به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، آمازون دیگر فقط یک فروشگاه آنلاین نیست، بلکه به یک اکوسیستم عظیم تبدیل شده که از خرید ویتامین و نوار چسب گرفته تا تماشای سریال، مطالعه کتاب با کیندل و حتی میزبانی وبسایتهای بیشمار با سرویس ابری سودآور خود (AWS) را شامل میشود. این غول جهانی که امسال از والمارت پیشی گرفته و بزرگترین شرکت جهان از نظر فروش سالانه شده است، با وجود سلطهاش، اما در غرب رقبای جدی در حوزه تجارت الکترونیک ندارد.
آمازون در هیچ بخشی بیرقابت نیست، اما آمارها نشان میدهد فاصلهاش با رقبا بسیار زیاد است. در آمریکا، ۴۰.۵ درصد از کل فروش خردهفروشی آنلاین سهم آمازون است، در حالی که والمارت با ۹.۲ درصد و ایبی با حدود سه درصد در رتبههای بعدی قرار دارند. در بریتانیا نیز سهم آمازون حدود ۳۰ درصد است. به گفته کارشناسان، آمازون انحصارطلب مطلق نیست، اما شرکت مسلط است و تنوع کالاهایش بینظیر است.
مهمترین دلیلی که رقابت با آمازون را دشوار کرده است، ترکیبی از مزیت پیشگام بودن و سرمایهگذاری بلندمدت است. آمازون جزو اولینهایی بود که تجارت آنلاین را در مقیاس بزرگ اجرا کرد، اما مهمتر از آن، سهامدارانش برای سالها اجازه دادند شرکت با ضرر بفروشد و سود اولیه را دوباره سرمایهگذاری کند. جالب اینکه آمازون تا امروز حتی یک بار هم سود سهام پرداخت نکرده است.
به گفته استاد دانشگاه هاروارد، این استراتژی رقابت را بسیار سخت کرد، زیرا شرکتهای سنتی اگر میخواستند همین کار را بکنند، قیمت سهامشان به شدت سقوط میکرد. امروز آمازون میتواند از سود هنگفت سرویس ابری (AWS) که موتور اصلی سودآوری آن است، برای حفظ عملیات خردهفروشی با حاشیه سود پایین و سرمایهگذاری در پروژههای جدید استفاده کند. الگوریتمها، اتوماسیون و داده نیز در مرکز توانایی آمازون برای مقیاسپذیری قرار دارند.
دو حرکت حیاتی تجاری در مسیر رشد آمازون نقشی تعیینکننده داشتهاند. نخست، در سال ۲۰۰۰ آمازون از یک خردهفروش آنلاین به یک پلتفرم تبدیل شد و به فروشندگان ثالث اجازه داد کالاهایشان را بفروشند. این تصمیم موجب شکلگیری پدیدهای به نام اثر شبکهای شد؛ فروشنده بیشتر به معنای محصول بیشتر، محصول بیشتر به معنای مشتری بیشتر و مشتری بیشتر در نهایت فروشنده بیشتری جذب میکند. کارشناسان معتقدند شکستن این چرخه برای یک رقیب جدید بهطور تقریب غیرممکن است.
دومین حرکت، راهاندازی سرویس پرایم در سال ۲۰۰۵ در آمریکا و ۲۰۰۷ در بریتانیا بود. پرایم با ارائه ارسال رایگان و سریع در ازای اشتراک سالانه، مشتریان را به شدت به پلتفرم وابسته کرده است. امروز پرایم شامل کتابخانه عظیم فیلم و سریال، تخفیف در فروشگاههای زنجیرهای و دیگر خدمات شده که لغو اشتراک را بسیار سخت میکند. به گفته یک استاد ارتباطات، وقتی شما ارسال رایگان دارید، انگیزهای برای جستجوی کالا در جای دیگری غیر از آمازون ندارید.
به عقیده کارشناسان، آمازون فقط یک وبسایت فروش محصول نیست، بلکه یک اکوسیستم از چندین کسبوکار است که یکدیگر را تقویت میکنند و همین ویژگی رقابت با آن را بهطور تقریب غیرممکن ساخته است. با این حال، عامل دیگری نیز مطرح است: رفتارهایی که برخی آن را نقض قوانین رقابت میدانند. کمیسیون تجارت فدرال آمریکا و ایالت کالیفرنیا شکایتهای جداگانهای علیه آمازون تنظیم کردهاند که قرار است در اوایل ۲۰۲۷ محاکمه شود.
بر اساس این اتهام، آمازون فروشندگانی را که همان کالا را در وبسایت دیگر ارزانتر بفروشند، مجازات میکند. این مجازات میتواند به شکل کاهش دید آن محصول در نتایج جستجو یا حذف گزینه سبد خرید باشد. نتیجه این رفتار این است که مشتریان هیچ انگیزهای برای ترک آمازون ندارند، زیرا قیمتها در همه جا یکسان است و رقبا نیز نمیتوانند با کاهش کارمزد، قیمتها را پایین بیاورند، چراکه فروشندگان میترسند فروش خود در آمازون را از دست بدهند.
بعضی کارشناسان راهکار تجزیه آمازون به چند شرکت مستقل را پیشنهاد دادهاند تا بازار رقابتیتر شود، اما بسیاری این اتفاق را به اندازه کافی محتمل نمیدانند، همانطور که در پرونده اخیر گوگل چنین اتفاقی نیفتاد. با این وجود، آنچه میتواند به سلطه آمازون پایان دهد، شاید از جنس رقبای همیشگی و سنتی نخواهد بود، بلکه نوع جدیدی از تجربه خرید در حال ظهور است، بهطوری که تجارت الکترونیک در حال ادغام مستقیم با رابطهای هوش مصنوعی مولد همچون چتجیپیتی است که به کاربران اجازه میدهد بدون خروج از سایت، خرید کنند. این تحول میتواند سلطه آمازون در خردهفروشی آنلاین را تهدید کند، هر چند از نگاه یکی از اساتید دانشگاه هاروارد، رقابت با آمازون غیرممکن نیست، اما فوقالعاده دشوار است.
نظر شما