پیاده‌راه‌ها؛ نبضِ اقتصاد و سلامت شهرهای انسان‌محور

پیاده‌راه‌ها به عنوان فضاهای حیاتی در کالبد شهری، نقشی اساسی در ارتقای کیفیت زندگی، سلامت شهروندان، پویایی اقتصادی و هویت‌بخشی به شهرها ایفا می‌کنند و طراحی اصولی و خلاقانه، عاملی کلیدی در رونق این محورها است.

به گزارش خبرگزاری ایمنا، در دنیای امروز که شهرنشینی با سرعت فزاینده‌ای در حال گسترش است، توجه به فضاهای عمومی و کیفیت آن‌ها بیش از پیش اهمیت پیدا کرده است و پیاده‌راه‌ها به عنوان بخشی جدایی‌ناپذیر از شبکه‌ شهری، فراتر از مسیرهای عبور عابر پیاده به بسترهایی برای تعاملات اجتماعی، فعالیت‌های فرهنگی و اقتصادی و حتی تقویت حس تعلق شهروندان به محیط اطراف خود تبدیل شده‌اند.

دسترسی آسان و امن به پیاده‌راه‌ها، شهروندان را تشویق به تحرک بیشتر می‌کند و فضاهای پیاده‌مدار با کاهش آلودگی هوا و آلودگی صوتی ناشی از خودروها، محیطی سالم‌تر برای تنفس و زندگی فراهم می‌کنند.

پیاده‌راه‌ها با جذب عابران پیاده به موتور محرک فعالیت‌های تجاری و اقتصادی در محدوده‌ خود تبدیل می‌شوند؛ کافه‌ها، رستوران‌ها، فروشگاه‌ها و مراکز فرهنگی که در امتداد پیاده‌راه‌ها قرار می‌گیرند، از حضور عابران بهره‌مند می‌شوند که رونق اقتصادی را به همراه دارد.

این فضاها به بستری برای گردهمایی‌های اجتماعی، برگزاری رویدادهای فرهنگی و هنری و تقویت روابط انسانی تبدیل می‌شوند، پیاده‌راه‌های موفق با ویژگی‌های معماری و طراحی منحصر به فرد خود نمادی از شهر یا محله‌ شده‌اند و استفاده از المان‌های فرهنگی، تاریخی و هنری در طراحی این فضاها به هویت‌بخشی شهر کمک می‌کند و حس تعلق و دلبستگی شهروندان به محیط زندگی‌شان را افزایش می‌دهد.

تشویق به پیاده‌روی به جای خودروی شخصی، نقش بسزایی در کاهش حجم ترافیک، کاهش مصرف سوخت و کاهش آلودگی‌های زیست‌محیطی دارد که به بهبود کیفیت کلی زندگی شهری منجر می‌شود، با این وجود طراحی یک پیاده‌راه موفق نیازمند در نظر گرفتن مجموعه‌ای از اصول و ملاحظات است تا بتواند نیازهای متنوع کاربران خود را برآورده کند.

پیاده‌راه‌ها؛ نبضِ اقتصاد و سلامت شهرهای انسان‌محور

پیاده‌راه‌سازی پروژه نیست

حسن سجادزاده، دکترای طراحی شهری به خبرنگار ایمنا می‌گوید: پیاده‌راه‌ها به طور معمول در بافت‌های مرکزی شهر وجود دارند، البته به این معنا نیست که در حاشیه‌ها یا بافت‌های غیرمرکزی پیاده‌راه وجود ندارد اما این رویکرد بیشتر در بافت‌های مرکزی است.

وی می‌افزاید: رویکرد کشورهای توسعه یافته بیشتر به سمت پیاده‌مداری است در حالی که این رویکرد در کشور ما به سمت پیاده‌روسازی است.

این دکترای طراحی شهری خاطرنشان می‌کند: پیاده‌‎راه‌سازی در این کشورها پروژه نیست بلکه به آن به چشم یک رویکرد نگاه می‌شود، طراحان در کشورهای توسعه یافته بر این اعتقاد هستند که فضاهای شهری تا جای ممکن انسان‌محور باشد.

سجادزاده تاکید می‌کند: چنین رویکردی به معنای حذف خودرو نیست بلکه به این معنا است که روحیه فضا به نحوی باشد که شهروند احساس کند غلبه انسان بر خودرو در آن فضا بهتر است.

وی با اشاره به شاخص‌های مورد تاکید در پیاده‎راه‌سازی عنوان می‌کند: انواع الگوهای پیاده‎راه‌سازی وجود دارد که در شهرهای کشور ما نهایت دو الگو مورد استفاده قرار گرفته و تجربه شده است.

این دکترای طراحی شهری عنوان می‌کند: خیابان‌های تجاری، خیابان‌های کامل، خیابان‌های اشتراکی، خیابان‌های بازی، خیابان‌های اجتماعی و خیابان‌های دموکراتیک از الگوهای پیاده‌‎راه‌سازی تجربه شده در شهرهای دنیا محسوب می‌شود و تنها دو الگوی پیاده‌راه کامل و تجاری و پیاده‌راه اشتراکی در شهرهای ایران تجربه شده است.

سجادزاده اظهار می‌کند: لازم است با شناسایی روحیه، ظرفیت‌ها و ویژگی‌های هر خیابان برآورد کنیم که کدام الگو مناسب پیاده‌راه‌سازی برای آن خیابان، محور و فضا است؛ در طراحی یک فضا باید پیوست‌های اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و زیست‌محیطی را لحاظ کنیم.

استاد دانشگاه بوعلی سینا همدان عنوان می‌کند: علت اینکه بعضی از طرح‌های پیاده‌راه‌سازی از جمله طرح خیابان ۱۷ شهریور تهران با شکست روبه‌رو می‌شود این است که نگاه پروژه‌ای نسبت به آن داریم و در همان ابتدای کار عملیات را آغاز می‌کنیم در حالی که خیابان در ابتدا باید سازماندهی و ساماندهی شود.

استفاده از المان‌های فرهنگی، تاریخی و هنری در طراحی پیاده‌راه‌ها به هویت‌بخشی شهر کمک می‌کند و حس تعلق و دلبستگی شهروندان به محیط زندگی‌شان را افزایش می‌دهد.

سجادزاده می‌گوید: کف‌سازی و محصور کردن خیابان برای اجرای پروژه پیاده‌راهسازی باید مرحله آخر باشد در حالی که یکی از مراحل مهم که در شهرهای کشورهای دیگر بسیار تجربه شده این است که در ابتدا و به صورت آزمایشی طرح را اجرا کنیم تا مواضعی که در فضای منتهی به پیاده‌راه تحت تاثیر قرار می‌گیرد، مشخص شود.

وی خاطرنشان می‌کند: لازم است اقدامات زیربنایی از جمله ایجاد تاسیسات شهری و کانال انرژی، ساماندهی سیما و منظر از جمله نماسازی، ساماندهی تابلوها و هرس درختان قبل از کف‌سازی و محصور کردن خیابان انجام شود.

دکترای طراحی شهری تاکید می‌کند: اقدامات قبل از اجرا، حین اجرا و بعد از اجرای پیاده‌راه‌سازی باید به صورت لیست‌وار تهیه شود؛ بعضی از اقدامات قبل از اجرا موجب می‌شود گروه‌های ذی‌نفع و ذی‌نفوذ با مدیریت شهری همراهی کنند در حالی که انجام کار بدون مقدمه موجب مقاومت شهروندان و کسبه می‌شود و اقتصاد آن منطقه از شهر دچار شوک می‌شود.

سجادزاده عنوان می‌کند: باید تلاش کنیم رویکردمان در بحث پیاده‌راهسازی شوک‌آور نشود و در این راستا توانمندسازی گروه‌های دخیل در طرح و روحیه دادن به فضا از اهمیت زیادی برخوردار است بنابراین مشارکت شهروندان، اطلاع‌رسانی به آن‌ها و اجرای مرحله به مرحله طرح از اهمیت زیادی برخوردار است.

به گزارش ایمنا، پیاده‌راه‌ها ستون فقرات شهرهای پایدار و انسان‌محور آینده هستند و سرمایه‌گذاری روی طراحی و اجرای پیاده‌راه‌های با کیفیت، نه تنها به بهبود کیفیت زندگی شهروندان منجر می‌شود، بلکه به رونق اقتصادی، تقویت هویت شهری و ایجاد محیطی سالم‌تر و شاداب‌تر کمک شایانی خواهد کرد.

کد خبر 969706

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.