به گزارش خبرگزاری ایمنا، تابآوری شهری به معنای توانایی سیستم شهری در پیشبینی، جذب، سازگاری و بازیابی سریع پس از حوادث که شرط بقای کلانشهرها در دهههای آینده محسوب میشود. تابآوری به معنای توانایی یک شهر در جذب ضربات ناشی از بلایای طبیعی، تغییرات اقلیمی یا بحرانهای اقتصادی و بازگشت سریع به وضعیت عادی است.
کارشناسان شهری تأکید میکنند که نخستین گام در این مسیر، نوسازی زیرساختهاست. شبکههای برق، آب و ارتباطات باید به نحوی طراحی شود که در صورت بروز اختلال به سرعت خود را ترمیم کند یا از بخشهای دیگر شهر پشتیبانی بگیرد.
نخستین و مهمترین رکن تابآوری، نوسازی زیرساختهای حیاتی است؛ شبکههای برق، آب، فاضلاب و ارتباطات باید به نحوی طراحی شود که در برابر زلزله، سیل یا طوفان آسیبپذیر نباشد.
استفاده از فناوریهایی همچون اینترنت اشیاء و هوش مصنوعی میتواند به مدیریت هوشمند مصرف انرژی و تشخیص سریع نشتیها یا اختلالات کمک کند؛ شهرهای تابآور شبکههایی دارند که در صورت قطع یکی از خطوط به سرعت از مسیرهای جایگزین استفاده میکنند تا خدماترسانی متوقف نشود.
علاوه بر فناوری، طبیعتگرایی در شهرسازی نیز جایگاه ویژهای دارد و گسترش پارکها و باغهای شهری نهتنها کیفیت زندگی را بهبود میبخشد، بلکه با کاهش اثر «جزیره گرمایی» و مدیریت روانابهای سطحی، از سیلابها و گرمای شدید نیز جلوگیری میکند، همچنین تنوعبخشی به اقتصاد محلی موجب میشود شهرها در برابر نوسانات بازارهای جهانی کمتر آسیبپذیر باشند.
طبیعتگرایی در شهرسازی یعنی ادغام فضای سبز در بافت شهری که یکی دیگر از ستونهای اصلی تابآوری است. پارکها، باغهای شهری و بامهای سبز نهتنها زیبایی بصری ایجاد میکنند، بلکه نقش «ریههای تنفسی» شهر را دارند و اثر جزیره گرمایی را کاهش میدهند. همچنین، سیستمهای مدیریت رواناب و جمعآوری آب باران میتواند در زمان سیلابها کمک بزرگی به جلوگیری از خسارات مالی و جانی کند.
تابآوری شهری بعد اقتصادی و اجتماعی نیز دارد؛ شهرهایی که اقتصادشان به یک صنعت یا منبع خاص وابسته باشد، در زمان بحرانهای جهانی بسیار آسیبپذیرند بنابراین تنوعبخشی به اقتصاد محلی و حمایت از کسبوکارهای کوچک و متوسط، ضامن پایداری شهر است.
از سوی دیگر، سرمایه اجتماعی و اعتماد میان شهروندان در زمان بحرانها نقش کلیدی ایفا میکند و جوامعی که همبستگی بالایی دارند، سریعتر خود را با شرایط جدید وفق میدهند؛ باید در نظر داشت که هیچ برنامهای بدون حضور مردم موفق نخواهد بود و آموزش شهروندان برای واکنش صحیح در مواقع اضطراری، ایجاد انجمنهای محلی و تقویت فرهنگ کمکرسانی متقابل از الزامات غیرقابل انکار است.
وقتی شهروندان آگاه و آماده باشند، بار مسئولیت از دوش مدیران برداشته و پاسخگویی به بحرانها سریعتر و کارآمدتر انجام میشود.
ساختن شهر تابآور نیازمند نگاهی جامع و چندبعدی است که فناوری، طبیعت، اقتصاد و انسان را در کنار هم قرار دهد. این مسیر طولانی است، اما با برنامهریزی دقیق و مشارکت همگانی، میتوان آیندهای امنتر و پایدارتر برای نسلهای بعد ساخت.
نظر شما