ظهیر توکلی در گفتوگو با خبرنگار ایمنا، با اشاره به اهمیت شاهنامه و نقش آن در پیوند میان هویت ایرانی و اسلامی اظهار کرد: خداوند متعال فرموده است که در هر ابتلا و سختی، نعمتها و برکاتی نیز وجود دارد، اکنون این جنگ برای ملت ما یک ابتلای الهی است و اگر بخواهیم از منظر قرآن به آن نگاه کنیم، میتوانیم ببینیم که در دل این ابتلا، نعمتهایی هم نهفته است. یکی از مهمترین این نعمتها آن است که توجه جامعه دوباره به یک میراث عظیم و ریشهدار جلب شده؛ میراثی به نام ملیت اصیل ایرانی.
وی افزود: وقتی از ملیت ایرانی صحبت میکنیم، منظورمان مفهوم غربی و مدرنِ ناسیونالیسم نیست، بلکه سخن از هویتی تاریخی، فرهنگی و حکمی است که بر پایه نوعی حکمت انسانی و اخلاقی شکل گرفته است. این حکمت، هم ریشه در قرآن دارد و هم در ادیان آسمانیِ پیش از اسلام در ایران، آن دین آسمانیِ پیشین نیز بسیاری از معارفش با اسلام و بهویژه با تشیع قابل تطبیق بود و همین مسئله سبب شد ایرانیان بهتدریج با اسلام احساس همخوانی و نزدیکی کنند.
این منتقد و کارشناس ادبی ادامه داد: برخلاف آنچه برخی ایرانگرایان افراطی و باستانگرایان مطرح میکنند، اسلام یکشبه و با زور کامل در ایران تثبیت نشد. بله، در دورهای حکومت بنیامیه نوعی آپارتاید عربی را دنبال میکرد و طبیعی است کسانی که فرزند پیامبر خودشان را در صحرای کربلا تکهتکه میکنند، نسبت به ملتهای دیگر نیز رحم و مروت چندانی نداشته باشند، این موضوع روشن است. اما با همه این مسائل، پذیرش اسلام در ایران یک روند تدریجی و چندقرنی بود. حدود چهار قرن طول کشید تا اکثریت قریببهاتفاق ایرانیان مسلمان شدند.
توکلی یادآور شد: نکته مهم این است که ایرانیان وقتی اسلام را پذیرفتند، آن را در تعارض با ایرانیت خود ندیدند، بلکه آرامآرام میان این دو سازگاری ایجاد کردند و دریافتند که ایرانیت و اسلامیت میتوانند در کنار یکدیگر معنا پیدا کنند. یکی از مهمترین عوامل این پیوند و سازگاری، شاهنامه بوده است. شاهنامه فردوسی نقش بسیار بزرگی در حفظ هویت ایرانی و در عین حال سازگار کردن آن با فضای اسلامی و شیعی داشته است.
وی با اشاره به تأکیدات رهبر شهید انقلاب بر اهمیت شاهنامه افزود: خدا رحمت کند رهبر شهید را ایشان بارها بر اهمیت شاهنامه تأکید داشتند، اما بسیاری از مسئولان این تأکیدها را جدی نگرفتند. تا زمانی که ایشان زنده بودند، بارها درباره ضرورت توجه به شاهنامه سخن گفته شد، اما اقدام جدی و مؤثری در این زمینه صورت نگرفت.
نظر شما