بدترین آینده اقلیمی کمتر محتمل است، اما بهترین آینده در حال از دست رفتن است 

به گزارش خبرگزاری ایمنا، داده‌های جدید علمی درباره آینده تغییرات اقلیمی، دو مسیر متفاوت را ترسیم می‌کنند؛ یک مسیر امیدوارکننده که در آن جهان با اقدام سریع و هماهنگ، گرمایش را محدود می‌کند و مسیری تاریک که در آن بی‌عملی امروز، فردایی پر از بحران می‌سازد.

در سناریوی خوش‌بینانه، کشورهای جهان متعهد می‌شوند انتشار گازهای گلخانه‌ای را به‌سرعت کاهش دهند. انرژی‌های تجدیدپذیر جای سوخت‌های فسیلی را می‌گیرند، فناوری‌های جذب کربن گسترش پیدا می‌کنند و جوامع برای سازگاری با تغییرات آماده می‌شوند؛ در این مسیر افزایش دمای زمین تا پایان قرن به حدود ۱.۵ تا ۲ درجه سانتی‌گراد محدود می‌ماند؛ آستانه‌ای که دانشمندان می‌گویند برای جلوگیری از پیامدهای فاجعه‌بار ضروری است.

اما در سناریوی بدبینانه، جهان به مسیر فعلی ادامه می‌دهد؛ مصرف زغال‌سنگ و نفت افزایش پیدا می‌کند، جنگل‌زدایی ادامه‌دار و تعهدات اقلیمی نقض می‌شوند؛ در این حالت دمای زمین می‌تواند تا ۳ یا حتی ۴ درجه سانتی‌گراد بالا برود. پیامدها وحشتناک خواهد بود؛ موج‌های گرمایی کشنده، طوفان‌های شدیدتر، خشکسالی‌های طولانی، بالا آمدن سطح دریاها و نابودی اکوسیستم‌های حیاتی.

نکته کلیدی اینجاست که هر دو سناریو ممکن هستند؛ تفاوت بین آن‌ها نه فقط در فناوری یا علم، بلکه در اراده سیاسی و انتخاب‌های جمعی ماست. دانشمندان تأکید می‌کنند که «پنجره اقدام» هنوز باز است، اما به‌سرعت در حال بسته شدن؛ هر سال تأخیر، هزینه‌های سازگاری را افزایش و گزینه‌های موجود را محدودتر می‌کند. به‌عنوان مثال محدود کردن گرمایش به ۱.۵ درجه نیازمند کاهش ۴۵ درصدی انتشار کربن تا سال ۲۰۳۰ است؛ هدفی که با سیاست‌های فعلی دور از دسترس به نظر می‌رسد.

با این حال نشانه‌های امید هم وجود دارد. هزینه انرژی خورشیدی و بادی در دهه گذشته بیش از ۸۰ درصد کاهش پیدا کرده و در بسیاری از مناطق ارزان‌تر از سوخت‌های فسیلی است. خودروهای الکتریکی به‌سرعت در حال گسترش هستند و سرمایه‌گذاری جهانی در فناوری‌های پاک رکورد می‌زند.

همچنین فشار افکار عمومی به‌ویژه از سوی جوانان، دولت‌ها و شرکت‌ها را وادار به تعهدات جدی‌تر کرده است. بسیاری از شهرها فارغ از سیاست ملی برنامه‌های اقلیمی جاه‌طلبانه‌ای را اجرا می‌کنند، اما چالش‌ها همچنان بزرگ هستند. کشورهای ثروتمند که بیشترین سهم را در انتشار تاریخی کربن دارند، هنوز در تأمین وعده‌های مالی برای کمک به کشورهای در حال توسعه عقب مانده‌اند. هم‌زمان بحران‌های ژئوپلیتیک و اقتصادی توجه رهبران جهانی را از اولویت اقلیمی منحرف کرده است.

کارشناسان هشدار می‌دهند که تغییرات اقلیمی یک «بازی با جمع صفر» نیست؛ اگر یک کشور اقدام نکند، همه آسیب می‌بینند، بنابراین همکاری جهانی دیگر یک انتخاب نیست، بلکه یک ضرورت است؛ برای شهروندان عادی اقدام فردی مهم است، اما کافی نیست؛ تغییر واقعی نیازمند فشار جمعی بر سیاست‌مداران، حمایت از کسب‌وکارهای پایدار و مشارکت در جنبش‌های اجتماعی است.

در نهایت، آینده اقلیم یک داستان از پیش نوشته‌شده نیست. ما نویسنده‌های این داستان هستیم. هر تصمیم امروز از رأی دادن تا مصرف انرژی صفحه‌ای از این کتاب را می‌نویسد. پرسش این نیست که «آیا می‌توانیم فاجعه را متوقف کنیم؟»، بلکه این است که «آیا اراده‌ آن را داریم؟»