محمدرضا سرشار در گفتوگو با خبرنگار ایمنا در حاشیه «اردیبهشت کتاب» که در باغ کتاب تهران در حال برگزاری است، درباره نقش رهبر انقلاب در توسعه و ترویج ادبیات انقلاب اسلامی و ادبیات معاصر اظهار کرد: این باغ کتابی که اکنون ما در آن نشستهایم، با این عظمت، حاصل فکر و طرح رهبر انقلاب است.
وی افزود: سالها نمایشگاه بینالمللی کتاب برگزار میشد و فعالیت میکرد. رهبر شهید در یکی از دیدارهای خود با مسئولان فرهنگی فرمودند که این نمایشگاه، با وجود اهمیتش، تنها سالی یکبار و برای ۱۰ روز برگزار میشود و لازم است مرکزی وجود داشته باشد که مردم در تمام طول سال بتوانند تازههای نشر همه ناشران را در یکجا ببینند. همین سخن موجب شد ایده تأسیس باغ کتاب به ذهن مسئولان برسد و اجرایی شود.
این نویسنده در ادامه گفت: شاید اگر این نگاه و پیگیری نبود، معلوم نبود تا چه زمانی به نتیجه برسیم. در نهایت، دولت و شهرداری زمینهای بایر و بلااستفادهای را گرفتند و آن را به شکلی امروزی تبدیل کردند، البته ممکن است ما از نظر فرهنگی انتقاداتی به این فضا داشته باشیم، اما اصل فکر، فکر درستی بود. هر فکر درستی ممکن است بعد از آن استفادههای غلطی هم از آن بشود.
سرشار درباره نقش رهبر انقلاب در شکلگیری ادبیات دفاع مقدس نیز اظهار کرد: پیش از همه، زمانی که ایشان رئیسجمهور بودند، بحث لزوم ثبت خاطرات رزمندگان، جانبازان، آزادگان و خانوادههای شهدا را مطرح کردند و فرمودند که با گذشت زمان بسیاری از این خاطرات فراموش خواهد شد، همچنین بسیاری از افرادی که در دفاع مقدس نقش داشتند، یا شهید میشوند یا به مرگ طبیعی از دنیا میروند و با رفتن آنها، این خاطرات هم به خاک سپرده خواهد شد. نسلهای آینده دیگر عظمت آن اتفاق بزرگ هشتساله را درک نخواهند کرد.
وی افزود: پس از این نگاه بود که در حوزه هنری، دفتر ادبیات دفاع مقدس تأسیس شد. در بنیاد حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس نیز چنین مجموعهای شکل گرفت؛ در حالی که پیش از آن چنین ساختاری وجود نداشت. حتی در ارتش هم بخشی برای همین کار تأسیس شد.
این نویسنده با اشاره به سخن معروف رهبر شهید انقلاب درباره دفاع مقدس بیان کرد: ایشان فرمودند «این جنگ برای ما یک گنج است، اما گنجی که باید استخراج شود و نخستین قدم استخراج آن، ثبت همین خاطرات است.»
سرشار تأکید کرد: فکر نمیکنم در هیچ جای دنیا به اندازه ایران برای ثبت خاطرات رزمندگان و خانوادههای آنها تلاش شده باشد. در کشورهای دیگر شاید یادبودهایی ساخته باشند یا ابزارها و لباسهای نظامی را نگه داشته باشند، اما اینکه این حجم از خاطرات با جزئیات و بهصورت مستند ثبت شود، کمنظیر است.
وی خاطرنشان کرد: این خاطرات بهتنهایی خواندنی، جذاب و تربیتکنندهاند. نسلهای بعدی از خلال آنها میفهمند که پدرانشان در مقطعی از تاریخ، با دست خالی چه کارهای بزرگی انجام دادند. تا زمانی که این آثار خوانده شود، الهامبخش خواهد بود و نسلهای تازهای را تربیت خواهد کرد؛ همانگونه که بعدها مدافعان حرم ادامه همین مسیر شدند.
این نویسنده ادامه داد: اگر از بسیاری از مدافعان حرم بپرسید، میبینید که تحت تأثیر همین آثار و خاطرات رشد کردهاند. ویژگی دیگر این خاطرات آن است که بعدها میتوانند به داستان، رمان، فیلم سینمایی و تئاتر تبدیل شوند و این روند پایانی ندارد.
سرشار با اشاره به ماندگاری ادبیات داستانی اظهار کرد: ادبیات همچون روزنامه نیست که فردا کهنه شود. یک رمان خوب ممکن است صدها سال خوانده شود. هنوز هم رمان جنگ و صلح که متعلق به حدود ۱۷۵ سال پیش است، یکی از قلههای ادبیات داستانی جهان محسوب میشود. شاهکار ادبی تاریخ مصرف ندارد.
وی افزود: از دل این خاطرات میتوان آثار متعددی خلق کرد و این نیز حاصل همان نگاه و فکر رهبر انقلاب بود. اگر ایشان مسئولان فرهنگی را متوجه این ضرورت نکرده و پیگیر این موضوع نشده بودند، امروز چیز قابل توجهی از دفاع مقدس در اختیار نداشتیم. حتی بسیاری از رزمندگان اکنون بخشی از آن خاطرات را فراموش کردهاند یا دیگر جزئیات آن را به یاد نمیآورند.
این نویسنده گفت: این الگو بعدها در حزبالله لبنان هم دنبال شد. در سفری که به لبنان داشتم، دیدم در بنیاد شهید آنها افرادی مسئول ثبت و ضبط خاطرات هستند و گروهی دیگر نیز این خاطرات را به داستان تبدیل میکنند. شاید در حماس و ماجرای غزه هم چنین کاری انجام شده باشد. این همان چیزی است که دشمن از آن میترسد، زیرا دشمن روی فراموشی ملتها حساب میکند. ثبت و ضبط خاطرات و تبدیل آنها به آثار هنری و ادبی، اجازه نمیدهد آن فراموشی اتفاق بیفتد. این یک نوع یادآوری دائمی است و نسلهای آینده را تغذیه خواهد کرد.
نظر شما