دین تمامیت‌خواه یا حداقلی؛ مردم عاشق چه دینی می‌شوند؟

به گزارش خبرگزاری ایمنا، در روزهایی که محاسباتِ مادی دنیای امروز از تحلیلِ اراده یک ملت عاجز مانده، ایستادگیِ بی‌چشم‌داشتِ مردمی که بیش از دو ماه است شب و روزشان را در میدانِ دفاع از آرمان‌هایشان می‌گذرانند، معنای تازه‌ای به واژه ایثار بخشیده است؛ مردمی که حضور مستمر و سخت‌کوشانه در این مسیر را مایه عزت و رهایی از پوچی می‌دانند.

این روزها تاریخ در حال تماشای صحنه‌هایی است که با هیچ خط‌کش مادی و محاسبات دنیوی قابل اندازه‌گیری نیست. بیش از دو ماه است که مردم ما، نه با پای سر، که با پای دل در میدان مانده‌اند. در روزهایی که سختی‌ها از هر سو هجوم آورده‌اند، نه تنها گله‌ای به آستان جانان نبرده‌اند، بلکه با قامتی افراشته‌تر از پیش، ایستاده‌اند.

این مردم ثابت کرده‌اند که رابطه‌شان با دین و آرمان‌هایشان، رابطه‌ای فراتر از مادیات است؛ آن‌ها نیامده‌اند تا چیزی به دست آورند، آمده‌اند تا تمام خود را هزینه کنند. این شب‌های متوالی ایستادگی در میدان، این پافشاری بر حق حتی به قیمت جان و جوان دادن، نشان از رازی بزرگ دارد؛ رازی که می‌گوید مردم ما دینِ هزینه بردار را بیشتر از دینِ رفاه‌طلب دوست دارند. آن‌ها دریافته‌اند که شکوه انسان در قربانی شدن برای حقیقت است، نه قربانی کردن حقیقت برای آسایش خویش.

همان‌طور که مرحوم آیت‌الله حائری شیرازی (ره) با آن نگاه حکیمانه خود این حقیقت را تبیین کرده‌ است: با وجود اینکه اروپایی‌ها خیلی تلاش می‌کنند که کسی به گروه‌هایی مثل داعش ملحق نشود، اما پنجاه هزار جوان به این‌ها ملحق شده‌اند. علت این امر آن است که مسیحیّت، دین را برای این گذاشته است که فقط روز یکشنبه در کلیسا حضور داشته باشی؛ اما مردم، دین را برای مصرف‌کردن نمی‌خواهند، بلکه می‌خواهند خودشان برای دین مصرف شوند.

وی افزود: امام خمینی (ره) نیز از وقتی مردم را برای دین مصرف کرد، جهانی شد و جذّابیت پیدا کرد. دین برای این است که ما قربانش شویم نه اینکه دین قربانی ما شود. علتش هم این است که انسان احساس می‌کند اگر قربانی دین نشود تلف شده است؛ این بدن و عمر ما، یک کوپن است؛ اگر در راه خدا کشته شدیم، این کوپن را مصرف کرده‌ایم؛ امّا اگر در بستر بمیریم، این کوپن سوخته و از بین رفته است.

این عالم دینی در ادامه با اشاره به سیره امیرالمؤمنین (ع) بیان کرد: آنچه علی (علیه‌السلام) می‌فرماید که هزار ضربت شمشیر بر من آسانتر است از جان دادن در بستر در غیر طاعت خدا، در واقع زبان حال هر انسانی است. این مختص آن حضرت نیست؛ بلکه زبان فطرت و زبان عقل است، منتها ایشان در فطرت‌گرایی مقدّم بر دیگران است.

حائری شیرازی اظهار کرد: وقتی باب جهاد گشوده شود، دین اقامه و ماندگار می‌شود؛ چرا که جهاد مایه عزت برای اسلام است. عزت خیلی مهم است و اگر شما بتوانید عزت را برای دین بیاورید، خیلی از مسائلتان حل می‌شود. باید تلاش کرد تا عزت دینی، عزت الهی، عزت پایدار و عزت اخروی را در جامعه زنده کرد.

وی در بخش دیگری از سخنان خود مطرح کرد: مردم بخاطر نقل و نبات سراغ دین نمی‌آیند؛ بلکه می‌خواهند خودشان برای دین مصرف شوند. اگر فکر می‌کنید با مشکل‌شدن دین، مردم آن را رها می‌کنند و با راحت شدنش اقبالشان بیشتر می‌شود، اشتباه می‌کنید. برای مثال شما در ماه رمضان علاوه بر نماز، از مردم روزه هم می‌خواهید، حالا اقبال مردم به نماز در ماه رمضان بیشتر است یا در غیر ماه رمضان؟ باید دید که مردم در شب‌های احیاء و ایام اعتکاف، چه اقبالی دارند، چون در این مواقع علاوه بر معمول، چیزهای دیگری هم از آن‌ها خواسته می‌شود.

این عالم دینی تصریح کرد: نباید مردم را مثل حوض دانست که اگر از آن برداشتیم آبش کم شود؛ بلکه مردم را باید چاه دانست که وقتی آبِ مانده را برداری، به جایش آب تازه می‌آید. شما هرچه از مردم بردارید، میزان سخاوت مردم بیشتر می‌شود، تا جایی که حتی حاضر می‌شوند در راه دین، جانشان را هم بدهند. بر همین اساس، هر روحانی که توانست از مردم اموال بیشتری برای مصرف در راه دین بگیرد، مردم بیشتر احترامش کردند؛ اما کسی که این کار را نکرد، نتوانست هیچ واجبی از جمله امر به معروف و نهی از منکر را اقامه کند.

به گزارش ایمنا، این پیوند عمیق میان مردم و مکتب، ریشه در حقیقتی دارد که فراتر از رفاه‌طلبی‌های معمول است. تماشای ملتی که در میان تمام سختی‌ها، ثابت‌قدم و پای کار ایستاده‌اند، یادآور این نکته است که فطرت انسان، بیش از آنکه به دنبالِ «بهره‌کشی از دین» باشد، تشنه «فدا شدن برای دین» است.

این حضورِ حماسی نشان می‌دهد که هرگاه پایِ عزتِ الهی در میان باشد، سخاوتِ مردم نه تنها فروکش نمی‌کند، بلکه مانند چشمه‌ای جوشان، تازه‌تر و زلال‌تر از پیش فوران می‌کند.