به گزارش خبرگزاری ایمنا، در هر جامعه آینده از دل امروز ساخته میشود و امروز هر ملت، در گرو اندیشه، رفتار و تصمیمهایی است که برای نسلهای بعدی رقم میخورد. در این میان، مسئله جوانی جمعیت تنها یک موضوع آماری یا جمعیتی نیست، بلکه یکی از بنیادیترین مؤلفههای پایداری، پیشرفت و بالندگی یک جامعه بهشمار میآید. جامعهای که از نیروی جوان، پویا و پرنشاط برخوردار باشد، در برابر بحرانها مقاومتر، در مسیر توسعه موفقتر و در حفظ هویت فرهنگی خود استوارتر خواهد بود.
از منظر تربیتی، کودکان و نوجوانان نهتنها سرمایههای امروز، بلکه سازندگان فردای کشور هستند و توجه به فرزندآوری و حمایت از خانواده، در واقع نوعی سرمایهگذاری بلندمدت بر آینده انسانی، فرهنگی و اجتماعی جامعه است. هر کودک، با خود ظرفیتهای بینظیری از عشق، امید، خلاقیت و رشد به همراه دارد و هر خانوادهکه با آگاهی و مسئولیتپذیری به تربیت فرزند میپردازد، در حقیقت بنایی ماندگار برای آینده جامعه میسازد.
از سوی دیگر، روانشناسی رشد و اجتماعی نشان میدهد که نگرش انسانها نسبت به خانواده، فرزند، مسئولیت و زندگی، از همان سالهای ابتدایی کودکی شکل میگیرد و اگر از همان آغاز، ارزش خانواده، شیرینی مهرورزی، لذت همدلی و زیبایی حضور خواهر و برادر در ذهن کودک نهادینه شود، در بزرگسالی نیز نگاه او به فرزندآوری و تشکیل خانواده، نگاهی مثبت، مسئولانه و متعادل خواهد بود، از همین رو تغییر نگرشها باید از کودکی آغاز شود.
امروز بیش از هر زمان دیگری، جامعه نیازمند آگاهیبخشی درست، هدفمند و دلسوزانه در زمینه فرزندآوری و جوانی جمعیت است و این آگاهیبخشی نباید تنها در قالب شعارهای کلی و مقطعی باقی بماند، بلکه باید در نظام آموزشی، رسانهها، خانوادهها و نهادهای فرهنگی به یک گفتمان عمیق و ماندگار تبدیل شود. وقتی ارزش فرزند، معنای مادری و پدری و اهمیت تداوم نسل بهدرستی تبیین شود، تصمیم به فرزندآوری نیز از سر آگاهی، عشق و مسئولیت خواهد بود.
ضرورت ایجاد نگرش مثبت نسبت به فرزندآوری و تشکیل خانواده و الگوسازی در رفتار و سبک زندگی
نرگس سعیدی، کارشناس حوزه جوانی جمعیت با اشاره به ضرورت فرهنگسازی برای جوانی جمعیت و فرزندآوری در حوزههای متفاوت به خبرنگار ایمنا میگوید: در خانوادهها، نخستین گام ایجاد نگرش مثبت نسبت به فرزندآوری و تشکیل خانواده است و گام بعدی، الگوسازی در رفتار و سبک زندگی است، زیرا داشتن فرزند کمتر، به معنای زندگی بهتر نیست، همچنین حمایت روانی و اجتماعی از جوانان برای ازدواج و فرزندآوری اهمیت دارد.
وی با بیان اینکه تمام ارکان جامعه باید در راستای حمایت روانی و اجتماعی از جوانان برای ازدواج و فرزندآوری مشارکت داشته باشند، میافزاید: بدون همبستگی و همدلی، ایران جوان و ایران قوی با مشکلات جمعیتی روبهرو خواهد شد و جلوگیری از ورود به چاله جمعیتی و تله جمعیتی ضرورت دارد و مشارکت مردم بدون حضور دولت و حضور دولت بدون مشارکت مردم به نتیجه نخواهد رسید.
کارشناس جوانی جمعیت با بیان اینکه دولت نقش حمایتی خود را از خانوادهها و جوانان ایفا میکند، اما حل مسئله جمعیت نیازمند همکاری همه است، تصریح میکند: بدون همدلی و همراهی مردم، هیچ سیاستی به نتیجه نخواهد رسید و این موضوع نشان میدهد که جوانی جمعیت باید مطالبه ملی باشد و مردم باید آن را دنبال کنند، نه اینکه به سیاستی مقطعی تبدیل شود.
سعیدی با بیان اینکه رسانه نقش موثری در این زمینه دارد و میتواند امید، نشاط و الگوهای سالم را ترویج کند، ادامه میدهد: از طریق رسانه، آموزش و فرهنگسازی برای مردم امکانپذیر است؛ آموزش و پرورش بستر تربیت نسل آینده است و اصلاح نگرشها را میتوان از این نهاد آغاز کرد و ایجاد تصویر مثبت از خانواده و نقش مادری و پدری از کلیدهای موفقیت فرهنگی محسوب میشود.
آینده ایران امروز ساخته میشود
وی با اشاره به اینکه وقتی آموزش و پرورش از ابتدا حس خوب داشتن خانواده، کنار خانواده بودن و دوست داشتن مادر و پدر را به کودکان القا کند، آنها علاقهمند به پذیرفتن نقش مادری و پدری خواهند شد، میگوید: در زمینههای پرورشی، اخلاقی و روانشناسی نیازمند همکاری همهجانبه هستیم و آموزش و پرورش با سازمانهای ذیربط دیگر باید از مقاطع پایین، نقش خواهر و برادری را پررنگ کند تا کودکان معایب تکفرزند بودن را درک کنند.
کارشناس جوانی جمعیت با بیان اینکه در مقاطع متوسطه، برای فرهنگسازی تشکل خانواده، آموزش و پرورش با همکاری روانشناسان و سازمانهایی همچون بهزیستی میتوانند نقش مؤثر ایفا کنند، اضافه میکند: نخستین گام مشارکت در این مسیر، آگاهی است. مردم باید بدانند کاهش جمعیت جوان چه تأثیراتی بر فرهنگ کشور دارد و سپس اقدام عملی کنند.
سعیدی با بیان اینکه واحدهای بهداشتی آماده ارائه خدمات، مشاوره فرزندآوری و آموزشهای فرهنگی هستند، خاطرنشان میکند: آینده ایران امروز ساخته میشود و برای داشتن ایران مقتدر، پویا و جوان، همه باید در مسیر حمایت از خانواده و فرزندآوری قدم بردارند.
جوانی جمعیت، ضرورتی حیاتی و دغدغهای کلان برای تضمین آیندهای روشن و بالنده است
زهره سادات کاظمی، روانشناس و مشاور تربیتی با بیان اینکه در دنیای پویای امروز، مقوله جوانی جمعیت دیگر یک انتخاب نیست، بلکه ضرورتی حیاتی و دغدغهای کلان برای تضمین آیندهای روشن و بالنده محسوب میشود، به خبرنگار ایمنا میگوید: این مفهوم که ریشههای عمیقی در مباحث تربیتی و روانشناسی اجتماعی دارد، ابعاد مختلفی را شامل میشود و توجه به این جوانب، ضامن پویایی، خلاقیت و ماندگاری جامعه در گذر زمان خواهد بود.
وی با بیان اینکه از منظر تربیتی، هر نسل، حامل میراث دانش، فرهنگ و ارزشهای نسل پیشین است و جامعهای که از نظر جمعیتی جوان و پویا باشد، از ظرفیت بالاتری برای نوآوری، خلاقیت و پیشرفت برخوردار است، میافزاید: جوانان با انرژی، شور و دیدگاههای تازه خود، موتور محرکه تغییرات مثبت هستند و در مقابل، نادیده گرفتن این ظرفیت عظیم، به معنای از دست دادن سرمایههای انسانی ارزشمند و افتخار جامعه است که میتواند پیامدهای بلندمدت و جبرانناپذیری به همراه داشته باشد.
روانشناس و مشاور تربیتی با بیان اینکه روانشناسی اجتماعی نیز بر اهمیت پویایی جمعیت در حفظ ساختار اجتماعی، انسجام فرهنگی و تابآوری جامعه تأکید دارد، تصریح میکند: خانواده بهعنوان نخستین و اساسیترین کانون تربیت، نقشی بیبدیل در شکلدهی شخصیت افراد و انتقال ارزشها ایفا میکند.
کاظمی ادامه میدهد: فرزندآوری، علاوهبر تضمین بقای نسل، در غنای روابط خانوادگی، کاهش احساس تنهایی در دوران سالمندی و تقویت مسئولیتپذیری در والدین نیز نقشی حیاتی ایفا میکند و به سلامت روانی جامعه کمک بسیار میکند و گذار از یک شعار به یک فرهنگ در حوزه جوانی جمعیت، نیازمند آگاهیبخشی مستمر، هدفمند و همهجانبه در سطوح مختلف جامعه است.
سعادت و رضایت فردی با سعادت جمعی و استحکام پایههای خانواده گره خورده است
وی با بیان اینکه این آگاهیبخشی باید از سنین پایین و در مدارس آغاز شود، میگوید: در مدارس باید با زبانی شیوا و متناسب با درک گروههای سنی مختلف، به تبیین اهمیت خانواده، فرزندپروری صحیح و نقش هر فرد در ساختن جامعهای پویا و رو به رشد پرداخته شود و این امر، پایههای یک جامعه سالم و پایدار را بنا مینهد.
روانشناس و مشاور تربیتی اضافه میکند: فرزندآوری، در کنار تمام زیباییها و برکات معنوی و اجتماعیاش، مسئولیتهایی خطیر به همراه دارد و آگاهیبخشی در این زمینه باید شامل آموزش مهارتهای ضروری برای تربیت صحیح، مدیریت بهینه منابع اقتصادی خانواده و ایجاد محیطی سالم، امن و شاد برای رشد و شکوفایی همهجانبه فرزندان باشد.
کاظمی با بیان اینکه این رویکرد، سلامت جسمی و روانی نسل آینده را تضمین و از بروز آسیبهای اجتماعی احتمالی پیشگیری میکند، خاطرنشان میکند: جامعه نیازمند بازتعریفی اساسی از اولویتها و ارزشهای خود و درک این نکته است که سعادت و رضایت فردی، در بسیاری از موارد، با سعادت جمعی و استحکام پایههای خانواده گره خورده است تا بستری مناسب برای استقبال جامعه از پویایی جوانی جمعیت و فرزندآوری فراهم شود.
کودک تنها عضو جدید در خانواده نیست، او صدای زندگی، نشانه امید و ادامهبخش مسیر انسانیت است. حضور هر فرزند میتواند گرمی، نشاط و معنا را به فضای خانه بیفزاید و پیوندهای عاطفی میان اعضای خانواده را عمیقتر کند و از این منظر، فرزندآوری نهفقط یک انتخاب شخصی، بلکه مشارکتی آگاهانه در ساختن آیندهای انسانیتر، مهربانتر و پایدارتر است.
تحقق چنین نگاهی نیازمند تغییر در بعضی نگرشهای رایج اجتماعی نیز هست، در بسیاری از موارد، ترس از مسئولیت یا غلبه نگاههای فردگرایانه، مانع از شکلگیری رویکردی متعادل نسبت به فرزندآوری میشود و این در حالی است که با فرهنگسازی صحیح، حمایت اجتماعی و آموزش مناسب، میتوان زمینهای فراهم کرد که خانوادهها با آرامش، اعتماد و امید بیشتری به استقبال فرزند و آینده بروند.
پرداختن به مسئله جوانی جمعیت باید از سطح سیاستگذاریهای کلان فراتر رود و به دغدغه فرهنگی، تربیتی و اجتماعی تبدیل شود ، هرچه این موضوع زودتر و عمیقتر در ذهن کودکان، نوجوانان و والدین جای بگیرد، احتمال شکلگیری نسلی مسئول، خانوادهدوست و آیندهنگر بیشتر خواهد شد. جامعهای که از کودکی به فرزند، خانواده و زندگی جمعی احترام میگذارد، در بزرگسالی نیز ثمرهای از همبستگی، امید و پیشرفت درو خواهد کرد.
توجه به جوانی جمعیت، توجه به خودِ زندگی، به تداوم عشق، امید، تربیت و انسانسازی است و این مسئله، فراتر از ضرورت آماری، یک رسالت اخلاقی و اجتماعی است که نیازمند همدلی، آگاهی و مشارکت همگانی است. اگر امروز برای اصلاح نگرشها، تقویت فرهنگ خانواده و حمایت از فرزندآوری گام برداریم، فردای جامعه سرشار از نشاط، پویایی و روشنایی خواهد بود.
نظر شما