به گزارش خبرگزاری ایمنا، بر اساس اسناد تاریخی، گل محمدی بهعنوان یکی از گیاهان اصیل و بومی ایران شناخته میشود که تاریخ کشت آن در این سرزمین به حدود ۳۵۰ سال پیش باز میگردد، زمانی که این گل زیبا تنها در ایران پیدا میشد، با این حال در دوران حکومت صفوی، گل محمدی همراه با دستگاههای گلابگیری به سرزمینهای عثمانی صادر شد و به تدریج، شهرت این گل ناب ایرانی در سراسر جهان گسترش پیدا کرد، در قرن نهم میلادی گلاب بهعنوان یکی از کالاهای تجاری مهم، از طریق جاده ابریشم به کشورهای دوردست همچون چین و هند صادر میشد. این گل نهتنها به خاطر زیباییاش بلکه بهدلیل نقش مهمی که در فرهنگ و سنتهای ایرانی ایفا میکرد، ارزشمند بود.
همزمان با اوج شکفتن گلهای خوشعطر در دامنهها و دشتهای کشور، بیستم اردیبهشت در تقویم رسمی ایران، به نام «روز ملی گل محمدی و گلاب» نامگذاری شده است، این مناسبت فرصتی است ارزشمند برای پاسداشت گلی که فراتر از یک محصول کشاورزی، بخشی جداییناپذیر از هویت فرهنگی، مذهبی و تاریخی مردمان این سرزمین به شمار میرود.
در بسیاری از استانها کشت گل محمدی انجام میشود، اما بهطور عمده بیشترین تولید این محصول در استانهای فارس، کرمان، اصفهان و آذربایجان شرقی صورت میگیرد، اگرچه شهرهای استان فارس بهعنوان نخستین مراکز تولید گلاب معرفی شدهاند، اما کاشان با بهرهگیری از شرایط جغرافیایی و آب و هوایی مناسب، به یکی از مشهورترین مراکز تولید گلاب تبدیل شده است.
ایران بهعنوان یکی از بزرگترین تولیدکنندگان این محصول در جهان، پتانسیل بینظیری در صادرات اسانس و گلاب به بازارهای بینالمللی دارد، کیفیت منحصربهفرد گل محمدی تولید شده در مناطق کوهستانی ایران، موجب شده است که صنایع عطرسازی و داروسازی معتبر دنیا، همواره خواهان فراوردههای آن باشد، توسعه صنایع تبدیلی و حمایت از بهرهبرداران این حوزه، میتواند زمینهساز رونق گردشگری کشاورزی و اشتغالزایی پایدار در مناطق روستایی شود.
صادرات ۱۳۰۰ تن گلاب از ایران
الهام فتاحیفر، مدیرکل دفتر امور گلخانهها، گیاهان دارویی و قارچ خوراکی وزارتخانه بهمناسبت ۲۰ اردیبهشت روز ملی «گل محمدی و گلاب» با اشاره به پیشبینی توسعه ۱۱۰۰۰ هکتاری کشت گل محمدی تا پایان برنامه هفتم پیشرفت، گفت: ۱۳۰۰ تن گلاب در سال ۱۴۰۴ صادر شد، از اینرو هدفگذاری شده در برنامه هفتم پیشرفت، ۵ هزار هکتار مربوط به اراضی دیم و ۶ هزار هکتار اراضی آبی است.
وی با بیان این که در حال حاضر، بیشترین سطح زیر کشت و تولید گل محمدی متعلق به ایران است، اظهارداشت: ایران، بلغارستان و ترکیه تولیدکنندگان عمده گل محمدی هستند و فرانسه و هند نیز سهم قابل توجهی در بازار جهانی دارند.
مدیرکل دفتر امور گلخانهها، گیاهان دارویی و قارچ خوراکی وزارتخانه سطح زیر کشت گل محمدی در کشور براساس آخرین آمار موجود ۲۸ هزار و ۲۹۷هکتار عنوان و تصریح کرد: از این سطح، ۷۲ هزار و ۵۹۶ تن گل تر به دست آمده است. براساس آمار موجود، استان فارس با سطحی در حدود ۷۷۰۰ هکتار، بیشترین سطح زیر کشت گل محمدی را در کشور به خود اختصاص داده است و پس از آن استان کرمان با سطح ۵۳۰۰ هکتار در رتبه دوم و استان اصفهان با سطح ۴۲۶۰ هکتار در رتبه سوم قرار دارد.
به گفته وی، در سال ۱۴۰۴ حدود ۳۷۲ تن گل خشک و گلبرگ تازه محمدی به ارزش یک میلیون و ۹۳۶ هزار و ۴۵۰ دلار از کشور صادر شد. در همین سال ۱۳۱۸ تن گلاب استحصالی از گل محمدی به ارزش یک میلیون و ۷۵ هزار و ۴۶۰ دلار صادر شد و عمده فروش گلاب به کشورهای حاشیه خلیج فارس صورت گرفت. فراوردههــای ایــن گیــاه شــامل گلاب، اســانس، کانکریـت، ابسـولوت، غنچـه خشـک اسـت و مصـرف گلاب بیشتــر در ایــران و کشــورهای همســایه صورت میگیرد و اســانس آن بهطـور گسـترده بـه کشـورهای اروپایـی و آمریـکا و کانـادا صــادر میشــود.
تقویت نمادسازی گلمحمدی، سهم اصفهان در بازارهای جهانی را افزایش میدهد
با توجه به اهمیت تقویت نمادسازی گلمحمدی، استاندار اصفهان مهدی جمالینژاد در پیامی بهمناسبت ۲۰ اردیبهشت، روز گل محمدی و گلاب با اشاره به پیشینه فرهنگی و اقتصادی آیین گلابگیری، این سنت دیرینه را نمادی از پیوند عمیق انسان با طبیعت و جلوهای از دانش بومی و همبستگی اجتماعی مردم استان دانست.
استاندار اصفهان با تأکید بر ظرفیتهای اقتصادی، فرهنگی و گردشگری گل محمدی، گفت: تقویت نمادسازی گلمحمدی و توسعه صنایع تبدیلی میتواند سهم استان را در بازارهای ملی و جهانی افزایش دهد.
در این پیام آمده است: ۲۰ اردیبهشت ، روز گل محمدی و گلاب، یادآور جلوهای ناب از فرهنگ، طبیعت و هنر مردمان سختکوش این سرزمین است؛ میراثی ارزشمند که نهتنها عطر دلانگیزش در کوچهباغهای ایران جاری است، بلکه نام و اعتبار استان اصفهان را در سراسر جهان طنینانداز کرده است. گل محمدی، نماد لطافت، اصالت و پیوند عمیق انسان با طبیعت است و آیین گلابگیری، جلوهای از دانش بومی، همبستگی اجتماعی و استمرار سنتهایی است که نسل به نسل منتقل شده و امروز به سرمایهای ماندگار برای استان تبدیل شده است.
استاندار اصفهان در ادامه آورده است: این میراث گرانبها، علاوهبر ارزشهای فرهنگی و هویتی، نقش مؤثری در رونق اقتصادی و توسعه پایدار منطقه ایفا میکند و زنجیره تولید گل محمدی و فراوردههای آن از کاشت و برداشت تا فراوری، بستهبندی و صادرات، فرصتهای گستردهای برای اشتغالزایی، کارآفرینی و حضور در بازارهای بینالمللی فراهم کرده است و بیتردید توسعه صنایع تبدیلی و حمایت از تولیدکنندگان این حوزه میتواند سهم استان را در اقتصاد ملی و جهانی بیشازپیش افزایش دهد.
در بخش دیگری از این پیام تاکید شده است: آیین گلابگیری و مناظر دلانگیز گلستانهای استان، هر ساله میزبان هزاران گردشگر داخلی و خارجی است و بهعنوان یکی از ظرفیتهای مهم گردشگری فرهنگی و روستایی، نقشی مؤثر در معرفی هویت تاریخی و طبیعی اصفهان ایفا میکند و تقویت زیرساختهای گردشگری و برندسازی هدفمند این رویداد، میتواند زمینهساز شکوفایی بیشتر این ظرفیت ارزشمند باشد. اینجانب ضمن گرامیداشت روز گل محمدی و گلاب از تلاشهای کشاورزان، تولیدکنندگان، فعالان حوزه صنایع تبدیلی و دستاندرکاران گردشگری صمیمانه قدردانی میکنم و بر عزم جدی مدیریت استان برای حمایت از این سرمایه ارزشمند فرهنگی و اقتصادی تأکید دارم.
در پایان پیام آمده است: امید است با همدلی و برنامهریزی هوشمندانه، عطر گل محمدی اصفهان بیشازپیش در فضای ایران و جهان پراکنده شود و این میراث ماندگار، همچنان مایه افتخار و آبادانی استان باشد.
آغاز برداشت گل محمدی در ۴ هزار هکتار از گلستانهای استان اصفهان
مهراد مرادمند رئیس سازمان جهاد کشاورزی اصفهان با اشاره به اینکه برداشت گل محمدی در بالغبر چهار هزار هکتار از گلستانهای این استان آغاز شده که بیشترین سطح متعلق به کاشان است، گفت: بیش از چهار هزار هکتار از باغات استان به کاشت گل محمدی اختصاص یافته که ۱۵ هزار تن گل محمدی از این باغها برداشت میشود.
وی با بیان اینکه استان اصفهان رتبه اول کشور برداشت گل محمدی را دارد، افزود: کاشان بیشترین سطح کاشت گل محمدی و برداشت را دارد و پس از آن شاهینشهر، گلپایگان و فریدونشهر بیشترین میزان سطح زیر کشت را دارد.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی اصفهان به فعالیت بیش از دو هزار واحد صنعتی و سنتی گلابگیری در استان اشاره کرد و اذعان داشت: فراوری این تولیدات کشاورزی در این مراکز انجام و بهعنوان سوغات به شهرهای دیگر فرستاده خواهد شد. این عرصه بهعنوان مهمترین بسترهای کشاورزی و اشتغال تولید در استان است که به درآمدزایی میانجامد.
پیشبینی ۱۵ هزار تن برداشت گل محمدی در اصفهان
احمدرضا رئیسزاده مدیر باغبانی سازمان جهاد کشاورزی استان اصفهان اظهار کرد: این استان با سطح زیر کشت بیش از چهار هزار و ۳۰۰ هکتار و میزان تولید حدود ۱۵ هزار تن گل محمدی در حال حاضر مقام اول در میزان تولید و مقام سوم در سطح زیر کشت گل محمدی در کشور را دارد.
وی افزود: پیشبینی میشود در سال جاری ۱۵ هزار تن گل محمدی از گلستانهای بارور استان برداشت و در بیش از دو هزار واحد صنعتی و سنتی گلابگیری به گلاب، اسانس و سایر فراوردهها تبدیل شود.
به گفته وی محصول عمده گل محمدی گلاب است و از هر تن گل محمدی یک تا سه تن گلاب به دست میآید. بیشترین سطح کاشت گل محمدی و واحدهای فراوری این محصول در شهرستان کاشان واقع شده و در شهرستانهای شاهینشهر، گلپایگان، فریدونشهر و برخی شهرستانهای دیگر استان نیز با میزان کمتر، گلستانهای پرورش گل محمدی وجود دارد و روبه توسعه است.
گل محمدی و گلاب ایرانی، بهویژه گلاب قمصر کاشان، در بازارهای جهانی جایگاه ویژهای دارند. این محصول نهتنها در صنایع غذایی و آرایشی-بهداشتی کاربرد دارد، بلکه در عطرسازی و داروسازی نیز مورد توجه است. با توجه به تقاضای روزافزون جهانی برای محصولات طبیعی و ارگانیک، گلاب ایرانی میتواند سهم قابلتوجهی از این بازار را به خود اختصاص دهد.
از منظر اقتصاد محلی، گلابگیری اشتغال فصلی برای هزاران خانوار روستایی ایجاد میکند و زنجیره ارزش آن از کشت و برداشت تا فراوری، بستهبندی و بازاریابی گسترده است. این زنجیره میتواند با سرمایهگذاری در تکنولوژیهای نوین استخراج، بستهبندی استاندارد و برندسازی بینالمللی، به یک صنعت پایدار و سودآور تبدیل شود.
علاوهبر این، گلابگیری پتانسیل بالایی برای توسعه گردشگری کشاورزی دارد. جشنوارههای گلابگیری میتوانند گردشگران داخلی و خارجی را جذب کنند و درآمدهای جانبی قابلتوجهی برای مناطق روستایی ایجاد کنند.
در نهایت، گل محمدی و گلاب نمونهای روشن از این هستند که ایران برای رشد اقتصادی پایدار، نیازی به وابستگی صرف به منابع نفتی ندارد، بلکه میتواند با بهرهبرداری هوشمندانه از میراث کشاورزی و فرهنگی خود، جایگاه برتری در بازارهای جهانی کسب کند.
نظر شما