به گزارش خبرگزاری ایمنا، حجتالاسلام امیر نجاتبخش امروز _سهشنبه بیستودوم اردیبهشت_ در جلسه گفتوگو پیرامون کتاب «بخت نوجوان» اظهار کرد: تلاش ما در این مسیر، فراتر از یک تئوریپردازی محض، ایجاد یک دیالوگ پخته و بنیادین برای پاسخ به سوالات اساسی حوزه تربیت در فضای فلسفی و کاربردی است.
وی با اشاره به اینکه انقلاب اسلامی به مثابه یک تاریخ جدید در مقابل ما قرار دارد، افزود: حرف اصلی ما این است که زمانه جدیدی آغاز شده که نسبتی با دنیای جدید دارد و در عین حال، بنیان آن بر تجدید عهد اسلام استوار است؛ کسی که در حوزه تربیت کار میکند باید متوجه باشد که نوجوان را قرار است در کدام مسیر و با چه نسبتی نسبت به زمانهاش هدایت کند.
دبیر سرای هنر و اندیشه با نقد نگاههای سطحی به آموزش تصریح کرد: همانطور که در هیئت، چای دادن هدف نیست، بلکه وسیلهای برای تحقق نسبت فرد با امام حسین (ع) است، در مدرسه نیز آموزش علوم نباید تنها انتقال فرمول باشد، بلکه مسئله اصلی این است که دانشآموز در خلال این آموزشها، چگونه در تاریخ امروز خود محقق میشود.
حجتالاسلام نجاتبخش به آسیبشناسی نظام آموزشی فعلی پرداخت و خاطرنشان کرد: مشکل فارغالتحصیلانی که علیرغم داشتن مدارک علمی، توانایی انجام کار یا حل مسئله را ندارند، تنها با افزودن واحدهای مهارتی حل نمیشود؛ مسئله بسیار عمیقتر است و در دنیای امروز، خودِ دانشمند شدن باید مساوی با پیش آمدن یک توانایی و قدرت درونی باشد، نه تنها انباشت اطلاعات ذهنی.
وی تأکید کرد: ما به دنبال ایده آلهای انتزاعی نیستیم، بلکه به دنبال فهم این حقیقت هستیم که انسان در بستر تاریخ انقلاب اسلامی چگونه میتواند به شکوفایی و توانمندی حقیقی دست پیدا کند و این مسیر نیازمند بازنگری در نسبت ما با علوم جدید و بازخوانی پیوند میان دین و دنیای معاصر در فرایند تعلیم و تربیت است.
تربیت نوجوان، تکرار گذشته نیست
دبیر سرای هنر و اندیشه با انتقاد از نگاههایی که نوجوان را تنها ظرفی برای بازتولید گذشته میبیند، تأکید کرد: نوجوان برای ما یک پرسش و آینده است؛ اگر او را در حصار تجربههای گذشته خود محصور کنیم، نه تنها او را ناکام گذاشتهایم، بلکه خودمان نیز از پویایی و سخن گفتن باز میمانیم.
حجتالاسلام نجاتبخش به واکاوی نسبت میان مربی، نوجوان و زمانه پرداخت و اظهار کرد: بزرگترین چالش مجموعههای فرهنگی، مدارس و مساجد ما این است که آیا خود را در یک زمانه جدید میبینند یا خیر؛ نوجوان امروز، فرزند زمانه خویش است و به تعبیر روایات، شباهت او به زمانهاش بیش از شباهت به والدین اوست.
وی با نقد نگاههای سنتی گفت: گاهی ما از نیروهای جدید یا نوجوانان میخواهیم بهطور دقیق پا جای پای گذشته ما بگذارند و مسیر ما را تکرار کنند و این یعنی ما نوجوان را به مثابه «آینده» ندیدهایم؛ مربی موفق کسی است که با پرسشِ نوجوان به سخن درآید، نه اینکه تنها اطلاعات و گذشته خود را برای او تکرار کند.
استاد حوزه علمیه با اشاره به بیانات رهبر شهید انقلاب در خصوص مفهوم پیشرفت در دیدار با جوانان تصریح کرد: هدف ما در انقلاب اسلامی، پیشرفتِ مستمر است و این پیشرفت به معنای بیهدفی نیست، بلکه نگاه به هدف به مثابه یک افق بیکران است؛ انسان استعدادهای لایتناهی دارد و نباید در هیچ نقطهای متوقف شود، ازاینرو تربیت نیز باید بر اساس این افق لایتناهی و عدم توقف در وضعیت موجود باشد.
حجتالاسلام نجاتبخش با بیان اینکه انقلاب اسلامی فراتر از یک رخداد سیاسی، یک تاریخ جدید و یک ظهور تمدنی است، افزود: گاهی انقلاب اسلامی برای ما به یک مسئله سیاسی صرف مانند اعتقاد به ولایت فقیه تقلیل پیدا میکند، در حالی که انقلاب اسلامی یک «جهان» است که نوجوان در آن متولد شده و باید در آن محقق شود.
وی با اشاره به بحران بیتاریخی در دنیای مدرن که منجر به جابهجایی مفاهیمی چون کودکی و پیری شده است، خاطرنشان کرد: اگر ما نتوانیم نسبت نوجوان را با افق تمدنی انقلاب اسلامی و زمانه خودش پیدا کنیم، شکوفایی حقیقی رخ نخواهد داد؛ وظیفه ما این است که اجازه دهیم انسانها در زمانه خودشان و با نگاه به آینده محقق شوند، نه اینکه آنها را به تکرار ملالآور گذشته وادار کنیم.
مربی نباید اسیر اضطراب تربیت باشد
دبیر سرای هنر و اندیشه با نقد نگاههای صرف روانشناختی و تکنیکزده به مقوله تربیت گفت: مشکل امروز ما در مواجهه با نوجوان، نگرانیهای افراطی ناشی از عدم درک تاریخی است؛ باید به جای کنترلگری مطلق، به افق تمدنی انقلاب اسلامی و قدرتِ عقلانیت نهفته در آن اعتماد کرد.
حجتالاسلام نجاتبخش با اشاره به نگاه خوشبینانه و راهبردی رهبر معظم انقلاب به مردم و جوانان، افزود: درک تاریخی به ما میآموزد که به جای نگرانی، با نوجوان وارد تذکر و دیالوگ شویم؛ همانگونه که نظارهگر حرکت مقتدرانه یک کوهنورد بر لبه پرتگاه هستیم، باید توانمندی نوجوان را در نسبت با تاریخ انقلاب اسلامی ببینیم و به جای سقوط، «مسیرِ طی شده» او را تماشا کنیم.
وی به چالش روشزدگی در نظام آموزشی و فرهنگی اشاره کرد و گفت: ما امروز دچار بوروکراسی تربیتی شدهایم؛ یعنی روشها و تکنیکها جای عقلانیت را گرفتهاند، نمره دادن و فرمول یاد دادن، بهالزام به معنای تربیت نیست، همانطور که در ریاضیات، یاد دادنِ تکنیک حل مسئله با یاد دادنِ تفکر ریاضی متفاوت است، در تربیت نیز نباید نوجوان را تنها روشمند به معنای تکنیکی بار آورد.
دبیر سرای هنر و اندیشه با تأکید بر اینکه نقد روش به معنای نفی آن نیست، تصریح کرد: کتاب و نگاه ما مخالف روش نیست، بلکه به دنبال بازخوانی روش در افق عقلانیت است؛ اگر عقلانیت حاکم شود، روشِ درست خود را پیدا میکند و غفلت ما در حوزههای تربیتی، غرق شدن در روشها و فراموش کردن اتمسفر عقلانیتی است که باید میان مربی و متربی حاکم باشد.
حجتالاسلام نجاتبخش خاطرنشان کرد: انقلاب اسلامی یک افق باز است که در آن، مفاهیمی همچون کودکی و جوانی معنای حقیقی پیدا میکنند؛ اگر نگاه ما به نوجوان، نگاه به یک پرسش زنده در دل این تاریخ جدید باشد، از بنبستهای تربیتی فعلی خارج خواهیم شد.
نظر شما