زهرا فتورهچی در گفتوگو با خبرنگار ایمنا اظهار کرد: اقتصاد ایران پیش از هر گونه درگیری احتمالی با اسرائیل و آمریکا، بهدلیل سالها تحریم و شکست سیاستهای اقتصادی دولت، در وضعیت مناسبی به سر نمیبرد. با این حال، نظام اقتصادی ایران طی دههها برای مقاومت در برابر فشار و اجبار طراحی شده است و تاکنون از فشارهای انباشتهشده نظامی، راهبردی و اقتصادی جان سالم به در برده است، این که آیا اقتصاد ایران به فروپاشی نزدیک خواهد شد یا نه، به شدت و عمق جنگ، تشدید تحریمها، نوع سیاستهای اقتصادی پیشرو و نیز میزان تابآوری مردم بستگی دارد، آنچه در روزهای آینده در انتظار مردم ایران است، همچنان در ابهام کامل قرار دارد.
وی افزود: اما سؤال مهمتر این است که آیا اقتصاد جهان از درد اقتصادی ناشی از جنگ ایران، اسرائیل و آمریکا جان سالم به در خواهد برد؟ ایران با استفاده از پهپادها و موشکها اقدام به تنبیه نظامی کرده است، اما به خوبی میداند که سلاح اصلی آن، درد اقتصادی است که بهطور عمده از طریق کنترل تنگه هرمز ایجاد و منتشر میکند. صندوق بینالمللی پول هفته گذشته هشدار داد که تشدید بیشتر تنشها میتواند به رکودی عمیق در سطح جهانی منجر شود. کریستالینا جورجیوا، رئیس صندوق، پیشتر گفته بود حتی اگر جنگ یک شبه پایان پیدا کند، همچنان تهدیدی جدی برای اقتصاد جهانی خواهد بود و هزینهها با گذشت زمان افزایش پیدا میکند.
این استادتمام دانشگاه محقق اردبیلی با اشاره به توزیع نابرابر هزینههای جنگ گفت: درد اقتصادی ناشی از این درگیری بهطور گسترده پخش میشود، اما بههیچوجه بهطور مساوی تقسیم نمیشود. ترکیبی از هزینههای بالاتر انرژی، مواد غذایی و کود، کشورهای فقیرتر و به شدت وابسته به واردات را زیر فشار فزایندهای قرار خواهد داد. طبق گزارشها، پنتاگون اعلام کرده است که هزینههای نظامی آمریکا تنها در شش روز نخست به بیش از ۱۱.۳ میلیارد دلار رسیده که بسیاری این رقم را تخمینی کمتر از واقع میدانند. لیندا بیلمز، متخصص امور مالی عمومی دانشگاه هاروارد، معتقد است با احتساب بهره و هزینههای بلندمدت مربوط به کهنه سربازان، این جنگ در نهایت ممکن است یک تریلیون دلار برای ایالات متحده هزینه در پی داشته باشد.
فتورهچی با تحلیل آثار اقتصادی بر کشورهای مختلف تصریح کرد: این هزینههای مستقیم نظامی تنها آغاز ماجرا هستند. افزایش قیمت نفت، ثروتمندان را آنچنان ثروتمند کرده است که بتوانند با زمانبندی فوقالعاده دقیقی درباره سرمایهگذاری خود گمانهزنی کنند. مؤسسه امریکن انترپرایز تخمین میزند که کل هزینه تحمیلشده به یک خانوار معمولی آمریکایی (از جمله افزایش قیمت نفت) معادل ۴۱۰ دلار است. بنیاد قرن میگوید وقتی این درگیری از نظر اخلاقی و راهبردی بیدلیل تلقی شود، تحمل این «سموم اقتصادی» برای رأیدهندگان آمریکایی بسیار دشوارتر خواهد بود، همچنین تخمینزده میشود که خانوارهای بریتانیایی سالانه ۴۸۰ پوند فقیرتر شوند.
وی با اشاره به تأثیر بحران بر جهان عرب و چین ادامه داد: برنامه توسعه سازمان ملل متحد هشدار داده است که کشورهای عربی تنها پس از یک ماه جنگ با انقباض اقتصادی بین ۱۲۰ تا ۱۹۴ میلیارد دلار روبهرو خواهند شد و این جنگ اقتصاد آنها را به سمت پایین میکشاند. حتی چین که در ابتدا بهنسبت خوشبین بود، اکنون نگرانی بیشتری درباره تأثیر این بحران نشان میدهد. افزایش قیمت مواد غذایی بیشترین آسیب را به فقیرترین قشرها وکشورها وارد میکند، بهویژه مردمی که بخش عمده درآمد خود را صرف معاش روزمره میکنند. برنامه جهانی غذا ماه گذشته هشدار داد که ۴۵ میلیون نفر دیگر، بیشتر در آسیا و آفریقا، ممکن است دچار ناامنی غذایی حاد شوند.
فتورهچی با لحنی انتقادی به هزینههای سرسامآور نظامی در برابر بحران انسانی خاطرنشان کرد: این بسیار شرمآور است که پولی که برای گرفتن جان انسانها هدر میرود، میتوانست جان بسیاری را نجات دهد. تام فلچر، رئیس امور بشردوستانه سازمان ملل متحد، تأکید میکند که به همان اندازه که بر اثر خوددرگیری تلفات انسانی رخ میدهد، بهدلیل پیامدهای اقتصادی جنگ نیز جان افراد بیشتری از دست خواهد رفت. صلح فردا نمیتواند خسارت دیروز را جبران کند، اما هر چه این جنگ بیشتر ادامه پیدا کند، ویرانی بیشتری بر جای خواهد گذاشت و بهبودی دشوارتر خواهد شد.
نظر شما