به گزارش خبرگزاری ایمنا از فارس، خلیل حاجیپور امروز _یکشنبه بیستوهفتم اردیبهشت_ در جریان بازدید خبرنگاران به مناسبت روز جهانی موزهها و هفته میراث فرهنگی، با حضور مهدی پارسایی معاون گردشگری استانداری فارس و جمعی از مدیران میراث فرهنگی استان، از روند اجرای پروژه مرمت باغ جهانی ارم تشریح و اظهار کرد: نخستین مرحله این پروژه، انجام مستندنگاری و پیمایش دقیق تمامی جدارهها، تزئینات و آسیبهای سازهای بود؛ اقدامی که بهدست کارشناسان معماری و مرمت انجام شد تا هرگونه مداخله در این اثر ارزشمند، بر پایه دادههای علمی و مطالعات تخصصی صورت گیرد.
وی افزود: پس از تدوین طرح جامع مرمت از سوی مشاور ذیصلاح و تأیید آن توسط ادارهکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان فارس، فرآیند مناقصه و انتخاب پیمانکاران واجد شرایط نیز در چارچوب کامل تشریفات قانونی به انجام رسید. این طرح با رویکرد حفظ اصالت تاریخی، احیای تزئینات ارزشمند و ساماندهی بخشهای آسیبدیده تهیه شده است.
معاون برنامهریزی و توسعه دانشگاه شیراز با تأکید بر حساسیت و اهمیت نظارت مستمر بر این پروژه گفت: در نتیجه هماهنگی کامل با ادارهکل میراث فرهنگی استان فارس، دو گروه بازرس مستقل شامل متخصصان مرمت ابنیه تاریخی و مرمت تزئینات بهصورت مستمر روند اجرای پروژه را پایش میکنند تا بالاترین سطح کیفیت در عملیات مرمت تضمین شود.
حاجیپور در ادامه، با اشاره به جایگاه مسئولیت اجتماعی در اجرای این پروژه ملی اظهار کرد: دانشگاه شیراز بهعنوان متولی نگهداری از باغ جهانی ارم، حفاظت از این میراث کمنظیر را بخشی از مسئولیت اجتماعی خود در قبال جامعه و تاریخ فرهنگی فارس میداند. از همین رو، پیگیریهای مستمری برای تأمین منابع مالی مورد نیاز مرمت این اثر انجام شد.
وی افزود: خوشبختانه با حمایت وزارت نفت و از محل اعتبارات مسئولیتهای اجتماعی این وزارتخانه، بخش قابل توجهی از بودجه مورد نیاز پروژه مرمت باغ ارم تأمین شده است. این همکاری بینبخشی را میتوان نمونهای موفق از تعامل دانشگاه و صنعت در مسیر صیانت از میراث فرهنگی کشور دانست.
معاون برنامهریزی و توسعه دانشگاه شیراز در تشریح ابعاد اجرایی پروژه، سه حوزه اصلی عملیات مرمت را برشمرد و گفت: در بخش حوض تاریخی، اقداماتی از جمله مرمت لبههای سنگی فرسوده، جایگزینی کاشیکاری کف و بدنه، اصلاح سیستم لولهکشی فواره مرکزی و بازسازی شبکه آبرسانی در حال انجام است. در حوزه تزئینات نیز تیمهای تخصصی مشغول بازپیرایی گچبریها، مرمت ارسیها و پنجرههای چوبی تاریخی، بازسازی نقاشیهای سقفی (مرجوککاری) و ساماندهی ازارههای سنگی هستند.
حاجیپور اظهار کرد: در بخش سقفهای شیروانی نیز تقویت سازههای پشتیبان، تعویض شیرسرها و نوسازی کامل ورقهای فلزی سقف در دستور کار قرار دارد.
وی همچنین با اشاره به اجرای طرح نورپردازی حرفهای نمای کوشک بیرونی باغ ارم افزود: این طرح از سوی مشاور و طراح متخصصی که سابقه فعالیت در بناهای ثبت جهانی را در کارنامه دارد، تهیه شده و اکنون وارد مرحله اجرا شده است. هدف اصلی از این اقدام، ارتقای جلوههای بصری باغ ارم در ساعات شب، افزایش جذابیتهای محیطی و تقویت تجربه گردشگری پایدار در این مجموعه جهانی است.
معاون برنامهریزی و توسعه دانشگاه شیراز در پایان تأکید کرد: پروژه مرمت باغ جهانی ارم با جدیت در حال پیشرفت است و پیشبینی میشود پس از تکمیل، گامی مؤثر در مسیر حفاظت پایدار از یکی از شاخصترین باغهای تاریخی ایران و جهان و نیز توسعه ظرفیتهای فرهنگی و گردشگری شهر شیراز برداشته شود.
آغاز فاز اجرایی مرمت پس از طی مراحل تخصصی و قانونی
کاوه فتاحی استاد معماری دانشگاه شیراز و مشاور معاون توسعه و برنامهریزی دانشگاه، نیز با تشریح روند شکلگیری و اجرای این پروژه اظهار کرد: عملیات مرمت مجموعه تاریخی و جهانی باغ ارم با هدف حفاظت از ارزشهای معماری، تاریخی و فرهنگی این اثر ثبتشده در فهرست میراث جهانی، پس از طی مراحل تخصصی، مطالعاتی و قانونی، از بهمنماه ۱۴۰۴ وارد فاز اجرایی شده است.

وی افزود: نخستین مرحله این طرح با مستندنگاری کامل معماری کوشکهای اندرونی و بیرونی باغ ارم توسط تیمی تخصصی از کارشناسان معماری، مرمت و مستندسازی آغاز شد. در این مرحله، تمام ویژگیهای کالبدی، آسیبها، تزئینات و وضعیت سازهای بناها با دقت ثبت و مستند شد تا مبنای علمی لازم برای تدوین طرح مرمت فراهم شود.
استاد معماری دانشگاه شیراز و مشاور معاون توسعه و برنامهریزی دانشگاه گفت: پس از آن، طرح جامع مرمت کوشکهای اندرونی و بیرونی باغ ارم توسط مشاور مرمت ذیصلاح تهیه شد. این طرح با رویکرد حفاظت از اصالت تاریخی بنا، احیای تزئینات ارزشمند و ساماندهی بخشهای آسیبدیده تنظیم و پس از بررسیهای کارشناسی، به تأیید ادارهکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان فارس رسید.
فتاحی اظهار کرد: پس از تصویب طرح، مکاتبات اداری، استعلامهای لازم و هماهنگیهای تخصصی با ادارهکل میراث فرهنگی و گردشگری استان فارس انجام شد و شرکتهای پیمانکار مرمتی دارای صلاحیت معرفی شدند تا انتخاب مجری پروژه مطابق ضوابط تخصصی و قانونی صورت گیرد. در ادامه نیز مناقصه اجرای عملیات مرمت در موعد مقرر برگزار و پیمانکاران واجد شرایط برای اجرای پروژه انتخاب شدند.
وی با اشاره به سازوکار نظارتی پروژه افزود: بهمنظور تضمین کیفیت اجرا، با هماهنگی دانشگاه شیراز و ادارهکل میراث فرهنگی و گردشگری استان فارس، بازرسان متخصص در دو حوزه مرمت ابنیه تاریخی و مرمت تزئینات تعیین شدند تا روند اجرای پروژه بهصورت مستمر ارزیابی، کنترل و هدایت شود.
استاد معماری دانشگاه شیراز و مشاور معاون توسعه و برنامهریزی دانشگاه همچنین درباره روند عملیات اجرایی گفت: براساس برنامهریزی انجام شده، پروژه مرمت در سه حوزه تخصصی و توسط سه تیم پیمانکاری در حال اجراست. در بخش مرمت حوض، اقداماتی همچون مرمت و بازسازی لبههای سنگی، تعویض کاشیکاری کف و بدنه، اصلاح و بازسازی سیستمهای تأسیساتی، لولهکشی فواره مرکزی، آبرسانی و هدایت آب در حال انجام است.
فتاحی اظهار کرد: در بخش مرمت تزئینات نیز عملیات تخصصی شامل مرمت گچبریها، بازپیرایی رنگ بدنهها و دیوارها، مرمت ارسیها و در و پنجرههای تاریخی، مرمت نقاشیهای مرجوککاری سقفها و مرمت ازارههای سنگی در دست اجرا قرار دارد.
وی بخش سوم پروژه را مربوط به مرمت سقفهای شیروانی دانست و افزود: در این حوزه، مرمت و تقویت سازههای پشتیبان سقف، تعویض شیرسرها و نوسازی کامل پوششهای سقف پیشبینی و اجرایی شده است.
مشاور معاون توسعه و برنامهریزی دانشگاه شیراز همچنین با اشاره به طرح نورپردازی نمای کوشک بیرونی باغ ارم گفت: این طرح با هدف افزایش جلوههای بصری و ارتقای جذابیتهای شبانه باغ، توسط طراح نورپرداز متخصص و دارای تجربه در بناهای ثبت جهانی تهیه شده و هماکنون مراحل اجرایی آن آغاز شده است.
فتاحی در پایان اظهار کرد: پروژه مرمت و باززندهسازی باغ جهانی ارم بهطور رسمی آغاز شده و پیشبینی میشود اجرای این طرح، نقشی مؤثر در حفاظت پایدار از یکی از شاخصترین باغهای تاریخی ایران و جهان و همچنین در ارتقای ظرفیتهای فرهنگی و گردشگری شهر شیراز ایفا کند.
عمارت باغ ارم به عنوان موزه زنده هنرهای سنتی فارس به چرخه گردشگری وارد شود
مهدی پارسایی معاون هماهنگی امور گردشگری و زیارت استانداری فارس هم در بازدید از بخشهای مختلف مرمت اساسی عمارت اصلی باغ ارم با بیان این که این باغ از معدود آثار ثبت جهانی فارس است و عمارت مرکزی آن نیاز به مرمت جدی داشته است، اظهار کرد: دانشگاه شیراز با بودجه مناسبی که از بخش اعتبارات نفت و اعتبارات داخلی دانشگاه تامین شده، مرمت بنا را به صورت حرفهای و دقیق آغاز کرده است.
وی با اشاره به اینکه باغ ارم در بخش باغ گیاهشناسی به لحاظ حفاظت و مرمت وضعیت خوبی دارد، ادامه داد: رویکرد علمی در مرمت بنای عمارت اصلی باغ ارم اتخاذ شده است و تیمهای حرفهای در حوزه مستندنگاری، مرمت تزئینات، لایه نگاری دورههای مختلف تاریخی و مرمت استراکچر بنا در سایر پروژههای تاریخی استان، بی سابقه است.
معاون هماهنگی امور گردشگری و زیارت استانداری فارس با بیان اینکه قدمت تاریخی اصل بنای باغ ارم در دوره سلجوقیان صورت گرفته است، افزود: عمارت اصلی این باغ متعلق به دوره قاجاری است و محمد حسن نصیرالملکی که معمار مسجد نصیرالملک است عمارت باغ ارم را ساخته است.
پارسایی با تاکید بر اینکه عصاره تجربه معماران فارس در ساخت کوشکها در این بنا استفاده و بازنمایی شده است، گفت: از ویژگیهای این عمارت این است که در بخش شمالی مشرف به باغ است و نظرگاه ویژهای وجود دارد. غلام گردهای متعددی دارد؛ ایوانهای متعددی طراحی شده است که به باغ راه دارد و ارتباط بسیار جدی انسان و طبیعت در این اثر ایجاد شده است.
وی با تاکید بر اینکه حجاریها و کاشی کاریهای عمارت باغ ارم جز آثار ممتاز دوره قاجار است، تصریح کرد: کتیبه ها، خوشنویسیها و مجموعه هنرهایی که در تزئینات آن بکار رفته توسط سرآمدان هنر دوره قاجاریه خلق شده است.
معاون هماهنگی امور گردشگری و زیارت استانداری فارس با تاکید بر مجموعه ویژگیهای تاریخی هنری و معماری عمارت اصلی باغ ارم شیراز، اظهار کرد: این عمارت به عنوان یک موزه هنرهای معماری میتواند مورد توجه قرار گیرد.
پارسایی با اشاره به سرعت قابل قبول در اجرای پروژه مرمت عمارت اصلی باغ ارم، گفت: امیدواریم این بنا بعد از مرمت به چرخه بازدید مردمی وارد شده و به عنوان بخشی از زنجیره جاذبه گردشگری فارس، موجب ماندگاری بیشتر گردشگران در استان فارس و شیراز شود.
به گزارش ایمنا، بر اساس اعلام مسئولان اعتبار مورد نیاز این پروژه مرمتی از طریق همکاری مشترک وزارت نفت جمهوری اسلامی ایران و دانشگاه شیراز تأمین شده است؛ اقدامی ارزشمند که در راستای حفاظت از میراث فرهنگی و صیانت از یکی از برجستهترین و ارزشمندترین باغهای تاریخی ایران انجام شده است.
نظر شما