محمدعلی شفیعی در گفتوگو با خبرنگار ایمنا اظهار کرد: به نظر میرسد در شرایط فعلی، خود آمریکا تمایل جدی برای ورود مجدد به جنگ ندارد، چراکه چنین اقدامی نفع قابل توجهی برایش به همراه نخواهد داشت. آنها به این جمعبندی رسیدهاند که در عرصه نظامی قادر به ایجاد تغییرات اساسی در میدان نیستند و نمیتوانند اهداف اولیهای همچون نابودی کامل برنامه هستهای یا صنعت موشکی ایران را محقق کنند.
وی افزود: از سوی دیگر، وضعیت به نقطهای رسیده که موضوع بسته شدن تنگه هرمز مطرح شده است؛ مسئلهای که از اساس در اهداف اولیه جنگ قرار نداشت. آمریکا میداند برای این وضعیت نیز راهکار نظامی مؤثری ندارد و گزینههای خود را تا حد زیادی آزموده، اما نتیجهای نگرفته است.
کارشناس مسائل آمریکا گفت: در همین راستا، آمریکا به سمت محاصره دریایی حرکت کرده که درعمل نمیتوان آن را یک اقدام نظامی کلاسیک دانست، چراکه در آن درگیری مستقیم و فعال وجود ندارد. در این روش، کشتیهای عبوری متوقف و بعضی توقیف میشوند و این روند حتی به مناطقی خارج از غرب آسیا همچون اقیانوس هند نیز کشیده شده است.
وی ادامه داد: هدف از این فشارها آن است که ایران را وادار به بازگشایی تنگه هرمز کنند. در واقع، آمریکا تلاش کرده از فضای نظامی فاصله بگیرد؛ نخست به این دلیل که اقدامات نظامی کارآمد نبوده و دوم بهخاطر ملاحظات زمانی همچون پایان مهلت ۶۰ روزه که نیاز به توجیه دارد.
شفیعی تصریح کرد: در چنین شرایطی، آمریکا با طرح آتشبس میتواند ادعا کند که درگیر جنگ فعال با ایران نیست و از این طریق، فشارهای حقوقی داخلی را نیز کاهش دهد. این وضعیت به آنها اجازه میدهد بدون پذیرش الزامات پایان جنگ، حضور و فشار خود را حفظ کنند.
شرایط مطلوب آمریکا!
وی افزود: در حال حاضر، این شرایط را میتوان مطلوبترین حالت برای آمریکا دانست، زیرا از یکسو فشار اقتصادی بر ایران افزایش پیدا میکند و از سوی دیگر، هزینههای مستقیم جنگ برای واشنگتن کاهش پیدا میکند.
این کارشناس خاطرنشان کرد: در مقابل، این وضعیت برای ایران مطلوب نیست، چراکه فشارها ادامه دارد و در عین حال، فشار حقوقی و سیاسی از روی آمریکا برداشته شده است. ضمن اینکه بسته بودن تنگه هرمز تأثیر مستقیمی بر آمریکا ندارد و بیشتر سایر کشورها از این وضعیت آسیب میبینند.
وی ادامه داد: البته راهکارهایی برای دور زدن این محاصره وجود دارد که میتواند تا حدی اثرات آن را کاهش دهد و امکان مقاومت طولانیتر را فراهم کند، اما مسئله مهمتر، تداوم «سایه جنگ» بر سر کشور است.
شفیعی اظهار کرد: در حال حاضر، شرایط بهگونهای است که درعمل در وضعیت نه جنگ و نه صلح قرار داریم؛ یعنی جنگی در جریان نیست، اما هر لحظه امکان آغاز آن وجود دارد، که حتی میتواند از برخی مقاطع پیش از شروع جنگ نیز خطرناکتر باشد.
وی افزود: در این میان، بخشی از زیرساختهای نظامی آسیب دیده و در مقابل، دشمن حضور گستردهای در منطقه دارد. با این حال، فضای داخلی به سمتی پیش میرود که گویی جنگ به پایان رسیده و شرایط عادی شده است، که این برداشت میتواند خطرناک باشد.
کارشناس مسائل آمریکا گفت: شواهد نشان میدهد که آمریکا همچنان در حال تقویت حضور نظامی خود در منطقه است؛ بهطوری که تعداد هواپیماهای ترابری پس از آتشبس حتی بیش از شروع جنگ شده است.
احتمال شروع جنگ وجود دارد؟
وی تأکید کرد: این روند نشاندهنده آمادگی برای سناریوهای بعدی، از جمله احتمال عملیات زمینی است، بنابراین لازم است افکار عمومی نیز این آمادگی را داشته باشد که احتمال ازسرگیری جنگ همچنان وجود دارد و نباید تصور کرد که بحران بهطور کامل پایان یافته است.
وی در ادامه اظهار کرد: احتمال وقوع درگیری مجدد، یک احتمال معنادار و حتی بالا ارزیابی میشود؛ بهویژه اگر آمریکا بهدنبال اجرای یک عملیات محدود و ضربتی -برای مثال با استفاده از نیروهای ویژه- باشد که تصور کند در بازهای کوتاهمدت به نتیجه میرسد. از اینرو، ضروری است که جامعه از حداقل آمادگی لازم برای رویارویی با چنین سناریوهایی برخوردار باشد.
شفیعی افزود: برداشت من این است که از منظر آمریکا، تداوم وضعیت «نه جنگ، نه صلح» مطلوبترین گزینه است؛ شرایطی که در آن ایران تحت فشار باقی بماند، بدون آنکه هزینههای یک جنگ تمامعیار به واشنگتن تحمیل شود.
وی ادامه داد: البته آمریکا به دلایل مختلفی تلاش میکند از ورود به جنگ مستقیم فاصله بگیرد؛ از جمله ملاحظات مرتبط با مهلتهای زمانی، مسائل اقتصادی داخلی همچون قیمت سوخت، رویدادهای پیشرو در سطح بینالمللی و کاهش محبوبیت دولت این کشور.
کارشناس مسائل آمریکا گفت: این عوامل میتواند بهعنوان ابزارهایی مورد استفاده قرار گیرد. در مقابل، اقداماتی همچون محاصره دریایی و برخورد با کشتیها را میتوان مصداق نقض آتشبس دانست که نیازمند واکنش متناسب است.
وی تأکید کرد: به نظر میرسد به کارگیری یک رویکرد فعال و پاسخمحور در برابر این اقدامات میتواند به افزایش فشار داخلی بر آمریکا منجر شود و در نهایت، شرایط را به سمتی سوق دهد که پذیرش صلح برای آنها ناگزیر شود.
شفیعی خاطرنشان کرد: هدف نهایی باید خروج از وضعیت فرسایشی «نه جنگ، نه صلح» باشد؛ شرایطی که تداوم آن به ضرر کشور است و نیازمند تصمیمگیری و اقدام هوشمندانه در سطوح مختلف است.
نظر شما