگشت درگیریها و تشدید نااطمینانیهای سیاسی تا سطوح بیسابقه قیمتی نوسان میکرد، روز یکشنبه عقبنشینی محسوسی را تجربه کرد؛ بهطوریکه دلار آزاد بعد از حدود سه هفته حضور در کانال ۱۷۰هزار تومان، با کاهش ۸ پلهای به کانال ۱۶۰هزار تومان بازگشت، همزمان بازار طلا و سکه نیز در واکنش به افت نرخ ارز و کاهش انتظارات تورمی، وارد مسیر نزولی شد و قیمت هر گرم طلا (و به تبع آن سکه) کاهش یافت.
نظر شما