از طوفان شن طبس تا آسمان مهیار

به گزارش خبرگزاری ایمنا، تقابل تمدنی میان ایران و آمریکا در دهه‌های اخیر، همواره عرصه‌ای برای به چالش کشیدن محاسبات مادی و تکنولوژیک بوده است. مسئله اساسی اینجاست که چگونه در نظام‌های محاسباتی مدرن که بر پایه برتری تجهیزات، ماهواره‌ها و قدرت آتش بنا شده‌اند، متغیرهایی خارج از اراده قدرت‌های مادی، معادلات را تغییر می‌دهند؟ سالروز واقعه طبس، نماد شکستِ غرور تکنولوژیک آمریکا در برابر اراده‌ای است که امام (ره) آن را شن‌های مامور الهی نامیدند. اما سوال راهبردی این است که آیا نصرت الهی یک امر تصادفی و فراتاریخی است یا تابع قوانین و سنت‌های تغییرناپذیر الهی؟

مقایسه تطبیقی میان واقعه طبس در اوایل انقلاب و حادثه اخیر در دشت مهیار اصفهان در خلال درگیری‌های نوین، نشان‌دهنده یک پیوستگی تاریخی در الگوی دفاعی جمهوری اسلامی است. در دشت مهیار نیز، همچون طبس، شاهد تلاقی قدرت دفاعی زمین‌پایه با مداخلاتی هستیم که فراتر از توان پیش‌بینی اتاق‌های فکر دشمن است. با این حال، نباید در ورطه نوعی تقدیرگرایی منفعلانه گرفتار شد.

مسئله اصلی این است که نصرت الهی در خلأ رخ نمی‌دهد؛ بلکه در پیوند میان ایمان مجاهدانه و عقلانیت نظامی ظهور می‌کند. برای درک اینکه چگونه می‌توان در جنگ‌های نوین قرن بیست و یکم همچنان به امدادهای غیبی تکیه کرد، باید به بازخوانی هندسه قدرت در قرآن کریم روی آورد؛ جایی که پیروزی نه‌تنها در گرو تعداد، بلکه در گرو رعایت شروطی است که توازن قوا را به نفع جبهه حق تغییر می‌دهد.

در همین راستا حجت‌الاسلام والمسلمین مهدی ابوطالبی، مدیر گروه علوم سیاسی موسسه پژوهشی امام خمینی (ره) در گفت‌وگو با خبرنگار ایمنا اظهار کرد: نصرت الهی و امدادهای غیبی امری است که ما به آن اعتقاد راسخ داریم و در آیات و روایات ما مفصل به آن اشاره شده است. ما نمونه‌های تاریخی فراوانی در تاریخ اسلام داشتیم؛ حتی پیش از اسلام داستان عام‌الفیل و ابرهه که به کعبه حمله کرد و پرندگان ابابیل سپاه او را نابود کردند، گواهی بر این مدعاست. همچنین نصرت‌هایی که خداوند در جنگ‌هایی همچون بدر و حنین برای مسلمان‌ها داشت، نشان‌دهنده همین نصرت دائمی است.

وی افزود: در دوران جمهوری اسلامی هم ما بارها این حقیقت را مشاهده کردیم. در واقعه طبس این را دیدیم، در دوران دفاع مقدس بارها نمونه‌های امدادهای غیبی را شاهد بودیم و در واقعه اخیری که در منطقه اصفهان اتفاق افتاد نیز شاهد آن بودیم، بنابراین نصرت الهی به‌یقین وجود دارد و شامل حال مؤمنین خواهد شد، اما آیات قرآن نشان می‌دهد که این‌گونه نیست که ما بنشینیم و تنها منتظر نصرت باشیم؛ نصرت الهی و امدادهای الهی شرایط و زمینه‌هایی را لازم دارد که باید به آن‌ها توجه کرد.

این کارشناس دینی ادامه داد: برخی از بزرگانی که در این زمینه تحقیق کرده‌اند، همچون مرحوم آیت‌الله مصباح در کتاب «جهاد در قرآن»، حدود دوازده شرط را بر اساس آیات قرآن می‌شمارند که ما باید آن‌ها را رعایت کنیم و بعد با رعایت این شروط، توقع نصرت داشته باشیم؛ والا بدون رعایت این شروط نمی‌توان گفت که خدا ما را کمک خواهد کرد. یک سری از این شروط، طبیعی و عقلایی است که وقتی ما درگیر جنگ با دشمن می‌شویم،به‌طبع باید آن‌ها را داشته باشیم.

نصرت الهی به این معنا نیست که ما بنشینیم تا خدا ما را یاری کند، بلکه باید با تمام توان و رعایت این شرایط در صحنه حاضر باشیم

ابوطالبی مطرح کرد: شرط نخست این است که باید یک کمیت و تعداد مناسبی از نیروی انسانی را برای جنگ داشته باشیم که بر حسب شرایط مختلف این کمیت تفاوت پیدا می‌کند. جایی در قرآن گفته است اگر بیست نفر صابر داشته باشید بر دویست نفر غلبه می‌کنید، اما جای دیگر می‌فرماید  اکنون که بین شما ضعف اعتقادی وجود دارد، صد نفر صابر بر دویست نفر پیروز می‌شوند. در هر صورت کمیت نیروی مناسب برای جنگ لازمه‌ای است که باید به آن توجه شود، چه نیروها از لحاظ ایمانی قوی باشند و چه نیاز به تعداد بیشتری باشد.

وی بیان کرد: نکته دوم بحث‌های اقتصادی جنگ است که ما وظیفه داریم از لحاظ اقتصادی خودمان را برای جنگ آماده بکنیم و اگه آمادگی نداشته باشیم گاهی نباید وارد جنگ بشیم؛ چنان‌که در اوایل اسلام خدا اجازه نداده بود مسلمان‌ها وارد جنگ بشوند چون توان لازم را نداشتند. در قرآن آمده است که در راه خدا انفاق کنید و خودتان را با دست خودتان به هلاکت نیندازید، یعنی اگر آمادگی اقتصادی ندارید نباید وارد جنگ شوید. این نشان می‌دهد که خیلی اوقات ممکن است نظام نتواند همه هزینه‌ها را فراهم کند، بنابراین مردم باید با انفاق و جهاد با مال وارد فضای جنگ شوند که این هم یک شرط لازم است.

این کارشناس دینی تصریح کرد: شرط سوم آمادگی توان نظامی است که آیه «وَأَعِدّوا لَهُم مَا استَطَعتُم مِن قُوَّةٍ وَمِن رِباطِ الخَیلِ» به آن اشاره دارد؛ ما باید ساز و برگ نظامی لازم را فراهم کنیم، همچنین بحث آمادگی‌های تکنیکی و شگردهای جنگی مطرح است که خداوند می‌فرماید آمادگی‌های لازم را در برابر دشمن فراهم کنید. شرط دیگر این است که دشمن را دست کم نگیریم و همیشه به او بدبین باشیم که ممکن است خیانت کند یا ما را فریب دهد، همچنین تقوا و خداترسی و صبر از شروط کلیدی هستند که آیه می‌فرماید اگر صبور و با تقوا باشید، خداوند پنج هزار ملائکه را به کمک شما می‌فرستد.

ابوطالبی اشاره کرد: شرط دهم مغرور نشدن به دارایی‌ها و توانایی‌های خودمان و توکل و اعتماد همیشگی به خداوند متعال است. باید دقت کرد تیری که ما می‌اندازیم، خدا می‌گوید شما نیستید، بلکه خداست که می‌اندازد. در جنگ حنین هم خداوند فرمود که زیادیِ تعدادتان شما را مغرور کرد، اما کمکی به شما نکرد، بنابراین نباید مغرور شویم. شرط یازدهم و دوازدهم هم دعا، استغاثه و یاد خداوند متعال است. قرآن می‌فرماید مجاهدان استغفار می‌کردند و از خدا طلب نصرت می‌کردند و می‌گفتند «پروردگارا گناهان ما و اسراف در کارمان را ببخش و قدم‌هایمان را ثابت بدار».

وی افزود: این‌ها شروط دوازده‌گانه‌ای است که از قرآن برمی‌آید و ما باید این‌ها را رعایت کنیم و بعد آن وقت توقع نصرت الهی داشته باشیم. آن زمان است که وعده «وَلَیَنْصُرَنَّ اللَّهُ مَنْ یَنْصُرُهُ» محقق می‌شود و کسی که خدا را یاری کند، خدا او را یاری خواهد کرد، بنابراین  نصرت الهی به این معنا نیست که ما بنشینیم تا خدا ما را یاری کند، بلکه باید با تمام توان و رعایت این شرایط در صحنه حاضر باشیم.

این کارشناس دینی ادامه داد: باید تاکید کرد که این مسیر، مسیری دوطرفه میان بنده و پروردگار است. ما وظیفه داریم تمام آمادگی‌های انسانی، اقتصادی، نظامی و معنوی را فراهم آوریم و با استغاثه به درگاه الهی، مسیر پیروزی را هموار کنیم. نصرت غیبی پاداش کسانی است که در راه حق استقامت می‌ورزند و از هیچ تلاشی دریغ نمی‌کنند.

به گزارش ایمنا، واقعه طبس و حوادثی همچون دشت مهیار، فراتر از یک اتفاق فیزیکی، حاوی این پیام راهبردی هستند که قدرت در جهان منحصر در ابزارهای مادی نیست.

با این حال، سنت الهی بر این جاری شده است که معجزه و امداد غیبی، تنها نصیب مجاهدانی شود که در آمادگی حداکثری به سر می‌برند. به عبارت دیگر، نصرت الهی متمم و مکمل تلاش‌های انسانی است، نه جایگزین آن. حفظ روحیه استکبارستیزی توأم با ارتقای توان علمی و نظامی، تنها مسیری است که می‌تواند تکرارِ طبس‌ها را در تاریخ مقاومت تضمین کند و امنیت پایدار را برای میهن اسلامی در برابر تهدیدات نوین به ارمغان آورد.