به گزارش خبرگزاری ایمنا، شناسنامهسازی حیوانات فراتر از یک ثبتنام ساده است، این فرایند پایهای برای ایجاد «بانک اطلاعاتی زیستی» محسوب میشود. وقتی هر حیوان دارای یک هویت دیجیتال یا فیزیکی منحصربهفرد باشد، مدیران منابع طبیعی و دامپزشکان میتوانند با دقتی بیسابقه، وضعیت سلامت و جمعیتشناسی گونههای مختلف را رصد کنند.
این شفافیت اطلاعاتی، اولین و مهمترین گام در حفاظت علمی از محیط زیست است.
یکی از مهمترین مزایای این سیستم، کنترل سریع و هوشمند بیماریهای واگیردار است تا در صورت بروز هرگونه اپیدمی همچون آنفولانزای پرندگان یا تب برفکی، امکان ردیابی سریع منبع آلودگی و تماسهای احتمالی فراهم و از گسترش بیماری به جمعیتهای وحشی و اکوسیستمهای طبیعی جلوگیری شود.
علاوه بر سلامت عمومی، شناسنامهسازی نقش حیاتی در مبارزه با قاچاق حیات وحش دارد و با استفاده از فناوریهایی همچون چیپهای زیرپوستی، اسکن ژنتیکی یا حتی شناسایی چهره حیوانات از طریق هوش مصنوعی، تشخیص هویت حیوانات دزدی یا قاچاق شده بسیار ساده میشود.
این شفافیت، زنجیره تامین غیرقانونی را مختل و از شکار بیرویه گونههای در خطر انقراض جلوگیری میکند، وقتی هویت هر حیوان مشخص باشد، بازار سیاه برای خرید و فروش غیرقانونی آنها با چالش جدی روبرو میشود.
از منظر ژنتیکی، این سیستم به حفظ تنوع زیستی کمک شایانی میکند؛ دانشمندان با تحلیل دادههای شناسنامهها، میتوانند الگوهای خویشاوندی را شناسایی و از ازدواجهای نزدیک در جمعیتهای کوچک و در خطر انقراض جلوگیری کنند.
این اقدام موجب میشود تا تنوع ژنتیکی گونهها حفظ شود و قدرت سازگاری آنها با تغییرات اقلیمی افزایش پیدا کند، در واقع شناسنامهسازی همچون یک بیمهنامه ژنتیکی برای آینده حیات وحش عمل میکند.
دو استان گیلان و چهارمحال و بختیاری طی سال جاری شناسنامهدار کردن پلنگ ایرانی را آغاز کردهاند؛ شناسنامهسازی پلنگ ایرانی با ردیابی دقیق حرکات و سلامت آنها، از درگیری با انسانها و شکار غیرقانونی جلوگیری میکند؛ این کار به حفظ تنوع ژنتیکی جمعیت کمک میکند و شانس بقای این گونه در خطر انقراض را افزایش میدهد و ابزار قدرتمندی برای مدیریت علمی و حفاظت موثر از حیات وحش است.
محسن کریمی، مدیرکل حفاظت محیط زیست چهارمحالوبختیاری گفت: دو فرد پلنگ ایرانی در منطقه حفاظتشده سبزکوه با استفاده از دوربینهای تلهای شناسایی و ثبت شدند و کارشناسان پس از بررسی الگوهای منحصربهفرد خالهای بدن آنها، هویت این دو پلنگ را بهصورت جداگانه تشخیص داده و شناسنامه اختصاصی برای هر یک صادر کردند.
وی افزود: شناسایی و ثبت دقیق هر فرد پلنگ نقش تعیینکنندهای در تدوین راهبردهای حفاظتی و علمی برای بقای این گونه دارد و استمرار این اقدامات از اولویتهای اصلی حفاظت محیط زیست استان است.
عباس عاشوری، معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی اداره کل حفاظت محیط زیست گیلان نیز عنوان کرد: طرح پایش، شناسایی و شناسنامهدار کردن پلنگ ایرانی در جنگلهای هیرکانی استان با نصب دوربینهای تلهای در زیستگاههای این گونه ارزشمند از شهرستان املش آغاز شد.
وی ادامه داد: طرح پایش، شناسایی و شناسنامهدار کردن پلنگ ایرانی در جنگلهای هیرکانی استان گیلان با نصب دوربینهای تلهای در زیستگاههای این گونه ارزشمند از شهرستان املش آغاز شد، برنامهای که با هدف برآورد جمعیت، شناسایی افراد و تقویت برنامههای حفاظتی برای این گونه در خطر انقراض اجرا میشود.
شناسایی دقیق حیوانات موجب افزایش آگاهی عمومی و مشارکت مردمی میشود، وقتی شهروندان ببینند که برای حیوانات هویت و ارزش قائل هستند، نسبت به حفظ محیط زیست حساستر میشوند و در پروژههای حفاظتی مشارکت بیشتری میکنند. شناسنامهسازی حیوانات پلی میان علم، سیاستگذاری و جامعه و هدف نهایی آن، ایجاد تعادلی پایدار بین انسان، حیوانات و طبیعت است.
با گسترش این سیستم در سطح ملی و جهانی، میتوان امیدوار بود که روزی دیگر با انقراض گونهها یا شیوع بیماریهای ناشی از بیبرنامگی روبهرو نشویم و اکوسیستم زمین، سالمتر و پویاتر از همیشه باقی بماند.
نظر شما