نزاع بر سر بنزین تا سال ۲۰۲۷

به گزارش خبرگزاری ایمنا، بحران قیمت سوخت در ایالات متحده به یکی از چالش‌های اصلی دولت این کشور تبدیل شده است. کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، روز های گذشته در برنامه «وضعیت اتحاد» (State of the Union) شبکه سی‌ان‌ان اعلام کرد که کاهش محسوس و پایدار قیمت بنزین در این کشور ممکن است تا سال ۲۰۲۷ به تعویق بیفتد. این پیش‌بینی در حالی مطرح می‌شود که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، بلافاصله این ارزیابی را «کاملاً اشتباه» توصیف کرد و تأکید کرد که به محض پایان یافتن درگیری‌های نظامی، قیمت‌ها سقوط خواهند کرد.

وزیر انرژی آمریکا در تشریح دیدگاه خود گفت: «امکان دارد روند نزولی قیمت‌ها از اواخر سال جاری میلادی آغاز شود، اما با توجه به مختل شدن زنجیره تأمین جهانی انرژی و تداوم تنش‌های ژئوپلیتیک، این روند ممکن است تا سال آینده نیز ادامه پیدا کند و رسیدن به کاهش قابل‌توجه و پایدار قیمت بنزین حتی تا سال ۲۰۲۷ طول بکشد.»

وی افزود که با پایان یافتن درگیری‌ها، انتظار می‌رود در همه بخش‌های انرژی (نفت، گاز و فراورده‌های پالایشی) کاهش قیمت‌ها مشاهده شود، اما این فرایند به‌ذات زمان‌بر است و نمی‌تواند یک‌شبه محقق شود.

تشدید تنش‌ها در خلیج فارس و توقف ترانزیت در تنگه هرمز

گزارش‌های بین‌المللی حاکی از آن است که افزایش دوباره قیمت بنزین در آمریکا که در هفته جاری میانگین آن را به بیش از چهار  دلار برای هر گالن رسانده است، به‌طور مستقیم با تشدید تنش‌های نظامی در منطقه خاورمیانه مرتبط است، به‌ویژه جنگ ایران (اشاره به حملات هماهنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران که از بیست‌وهشتم فوریه آغاز شد) نگرانی‌های گسترده‌ای را در بازارهای انرژی برانگیخته است.

یکی از بحرانی‌ترین نقاط، تنگه هرمز است؛ مسیری راهبردی که حدود ۲۰ درصد از نفت خام و گاز طبیعی مایع جهان از آن عبور می‌کند. گزارش‌ها نشان می‌دهد که از زمان آغاز درگیری‌ها، رفت‌وآمد کشتی‌ها در این تنگه به‌طور کامل متوقف شده است. این توقف در عمل معادل مسدود شدن یک شریان اصلی انرژی جهانی است که بلافاصله بر قیمت‌های سوخت در سراسر جهان، به‌ویژه در ایالات متحده، تأثیر گذاشته است.

پایان جنگ یعنی پایان گرانی؟!

در سوی مقابل، دونالد ترامپ در گفت‌وگویی اختصاصی با نشریه هیل (The Hill) به شدت از پیش‌بینی وزیر انرژی خود انتقاد کرد. ترامپ با لحنی قاطع گفت «نه، من فکر می‌کنم او در این مورد اشتباه می‌کند. به‌طورکامل اشتباه است.» رئیس‌جمهور آمریکا افزود: «قیمت بنزین به‌محض پایان جنگ کاهش پیدا خواهد کرد، نه یک سال دیگر، نه تا ۲۰۲۷، بلکه بلافاصله پس از برقراری صلح.» اشاره ترامپ به جنگی است که اکنون وارد هفتمین هفته متوالی خود شده است و چشم‌انداز روشنی برای پایان سریع آن وجود ندارد.

این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که تنها یک هفته پیش از آن، خود ترامپ هشدار داده بود که قیمت بنزین ممکن است تا زمان برگزاری انتخابات میان‌دوره‌ای در ماه نوامبر (آبان‌) در سطح فعلی ثابت بماند یا حتی افزایش پیدا کند. این تناقض‌گویی در مواضع کاخ سفید، سردرگمی تحلیلگران و شهروندان آمریکایی را دوچندان کرده است.

رکوردشکنی قیمت بنزین در سایه حملات علیه ایران

طبق آمارهای منتشرشده از منابع رسمی، از زمان آغاز جنگ (حمله هماهنگ آمریکا و اسرائیل به ایران در بیست‌وهشتم فوریه)، میانگین قیمت بنزین در آمریکا  نهم آوریل (بیستم فروردین) بیش از یک دلار به‌ازای هر گالن افزایش پیدا کرده است،  قیمت بنزین به رکورد ۴.۱۷ دلار در هر گالن رسید که بالاترین سطح از بیست‌وهشتم فوریه (روز آغاز حملات) محسوب می‌شود. این رقم از سقف قیمتی چهار دلار عبور کرده و نگرانی‌ها را از تداوم روند صعودی تشدید کرده است.

کارشناسان اقتصادی معتقدند که هر چند عامل اصلی افزایش قیمت، شوک عرضه ناشی از بسته شدن در عمل تنگه هرمز است، اما عواملی نظیر کاهش ذخایر راهبردی نفت آمریکا، افزایش تقاضای فصلی و نوسانات روانی بازار نیز در تشدید این روند نقش داشته‌اند.

نیمی از آمریکایی‌ها در تنگنای مالی سوخت

نتایج یک نظرسنجی مشترک که توسط سی‌بی‌اس نیوز (CBS News) و مؤسسه یوگاو (YouGov) انجام شده، ابعاد اجتماعی این بحران را به وضوح نشان می‌دهد. این نظرسنجی دروازدهم آوریل (بیست‌وسوم فروردین) و با مشارکت ۲۳۸۷ بزرگسال آمریکایی از طیف‌های مختلف اقتصادی و جغرافیایی اجرا شده است.

یافته‌های این نظرسنجی حاکی از آن است که حدود نیمی از مردم آمریکا اعلام کرده‌اند، هزینه بنزین برای آن‌ها «بار مالی سنگین» دارد یا حتی تأمین سوخت مورد نیاز برای رفت‌وآمدهای روزمره «دشوار» شده است، این مسئله به‌ویژه برای خانواده‌های کم‌درآمد و طبقه متوسط که برای رفتن به محل کار، مدرسه فرزندان و خرید روزانه به خودرو شخصی وابسته هستند به یک چالش جدی تبدیل شده است.

۲ روایت متفاوت از یک واقعیت

در حال حاضر، دو روایت متضاد در بالاترین سطوح دولت آمریکا وجود دارد: وزیر انرژی بر ابعاد فنی و زمان‌بر بودن بازگشت ثبات به بازارهای انرژی تأکید دارد و هشدار می‌دهد که حتی تا سه سال آینده نیز نباید منتظر کاهش محسوس قیمت‌ها بود، در مقابل رئیس‌جمهور با نگاهی خوش‌بینانه‌تر و با هدف آرام‌سازی افکار عمومی، وعده کاهش فوری قیمت‌ها را به محض پایان درگیری‌ها می‌دهد.

با این حال، واقعیت میدانی حاکی از تداوم جنگ، تردد صفر کشتی‌ها در تنگه هرمز و ثبت رکوردهای جدید قیمتی هر هفته است. نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد که صبر عمومی رو به پایان است و فشار هزینه‌های سوخت به یک مسئله تعیین‌کننده در معادلات سیاسی و اجتماعی آمریکا تبدیل شده است، باید دید که در هفته‌های آینده، کدام یک از این دو روایت به واقعیت نزدیک‌تر خواهد بود و آیا دولت قادر خواهد بود بدون تحقق کاهش قیمت، آرامش اجتماعی را حفظ کند یا خیر؟