به گزارش خبرگزاری ایمنا نام شهید آیتالله سید ابراهیم رئیسی در حافظه سیاسی و اجتماعی ایران، بیش از هر چیز با «خدمت بیوقفه» گره خورده است؛ رئیسجمهوری که در میانه مسئولیت، در مسیر بازگشت از مأموریتی کاری و در حالی که همچنان در حال پیگیری امور کشور بود، همراه جمعی از مسئولان و خادمان ملت، در سانحه هوایی به شهادت رسید و پرونده عمرش در میانه میدان خدمت بسته شد.
هشتمین رئیسجمهور جمهوری اسلامی ایران اگرچه فرصت به پایان رساندن دوره ریاستجمهوری خود را نیافت، اما پیش از آن نیز در جایگاه ریاست قوه قضائیه، چهرهای پرتلاش، میدانی و پیگیر از خود به نمایش گذاشته بود؛ مدیری که چه در دستگاه قضا و چه در قامت رئیسجمهور، تصویرش با سفرهای استانی، حضور در میان مردم، پیگیری شبانهروزی مسائل و خستگیناپذیری در حل مشکلات کشور شناخته میشد.
شاید دقیقترین روایت از شخصیت و منش مدیریتی شهید رئیسی را بتوان در پیامها و احکام رهبر شهید انقلاب اسلامی جستوجو کرد؛ پیامهایی که در آنها، تصویری روشن از نگاه رهبر انقلاب به روحیه انقلابی، مردمی و خستگیناپذیر این شهید ترسیم شده است.
رهبر معظم انقلاب اسلامی در ابتدای پیام تسلیت شهادت آیتالله رئیسی، با تعابیری کمسابقه از او یاد کردند و نوشتند:
«با اندوه و تأسف فراوان خبر تلخِ درگذشتِ شهادتگونهی عالم مجاهد، رئیسجمهور مردمی و باکفایت و پرتلاش، خادمالرضا علیهالسلام جناب حجةالاسلام والمسلمین آقای حاج سید ابراهیم رئیسی و همراهان گرامی ایشان رضوانالله علیهم را دریافت کردم.»
ایشان در ادامه، شهادت رئیسجمهور را در امتداد مسیر خدمت توصیف کردند؛ مسیری که از نگاه رهبر انقلاب، سراسر تلاش بیوقفه برای مردم و اسلام بود:
«این حادثه ناگوار در اثنای یک تلاش خدمترسانی اتفاق افتاد؛ همه مدت مسئولیت این انسان بزرگوار و فداکار، چه در دوران کوتاه ریاستجمهوری و چه پیش از آن، یکسره به تلاش بیوقفه در خدمت به مردم و به کشور و به اسلام سپری شد.»
رهبر انقلاب سپس با اشاره به روحیه خستگیناپذیر شهید رئیسی تأکید کردند: «رئیسی عزیز خستگی نمیشناخت. در این حادثه تلخ، ملت ایران، خدمتگزار صمیمی و مخلص و با ارزشی را از دست داد.»
و در فرازی دیگر، مهمترین شاخصه شخصیتی او را ترجیح رضایت مردم بر هر ملاحظه دیگری دانستند: «برای او صلاح و رضایت مردم که حاکی از رضایت الهی است بر همه چیز ترجیح داشت؛ از این رو آزردگیهایش از ناسپاسی و طعن برخی بدخواهان، مانع تلاش شبانهروزیاش برای پیشرفت و اصلاح امور نمیشد.»
این توصیفات، تنها مربوط به دوران ریاستجمهوری شهید رئیسی نبود. سالها پیشتر و در زمان انتصاب او به ریاست قوه قضائیه نیز رهبر انقلاب با نگاهی ویژه، مسئولیت تحول در دستگاه عدالت را به او سپردند؛ حکمی که امروز، با مرور آن، ابعاد دیگری از اعتماد و شناخت رهبر انقلاب نسبت به ویژگیهای شخصیتی و مدیریتی شهید رئیسی را آشکار میکند.
رهبر معظم انقلاب اسلامی در حکم انتصاب آیتالله رئیسی به ریاست قوه قضائیه نوشتند: «آغاز دهه پنجم انقلاب و گذشت چهل سال از تشکیل دادگستریِ مبتنی بر فقه و حقوق اسلامی، ایجاب میکند که با تکیه بر تجربهها و دستاوردها و رهنمودهای انباشته در این نصاب زمانی، تحوّلی متناسب با نیازها و پیشرفتها و تنگناها در قوه قضائیه صورت گیرد و دستگاه عدالت با نَفَسی تازه و انگیزهای مضاعف و نظم و تدبیری حکمتآمیز، دوران جدیدی را که زیبنده گام دوم انقلاب است، با قدرت و جدیت آغاز کند.»
ایشان سپس با اشاره به سوابق و ویژگیهای شهید رئیسی، دلیل این انتخاب را چنین بیان کردند: «اینجانب برای تحقق این مقصود حیاتی، جنابعالی را برگزیدهام که دارای سوابق طولانی در سطوح مختلف قوه قضائیه و آشنا با همه زوایای آن میباشید و از طرفی در کنار فقاهت، از تحصیلات حقوقی و دانش و تجربه در این عرصه مهم برخوردارید و سلامت و امانت و کارآمدی خود را در مقاطع گوناگون خدمت نشان دادهاید.»
رهبر انقلاب همچنین در بخش دیگری از این حکم، بر ویژگیهایی تأکید کردند که بعدها به بخش مهمی از هویت مدیریتی شهید رئیسی تبدیل شد؛ از عدالتخواهی و فسادستیزی تا مردمیبودن و روحیه انقلابی: «در همه فصول تحول، مردمی بودن و انقلابی بودن و ضد فساد بودن را رعایت کنید.»
ایشان در ادامه، سلامت دستگاه قضا و مبارزه بیامان با فساد را از مهمترین مأموریتهای رئیس جدید قوه قضائیه دانستند و نوشتند: «سلامت قضات و پاکیِ دامن آنان از هر گونه فساد، شرط لازم و اوّل برای همه توفیقات شما است. در ریشهکنی فساد از درون قوه که مایه مباهات شما و سرافرازی اکثریت قضات دادگاهها و دادسراها است، هیچ تردید و درنگ نکنید.»
رهبر انقلاب در فرازی دیگر نیز بر عدالتمحوری و دفاع از حقوق مردم تأکید کردند: «گسترش عدل و احیاء حقوق عامه و آزادیهای مشروع و نظارت بر اِعمال قانون را که در شمار هدفهای قوه قضائیه در قانون اساسی است در رأس برنامهها قرار دهید.»
بازخوانی این پیامها و احکام، امروز تنها مرور چند متن تاریخی نیست؛ بلکه روایتی است از مسیری که شهید آیتالله رئیسی در آن تعریف میشد؛ مسیری مبتنی بر خدمت، مردمداری، روحیه انقلابی، مبارزه با فساد و خستگیناپذیری در میدان مسئولیت.
شاید به همین دلیل بود که رهبر معظم انقلاب، در توصیفی کوتاه اما ماندگار، او را اینگونه خطاب کردند:
«ملت ایران، خدمتگزار صمیمی و مخلص و با ارزشی را از دست داد.»
شاید پرداختن به عملکرد شهید رئیسی در دوران کوتاه مسئولیت ایشان در قوه قضاییه ولایتمداری او را بهتر برای ما نمایان کند، در ادامه قسمتی از عملکرد این شهید بزرگوار در سمت ریاست قوه قضائیه آمده است:
شروع تحول قضائی
تدوین سند تحول قضائی، در پی مطالبه رهبر معظم انقلاب اسلامی در رابطه با انجام تحول در سیستم قضائی و تأمین انتظارات مردم، از سال ۱۳۹۷ در دستور کار قوه قضائیه گرفت.
تحول قضائی بر اساس برنامهای آغاز شد که آیتالله سید ابراهیم رئیسی قبل از تصدی ریاست بر دستگاه قضا آن را به رهبر انقلاب ارائه کرد و با موافقت و استقبال ایشان، تحولات این سند وارد بخش اجرائی شد.
به این ترتیب موضوع تحول قضائی، به عنوان برنامه جامعی که برای ارتقای امور قضائی و رفع موانع انجام وظایف قوه قضائیه در نظر گرفته شده بود، به اولویتی انکارناپذیر در قوه قضائیه تبدیل شد.
پس از گذشت یک سال و نیم از آغاز اجرای سند، باتوجه به ضرورتهای موجود، «نسخه ارتقاءیافته سند تحول قضائی» تدوین شد و ششم دی ۱۳۹۹ این سند توسط آیتالله رئیسی، رئیس وقت دستگاه قضا و با عنوان «سند تحول قضائی» ابلاغ شد.
حمایت از تولید و اشتغال
در پی تاکید رهبر شهید انقلاب بر توجه به تولید داخلی و مسائل اقتصادی کشور، دستگاه قضائی در دوره ریاست آیتالله رئیسی، در زمینه احیای واحدهای تولیدی و مقابله با موانع و مفاسدی که قصد به تعطیلی کشاندن کارخانهها و بنگاههای تولیدی را داشتند، با جدیت و پیگیرانه ورود داشت و در این راستا، اقدامات مثمرثمری انجام داد.
اقدامات دستگاه قضائی در راستای حمایت از تولید و تولیدگران طی دو سال ریاست آیتالله رئیسی، منتهی به احیای بیش از ۲هزار واحد تولیدی و صنعتی در کشور شد که از میزان، بالغ بر ۱۰۰۲ واحد تولیدی در سال ۱۳۹۹ و بالغ بر ۹۹۰ واحد تولیدی تعطیل یا نیمهتعطیل در سال ۱۳۹۸ با اقدامات حمایتی دستگاه قضا به مدار تولید بازگشتند و در نتیجه ورود دستگاه قضائی به مقوله رفع موانع تولید، اشتغال بیش از صدهزار نفر حفظ شد و از بیکاری آنها جلوگیری شد.
مبارزه با فساد
آیتالله رئیسی در دوران ریاست بر دستگاه قضا همواره بر مقوله مبارزه با فساد تأکید داشت. برخورد با دانهدرشتها، تأکید بر تشویق سوتزنها و محافظت از آنها و بهکارگیری ظرفیتهای قانونی برای حمایت از افشاگران فساد، از جمله موضوعاتی بود که آیتالله رئیسی در زمان ریاست بر دستگاه قضا مورد توجه قرار داده و اقدامات عملی مهمی نیز برای تحقق این امور انجام داده بود.
او پس از انتصاب به عنوان رئیس قوه قضائیه، دستورالعمل «تشکیل مجتمع تخصصی ویژه رسیدگی به جرایم اقتصادی تهران» را ابلاغ کرد و با افتتاح مجتمع تخصصی رسیدگی به جرایم اقتصادی و راهاندازی سامانه گزارشگران فساد در سال ۱۳۹۹، روند مبارزه با فساد را بهصورت جدیتری دنبال کرد.
برگزاری دادگاههای مبارزه با فساد اقتصادی و محاکمه متهمان این پروندهها، در زمان ریاست آیتالله رئیسی، نشاندهنده عزم قاطع وی در مبارزه با فساد بود.
رسیدگی به ترک فعلها
رسیدگی به ترک فعلها و قصور مسئولان یکی از موضوعات مورد تأکید آیتالله رئیسی در زمان ریاست بر قوه قضائیه بود.
پیگیری و مؤاخذه مدیران مرتکب ترک فعل و ابلاغ دستورالعمل نحوه مقابله با ترک وظایف قانونی مدیران و کارمندان و پیشگیری از آن که به موجب آن تکالیفی بر عهده مسئولان قضائی برای مقابله با موضوع ترک فعلها مشخص شده بود، از جمله مهمترین اقدامات آیتالله رئیسی برای رفع این مشکل بود.
آنچه گفته شد گوشهای از عملکرد موفق شهید رئیسی در دوران مسئولیتش در ریاست قوه قضاییه بود که با توجه به پیام رهبر شهید انقلاب برای انتصاب ایشان در سمت ریاست قوه قضاییه نشان میدهد او از هیچ تلاشی برای پیشبرد اهداف رهبری در دستگاه قضایی فروگذار نکرده است؛ اکنون با مرور سخنان رهبر شهید انقلاب درباره عملکرد شهید رئیسی در مسئولیت قوه قضائیه، میتواند مهر تاییدی بر حرکت صحیح و جهادی سید ابراهیم رئیسی باشد.
حرکت جناب آقای رئیسی در قوّه قضائیّه مصداق همان چیزی بود که ما همیشه تکرار میکنیم [یعنی] «حرکت جهادی»؛ حرکت جهادی، یعنی جدّی، شبانهروزی، پُرتلاش، پُرانگیزه
حرکت جهادی و احیای امید مردم
رهبر شهید در دیدار رئیس و مسئولان قوه قضائیه، در تاریخ هفتم تیر ۱۴۰۰ درباره شهید رئیسی فرمودند: «ایشان[آقای رئیسی] در این دو سال و چند ماهی که مسئولیّت قوّه قضائیّه را داشتند، حقّاً زحمت کشیدند، تلاش کردند، کارهای خوبی انجام گرفت در این قوّه و حرکت جناب آقای رئیسی در قوّه قضائیّه مصداق همان چیزی بود که ما همیشه تکرار میکنیم [یعنی] «حرکت جهادی»؛ حرکت جهادی، یعنی جدّی، شبانهروزی، پُرتلاش، پُرانگیزه؛ یک حرکت این جوری بود، بحمدالله آثار خوبی هم داشت و مهمترین اثر این حرکت همین بود که امید مردم به قوّهی قضائیّه را زنده کرد، احیا کرد، مردم را به قوّهی قضائیّه خوشبین کرد... این سرمایهی اجتماعی است. این اعتماد مردم به دستگاههای فعّال در جمهوری اسلامی یک سرمایه بزرگ اجتماعی است و هیچ چیزی با این معادل نیست.»
تحول در قوه قضائیه
همچنین ایشان در دیدار رئیس و مسئولان قوه قضائیه، در تیر ۱۳۹۸ فرمودند: «تحول... برنامه لازم دارد... این کار بحمدالله انجام گرفته؛ این بخش کار را رئیس محترم جدید قوّه قضائیّه، جناب آقای رئیسی قبل از آنکه این مسئولیّت را به عهده بگیرند، از ایشان خواسته شد، ایشان هم یک برنامهی تحوّل جامع و مورد قبولی را تهیّه کردند.»
و در ارتباط تصویری با همایش سراسری قوه قضائیه، در تیر ۱۳۹۹ گفتند: «من شنیدم -ظاهراً در گزارش قوّهی قضائیّه هم بود- که سند تحوّلی که در سال قبل، رئیس محترم قوّه تهیّه کرده بودند و ارائه و ابلاغ کردند، ویرایشِ ارتقایافتهای داده شده و آنچه امروز در دسترس قوّهی قضائیّه و مورد اهتمام قوّهی قضائیّه است، سندی است که از لحاظ سطح کار، از سند اوّلی بالاتر و پیشرفتهتر است؛ این خبر بسیار خوبی است برای ما. آن طور که به من گزارش شد این سند را قوّهی محترم قضائیّه با همکاری نخبگان متعدّدی از حوزه و دانشگاه تهیّه کرده، فراهم کرده که این سبْکِ کار هم، سبْک کاملاً درست و متین و منطقیای است؛ و همچنین با استفادهی از تجربیّات برگزیدگانِ درون قوّه و مجرّبین قوّه، ارتقای این سند فراهم شده. اگر این [سند] ابلاغ نشده، ابلاغ کنید، دنبال کنید و کارنامهی اجرای برنامههای مترتّب بر این سند را هم در وقت خود و در زمان خود منتشر کنید که مردم بدانند که این سند و این برنامهها تا چقدر پیش رفته؛ همین طور که امروز بیان کردید که مثلاً حدود هشتاد درصد در مجموع به طور متوسّط پیشرفت کرده، اگر این را با تفاصیل مردم بدانند، قطعاً در امیدواری به قوّهی قضائیّه تأثیر دارد، که این خیلی مهم است.»
اوج گرفتن مبارزه با فساد
ایشان در ادامه سخنانشان در ارتباط تصویری با همایش سراسری قوه قضائیه فرمودند: «خب الحمدلله توجّه به قضیّه فساد در قوّهی قضائیّه اوج گرفته. البتّه قبل از این دوره شروع شده بود ولیکن حالا بحمدالله در اوج است و مورد توجّه است؛ و مردم هم که نگاه میکنند میبینند شما برخورد با مفسد میکنید، ملاحظه نمیکنید و قاطع وارد میدان میشوید، واقعاً خوشحال میشوند، امیدوار میشوند؛ چون فساد و مفسد یک ضربهی بزرگی به زندگی مردم و به روحیهی مردم و به ایمان و اعتقاد مردم است.»
رهبر شهید انقلاب در حکم تنفیذ سیزدهمین دوره ریاست جمهوری اسلامی ایران، در مرداد ۱۴۰۰ آوردند: «یک جنبه دیگر از مردمی بودن عبارت است از مبارزهی با فساد... خب ایشان در مسئولیّت قبلی[ریاست قوه قضائیه]، حرکت مبارزهی با فساد را شروع کردند و اقدامات خوبی انجام گرفت.»
ایشان در نخستین دیدار رئیسجمهور و اعضای هیئت دولت سیزدهم در شهریور ۱۴۰۰ گفتند: «مسئله فسادستیزی مکمّل عدالتورزی است... خوشبختانه رئیسجمهور محترم[آقای رئیسی] در مسئولیّت قوّه قضائیّه به این موضوع پرداختند که خود همین هم واقعاً موجب امید مردم به ایشان و محبوبیّت ایشان در بین مردم شد... جای اصلیِ برخورد با فساد و فسادستیزی قوّه مجریّه است که زمینههای تولید فساد از بین برود... یکی از مصادیق مهمّ این مسئلهی فساد، تخلّفاتی است که در اجرای سیاستهای اصل ۴۴ به وجود میآید که جناب آقای رئیسی در قوّه قضائیّه موارد متعدّدی از آن را دنبال کردند که به من در آن وقت گزارشش را دادند.»
نظر شما