به گزارش خبرگزاری ایمنا، بر اساس بررسی نرخهای ثبتشده، طی ۵۳ روز گذشته، قیمت طلای ۱۸ عیار در بازار داخلی ۱۵.۵ درصد کاهش یافته، در حالی که نرخ طلا در بازارهای جهانی کمتر از ۱۰ درصد افت داشته است. این اختلاف نشان میدهد که طلای داخلی علاوهبر تأثیرپذیری از قیمتهای جهانی، تحت تأثیر عواملی همچون تضعیف ریال، فشار فروش در داخل، تخلیه حبابها و اثرات روانی اخبار سیاسی و اقتصادی نیز قرار دارد. در ادامه، هر یک از این عوامل را به زبانی ساده اما دقیق بررسی میکنیم.
قیمت طلا در جهان با دلار اعلام میشود، اما در ایران با تومان یا ریال خریدوفروش میشود. هرگاه ریال در برابر دلار ضعیف شود، برای خرید همان مقدار دلار باید پول بیشتری پرداخت کرد، بنابراین حتی اگر قیمت جهانی طلا تغییر چندانی نداشته باشد، نرخ طلا در داخل میتواند افزایش یا کاهش بیشتری نشان دهد. در شرایطی که بازار انتظار کاهش ارزش پول ملی را داشته باشد یا نرخ دلار نوسان شدید پیدا کند، این اثر دوچندان میشود و طلای داخلی را حساستر از طلای جهانی به حرکت درمیآورد.
بازار طلای ایران بهطور مستقیم از رفتار مردم و کسبوکارها تأثیر میگیرد. در شرایط رکود تورمی، بسیاری از افراد برای تأمین پول نقد، طلاهای خود را میفروشند. این افزایش عرضه، حتی بدون تغییر قابل توجه در قیمت جهانی، موجب افت قیمت داخلی میشود،
قیمت طلای داخلی از جمع قیمت جهانی طلا، اجرت ساخت، مالیات و سود فروشنده تشکیل میشود. در دورههای رونق یا افزایش تقاضا، ممکن است حباب قیمتی شکل بگیرد؛ یعنی قیمت داخلی از ارزش واقعی خود فراتر رود. وقتی فضای اقتصادی یا روحیات بازار تغییر میکند، این حبابها به سرعت تخلیه میشوند. همین تخلیه ناگهانی موجب میشود نرخ طلای داخلی کاهشی بسیار شدیدتر از طلای جهانی تجربه کند.
بازارگردانان تنها به قیمتهای امروز نگاه نمیکنند، آنها آینده را پیشبینی میکنند. هر عاملی که نااطمینانی را افزایش دهد- همچون اخبار مربوط به جنگ، تحریمها یا مذاکرات ایران و آمریکا- موجب میشود فعالان بازار برای حفظ نقدینگی، از خرید اجتناب یا اقدام به فروش طلا کنند. طلا در میان داراییهای امن بیشترین نقدشوندگی را دارد، بنابراین تحت فشار روانی، فروش آن آسانترین راه برای تبدیل دارایی به پول نقد است. از این رو، طلای داخلی در برابر اخبار بد، کاهشی سریعتر و عمیقتر از طلای جهانی نشان میدهد که واکنش کمتری به این اخبار دارد.
در مجموع اختلاف ۵ درصدی میان کاهش قیمت طلای داخلی و جهانی طی ۵۳ روز گذشته، حاصل برهمکنش همین چهار عامل است. توجه به این مؤلفهها به درک بهتر نوسانات بازار طلا در ایران کمک میکند.
انتظارات بازار و اثرات روانی
ابراهیم حبیبالهی، کارشناس طلا و جواهر در گفتوگو با خبرنگار ایمنا اظهار کرد: در هفته گذشته، نرخ ارز در اواخر هفته با کاهش نسبی همراه بود. با این حال، همچنان نرخ ارز و قیمت طلای ایران در منطقه حباب منفی قرار دارد. به طور مشخص، نرخ طلای ایران نسبت به قیمتهای جهانی حدود چهارصد هزار تومان حباب منفی دارد و امروز در محدوده هفده میلیونودویست هزار تومان معامله میشود. طی هفته گذشته، نرخ طلا در دامنه شانزده میلیون و نهصد هزار تومان تا هفده میلیون و سیصد هزار تومان در نوسان بود و به بهطور میانگین در همین سطح قرار داشت.
وی افرود: قیمت طلا در ایران حدود یک میلیون و چهارصدوسیوسه هزار تومان پایینتر از بهای جهانی آن بود. در نقطه مذکور، قیمت سکه در محدوده صدوهفتادوپنج میلیون تومان قرار داشت. سکه امام (امام سال ۱۳۸۶) و سکه طرح قدیم به ترتیب صدوشصتونه میلیون و پانصد هزار تومان، نیم سکه نودوسه میلیون تومان، ربع سکه پنجاهودو میلیون تومان و سکه یک گرمی بانکی بیستوهفت میلیون تومان معامله شد.
کارشناس طلا گفت: ارزش ذاتی طلای سکه در این لحظه حدود صدوشصتوهشت میلیونوسیصد هزار تومان برآورد میشود که بر این اساس، حباب تمام سکه نزدیک به شش میلیونوششصدونودوهفت هزار تومان، حباب نیم سکه هشت میلیونوهشتصدوپنجاه هزار تومان و حباب ربع سکه با نه میلیون و نهصدوبیستوچهار هزار تومان، بالاترین حباب را به خود اختصاص داده است. این اختلاف حباب نشاندهنده تمایل سرمایهگذاران خرد به سکههای کوچکتر است.
حبیبالهی بیان کرد: پیشبینی ما برای بازار بدین شرح است: چنانچه اخبار مساعد باشد و هچون هفته گذشته، بازار در وضعیت آرامش نسبی به سر برد، میتوان ثبات قیمتها را برای هفته آینده نیز متصور شد. در صورت تداوم ثبات، نوسان قیمتها در محدوده شانزده میلیونوپانصد تا هفده میلیونوپانصد هزار تومان قابل پیشبینی است، بهویژه با توجه به اخبار مثبت موجود در بازار.
وی ادامه داد: به گمان من، نرخ ارز با توجه به تورم پیشبینیشده، روند مشخصی خواهد داشت، همچنین با ایجاد ثبات در منطقه، احتمال افزایش قیمت اونس جهانی طلا وجود دارد. از سوی دیگر، بازار سرمایه جهانی نیز پیشبینی میشود با رشد همراه باشد. نرخ ارز در داخل ایران نیز ممکن است روندی افزایشی داشته باشد. این افزایش بهصورت تدریجی و هماهنگ با نرخ تورم نقطهبهنقطه خواهد بود.
کارشناس طلا تصریح کرد: در حال حاضر، وضعیت بازار طلا به گونهای است که حجم معاملات در حوزه طلای آبشده بسیار اندک است و در حوزه مصنوعات طلا، معاملات با رکود عمیقی روبهرو شده است. علت این امر، جنگهای اخیر و در رأس آن، کاهش شدید قدرت خرید مردم است، قدرت خرید مردم در حوزه مصنوعات طلا به شدت کاهش پیدا کرده است. این رکود حتی قشرهای مرفه را نیز درگیر کرده، زیرا طلا بهعنوان کالای لوکس مصرفی، نخستین اولویت حذفشده از سبد خانوار است.
حبیبالهی ادامه داد: با این وجود، تمهیدات جدیدی در اتحادیه صنف طلا اندیشیده شده است که امیدواریم صنعت طلا را از این بحران رکود و استقبال نکردن مردم از مصنوعات نجات دهد. بنده به نمایندگی از تشکلهای انجمن تولیدکنندگان و صادرکنندگان طلا، پیشنهاداتی را به دولت ارائه دادهایم و امیدواریم پس از پایان جنگها، وضعیت خرید مصنوعات طلا در بازار رونق پیدا کند. از جمله این پیشنهادات، کاهش سودهای بانکی در زنجیره تولید و تسهیل مجوزهای واردات ماشینآلات نوین است.
وی بیان کرد: طی چند سال اخیر و همزمان با افزایش قیمت جهانی طلا، تکنولوژی ساخت طلا نیز بهروزرسانی شده است. بسیاری از مصنوعاتی که در گذشته با وزن بالا ساخته میشدند، اکنون به مدد تجهیز کارخانهجات به فناوریهای نوین، در سبکترین وزنهای ممکن به بازار عرضه میشوند. این روند ادامه خواهد یافت تا بازار خود را با بودجه مردم تطبیق دهد. اما مسئله رویگردانی مردم از مصنوعات طلا، یک انحراف جدی در اقتصاد ماست که برای اصلاح آن به زمان نیاز داریم.
به گزارش ایمنا، وضعیت کنونی بازار طلا و ارز ایران، به چند نکته اساسی میرسیم: اولاً، وجود حباب منفی چهارصد هزار تومانی در طلای داخلی نسبت به جهان، همراه با بالاترین حباب مثبت در ربع سکه (نزدیک به ۹.۹ میلیون تومان)، نشاندهنده شکاف عمیق بین انتظارات سرمایهگذاران خرد و واقعیتهای قیمتی جهانی است. ثانیاً، با فرض تداوم آرامش نسبی و اخبار مساعد، انتظار میرود نرخ طلا در هفته آینده در محدوده ۱۶.۵۰۰.۰۰۰ تا ۱۷.۵۰۰.۰۰۰ تومان نوسان کند، اما هرگونه شوک منفی سیاسی، این محدوده را بشکند.
ثالثاً، رکود شدید معاملات مصنوعات طلا - ناشی از جنگها و کاهش شدید قدرت خرید مردم - یک هشدار جدی برای زنجیره تولید و اشتغال صنف طلاست. گرچه فناوریهای نوین امکان تولید مصنوعات سبکتر را فراهم کردهاند، اما رویگردانی مردم از خرید طلای زینتی ریشه در تورم مزمن و بیاعتمادی به پول ملی دارد. در نهایت، نرخ ارز روند افزایشی تدریجی و هماهنگ با تورم خواهد داشت و اصلاح این انحراف ساختاری در بازار طلا، نیازمند ثبات متغیرهای کلان و اجرای پیشنهادات صنفی به دولت است.
نظر شما