به گزارش خبرگزاری ایمنا از فارس، شیراز شهرِ افسون و افقهای دور که هر آجرش بوی عرفان میدهد و هر نسیمش رازهای هزارساله را در گوش رهگذران زمزمه میکند، تنها یک شهر نیست؛ تجربهای است که باید با جان لمسش کرد.
شهری که در آن، آفتاب پسین دلگشایش بر شانههای کوههای جنوبی میلغزد و نورش را آرام آرام بر بامهای کاهگلی و پنجرههای چوبی بافت قدیم میپاشد؛ شهری که لهجه شیرین مردمانش همچون شهد بهارنارنج بر گوش مینشیند و دل را نرم میکند.
در شیراز، هر کوچه، قصهای است و هر خانه، فصلی از کتابی کهن. کافی است در اردیبهشت هنگامی که عطر بهار نارنج از هر دیوار و هر باغچهای سرریز میشود، قدم در کوچههای تنگ و پیچدرپیچ بگذاری؛ آنگاه خواهی فهمید چرا پانزدهم اردیبهشت را روز شیراز نامیدهاند.
این روز، نهتنها یک تاریخ، که جشن تولدِ روحِ شهر است، روزی که شیراز، با تمام باغها، بناها، شعرها و خاطراتش دوباره متولد میشود.
نمیشود از شیراز گفت و دل تنگ نشد، نمیشود نامش را آورد و تصویر باغ ارم، جهاننما، دلگشا یا سایهسار چمران در ذهن جان نگیرد، نمیتوان به یاد این شهر افتاد، اما صدای حافظ و سعدی در گوش نپیچد.
شیراز، شهری است که باید آهسته در آن قدم زد، آهسته تا مبادا خاطرِ روح بزرگ پدران و مادرانی که هزاران سال پیش، برای امروز ما اندیشیدهاند، آزرده شود.
در بافت قدیم، جایی که دیوارها هنوز نفس میکشند و پنجرهها هنوز خاطره دارند، باید گامها را سبک برداشت و اجازه داد تاریخ، خودش را آرام آرام در دل آدم باز کند.
اگر در نارنجستان قوام یا خانه زینتالملوک، پلهپله بالا بروی و نور از شیشههای رنگی بر صورتت بنشیند، خواهی فهمید که چرا این شهر، پایتخت فرهنگی ایران نام گرفته است. در آن لحظه شاید بیاختیار زیر لب زمزمه کنی «بلبل تو کوچا، تو پس کوچا غزل میخونن …»
و آنگاه است که میفهمی بهار شیراز را باید شنید، بو کرد؛ باید زندگی کرد.
در شیراز، هر گوشهای نشانی از تاریخ دارد از ارگ کریمخان زند که همچون نگهبانی مهربان بر قلب شهر ایستاده، تا مسجد وکیل با ستونهایی که گویا از دل زمین روییدهاند؛ از بازار وکیل و سرای مشیر که هنوز صدای چکش مسگران و گفتوگوی قدیمیها در آن جاری است، تا عمارت کلاهفرنگی که آرامگاه کریمخان را همچون گوهری در دل خود جای داده است.
در این شهر بیش از ۴۰۰ اثر تاریخی تنها در محدوده بافت قدیم جای گرفته است؛ هشت دروازه، دوازده محله و دهها محور فرهنگی که هرکدام، فصلی از تاریخ ایران را روایت میکنند. خانهها، باغها، مساجد، کلیساها، مدرسهها و بقعهها هرکدام تکهای از پازل هویت شیراز هستند.
نام شیراز در الواح گِلی تختجمشید آمده است، آری شیراز، شهری است که از دل تاریخ برخاسته و تا امروز قامتش را راست نگه داشته است.
ورودی شمالی شهر، همانجایی که دو کوه روبهروی هم ایستادهاند و تنگه اللهاکبر را ساختهاند، نخستین آغوش شیراز است؛ دروازه قرآن با آن تاریخ پرفرازونشیبش، هنوز همچون نگینی در این تنگه میدرخشد.
نسخه قرآن خط ابراهیم سلطان، سالها بر فراز آن بوده است تا مسافران زیر سایه آیات الهی وارد شهر شوند، امروز با طراحی تازه و حضور آرامگاه خواجوی کرمانی، این نقطه یکی از شاعرانهترین ورودیهای جهان است.
شیراز، شهر عشق و وفاست؛ شهری که شاعران بسیاری از سعدی و حافظ گرفته تا ملکالشعرای بهار، دربارهاش سرودهاند، شهری که هرکس اگر تنها یکبار به آن آمده باشد میگوید خوشا شیراز و وضع بیمثالش و مگر میشود از شیراز گفت و باغهای جهاننما، تخت، دلگشا، ارم، عفیفآباد، نارنجستان و باغ جنت را فراموش کرد؟ باغهایی که هرکدام، فصلی از تاریخ هستند.
باغهایی که در هر فصل، رنگی تازه دارند و در هر گوشهشان، صدای آب و بوی گل جاری است؛ مگر میشود از شیراز گفت و از قصر ابونصر، برمدلک، دشت ارژن و هفتبرم نگفت؛ همه اینها همچون حلقههایی از زنجیره تاریخ، شیراز را در آغوش گرفتهاند.
امروز پانزدهم اردیبهشت شیراز با تمام جلوههایش، با تمام باغها، بناها، کوچهها و شعرهایش همگان را به سوی خود فرا میخواند. شیراز شهری است که باید دید، شنید، بویید، لمس کرد، شهری که اگر یکبار در آن قدم بزنی دیگر هیچگاه از دلت بیرون نمیرود.
هر تحول فرهنگی در این شهر بازتاب ملی دارد
منصور طبیعی، عضو هیئت علمی دانشگاه شیراز و بنیاد فارسشناسی در گفتوگو با خبرنگار ایمنا با اشاره به جایگاه ویژه شیراز در فرهنگ ایران، «روز شیراز» را نمادی از اهمیت تاریخی و فرهنگی این شهر دانست و اظهار کرد: شیراز یکی از آبشخورهای اصلی ایران فرهنگی است؛ مفهومی که فراتر از مرزهای جغرافیایی ایران و پیوندخورده با تمدن اسلامی تعریف میشود.
وی با بیان اینکه شیراز در طول تاریخ همواره خاستگاه ادبیات، هنر، علم، فقه و حدیث بوده است، افزود: شیراز شهری است که همچون یک منشور، از هر زاویه که به آن نگاه کنید، فرهنگ دیده میشود و هر تحول فرهنگی در این شهر، در دیگر نقاط ایران و حتی جهان اسلام بازتاب پیدا میکند.
عضو هیئت علمی دانشگاه شیراز و بنیاد فارسشناسی با تأکید بر اینکه توسعه شیراز باید بر محور فرهنگ باشد، خاطرنشان کرد: این نگاه به معنای نفی صنعت، کشاورزی یا سرمایهگذاری نیست، اما همه این حوزهها باید ذیل فرهنگ تعریف شوند، اگر صنعتی یا قطب کشاورزی میشویم، باید بدانیم که این مسیر باید با هویت فرهنگی شیراز همراستا باشد.
طبیعی توجه ویژه مدیران استان به ابعاد فرهنگی، هنری و گردشگری را ضروری دانست و اظهار کرد: برنامههایی که در سطح شهر اجرا میشود باید پیوست فرهنگی متناسب با هویت شیراز داشته باشد، هر اقدام خدماتی یا اقتصادی باید به تقویت جایگاه فرهنگی شهر کمک کند، نه اینکه به آن آسیب بزند.
وی از اهتمام شهرداری و شورای اسلامی شهر شیراز نسبت به «پیوستنگاری فرهنگی» تقدیر و عنوان کرد: برای نخستین بار در شیراز، پیوست فرهنگی بهصورت جدی دنبال میشود، این اقدام را نقطه آغاز مهمی میدانم که میتواند آینده بهتری برای هویت فرهنگی شهر رقم بزند.
طنین همبستگی از پایتخت فرهنگی اروپا تا شیراز
شهردار «نوویساد» صربستان در پیامی تصویری خطاب به شهردار و شهروندان شیراز، ضمن تأکید بر تعهد شهر متبوعش به استحکام و تعمیق ارتباطات دوستانه با شیراز، فرهنگ و ارزشهای مشترک را پلهای استوار پیونددهنده میان این دو شهر خواهرخوانده دانست.
شهر نوویساد که از آن بهعنوان «آتن صربستان» یاد میشود و سال ۲۰۲۲ عنوان پایتخت فرهنگی اروپا را کسب کرد، تیر ۱۴۰۲ پیمان خواهرخواندگی خود را با شیراز به امضا رساند، این پیوند دیپلماتیک که میان دو کانون مهم فرهنگ و هنری منعقد شد، اکنون در آستانه روز شیراز و در پیام ژارکو میچین، شهردار نوویساد، ابعاد تازهای پیدا کرده است.
ژارکو میچین در این پیام ضمن ابراز تعارفات صمیمانه برای شیراز و شهروندانش آرزوی صلح، ثبات و تندرستی کرد. وی با یادآوری شعر معروف بنیآدمِ شیخ اجل سعدی گفت: این واژهها در شرایط امروز نیز به شدت معنادار و با مفهوم هستند و به ما یادآوری میکنند که همبستگی، تفاهم و مهرورزی بنیان جامعه انسانی است.
وی، ابیات این شاعر بزرگ را الهامبخش ساختن جهانی توصیف کرد که در آن تفاهم بر تفرقه و صلح بر نزاع غالب است.
ژارکو میچین در بخش دیگری از پیام خود به استحکام پیوند میان نوویساد و شیراز اشاره کرد و این رابطه را برپایه احترام متقابل و دوستی پایدار دانست.
تداوم تعاملات فرهنگی میان دو قطب فرهنگی ایران و صربستان، نشاندهنده ظرفیت بالای دیپلماسی شهری در نوردیدن مرزهای جغرافیایی و تقویت پیوندهای انسانی است که میتواند بستری پایدار برای توسعه روابط بینالمللی فراهم آورد.
به گزارش ایمنا، روز شیراز تنها یک مناسبت در تقویم نیست؛ یادآوری پیوند عمیق ما با شهری است که شعر را نفس میکشد و تاریخ را زندگی میکند. شیراز با عطر بهارنارنج، با طنین غزلهای حافظ و با شکوه ارگها و باغهایش، بخشی از هویت مشترک ماست. پاسداشت این روز، پاسداشت فرهنگ، هنر و ریشههایی است که ایران را استوار و ماندگار کردهاند.
نظر شما