به گزارش خبرگزاری ایمنا و به نقل از المیادین، یک منبع آگاه و ارشد نظامی ایران به «المیادین» گفت که در جریان تلاشها برای پایان دادن به جنگ علیه لبنان، ایران بارها تا آستانه بازگشت به تقابل پیش رفت و در این مسیر، سکوهای پرتاب موشکی را آماده و در حالت آمادهباش قرار داده بود.
این منبع افزود که ایران در چندین نوبت، در واکنش به وعدههایی درباره زمان اجرای آتشبس در لبنان، عملیات شلیک را متوقف کرد؛ وعدههایی که بعداً نقض شدند.
او گفت: «دشمن طبق معمول به تعهدات خود پایبند نماند و به تجاوز علیه لبنان ادامه داد» و افزود که ایران شب گذشته یک ضربالاجل نهایی و قاطع برای توقف این تجاوز تعیین کرد.
به گفته این منبع، در نهایت درک طرف مقابل از جدیت و اجتنابناپذیر بودن عملیات ایران، در کنار پایداری و فداکاریهای حزبالله در خطوط مقدم، به برقراری آتشبس در لبنان منجر شد.
این در حالی است که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز پنجشنبه اعلام کرد که آتشبسی ۱۰ روزه در لبنان از ساعت ۵ بعدازظهر به وقت شرق آمریکا (نیمهشب به وقت بیروت) آغاز خواهد شد.
هشدار درباره احتمال کارشکنی نتانیاهو
روایت این منبع نظامی با گزارش اختصاصی پیشین المیادین همخوانی دارد؛ جایی که یک منبع ارشد سیاسی-امنیتی ایران گفته بود آتشبس از طریق فشار مستقیم و مستمر ایران به دست آمده است.
این منبع گفته بود: «با پیگیریها و فشارهای فراوان ایران، آتشبس در لبنان از امشب به تصویب خواهد رسید» و تأکید کرده بود که این آتشبس تا پایان دوره آتشبس فعلی میان ایران و آمریکا ادامه خواهد داشت.
او همچنین نسبت به احتمال کارشکنی اسرائیل هشدار داده و گفته بود که بنیامین نتانیاهو ممکن است تلاش کند این توافق را تضعیف کند، اما در عین حال تأکید کرده بود که ایران، واشنگتن را بهعنوان طرف مسئول مهار نخستوزیر اسرائیل پاسخگو میداند.
لبنان، اولویت اصلی تهران
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی ایران، روز پنجشنبه در تماس تلفنی با نبیه بری، رئیس پارلمان لبنان، بر ضرورت اولویت دادن به آتشبس در لبنان تأکید کرد.
قالیباف به بری گفت که ایران بهطور فعال در مذاکرات برای دستیابی به یک آتشبس پایدار در تمامی مناطق درگیری، از جمله لبنان، مشارکت داشته و آتشبس در لبنان برای تهران به اندازه آتشبس در خاک ایران اهمیت دارد. او افزود: «ما هرگز برادران لبنانی خود را فراموش نخواهیم کرد، چراکه آنان را از خود میدانیم.»
وی پیشتر نیز در پیامی در شبکه اجتماعی «ایکس» تثبیت یک آتشبس جامع در لبنان را به وحدت محور مقاومت و نقش حزبالله و بازیگران منطقهای همسو مرتبط دانسته و نوشته بود: «مقاومت و ایران، چه در جنگ و چه در آتشبس، یک روح هستند.»
سفارت ایران در بیروت نیز روز چهارشنبه موضعی مشابه اتخاذ کرده و اعلام کرده بود: «لبنان روح ایران است و ما هرگز لبنان را رها نخواهیم کرد.»
نقش تعیینکننده ایران، نه میانجیگری آمریکا
در حالی که ترامپ آتشبس را نتیجه ابتکار دیپلماتیک آمریکا توصیف کرده، روند تحولات روایت متفاوتی را نشان میدهد. ایران بهصراحت هرگونه کاهش تنش در لبنان را به شرایط گستردهتر منطقهای، از جمله وضعیت تنگه هرمز، گره زده و بر چارچوب «یا آتشبس برای همه، یا برای هیچکس» تأکید کرده بود.
مقامات ایرانی تأکید کردهاند که شروط تهران به تضمینهای راهبردی وسیعتری وابسته است و تنگه هرمز در قلب هر توافقی قرار دارد و هرگونه کاهش تنش بدون قید و شرط را رد کردهاند.
در مجموع، روایت این منبع نظامی—از آماده بودن سکوهای موشکی، نزدیک شدن چندباره به شلیک و تعیین ضربالاجل نهایی—نشان میدهد که فشار نظامی ایران عامل تعیینکننده در حرکت به سمت آتشبس بوده و واشنگتن ناچار شده است یا اسرائیل را به تبعیت وادار کند یا با تشدیدی مواجه شود که توان مهار آن را ندارد.
ترامپ از آغاز آتشبس در لبنان از نیمهشب خبر داد
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، اعلام کرد که پس از گفتوگوهای میانجیگرانه واشنگتن، لبنان و «اسرائیل» با یک آتشبس ۱۰ روزه موافقت کردهاند که از ساعت ۵ عصر به وقت شرق آمریکا (نیمهشب به وقت بیروت) در روز پنجشنبه آغاز میشود.
ترامپ در پیامی در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» نوشت که با ژوزف عون، رئیسجمهور لبنان، و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر رژیم صهیونیستی، گفتوگو کرده و مدعی شد دو طرف برای آغاز یک آتشبس موقت به توافق رسیدهاند.
او نوشت: «بهتازگی گفتوگوهای بسیار خوبی با رئیسجمهور محترم لبنان، ژوزف عون، و نخستوزیر اسرائیل، بیبی نتانیاهو، داشتم. این دو رهبر توافق کردند که برای دستیابی به صلح، از ساعت ۵ عصر به وقت شرق آمریکا، یک آتشبس ۱۰ روزه را بهطور رسمی آغاز کنند.»
نقش هرمز و فشار ایران در شکلگیری آتشبس
در حالی که ترامپ تلاش دارد آتشبس را نتیجه میانجیگری آمریکا جلوه دهد، شواهد نشان میدهد نقش تعیینکننده را اهرم فشار ایران—بهویژه در تنگه هرمز—ایفا کرده است؛ موضوعی که تهران آن را بهطور مستقیم به هرگونه کاهش تنش گره زده بود.
فشارهای ایران عامل اصلی پیشبرد آتشبس عنوان شده و مقامات ایرانی از پیگیریهای مستمر خبر دادهاند که طرف مقابل را به سمت پذیرش آتشبس سوق داده است. در همین حال، تهران تأکید کرده بود که شرایط آتشبس از موضوع هرمز جدا نیست و حتی تهدید یا محدودسازی تردد دریایی را در چارچوب «آتشبس برای همه یا هیچکس» مطرح کرده بود.
مقامات ایرانی همچنین تصریح کردهاند که شروطشان «شفاف» است و شامل تضمینهای راهبردی گستردهتری—از جمله وضعیت تنگه هرمز—میشود و هرگونه کاهش تنش بدون قید و شرط را رد کردهاند.
افزون بر این، چارچوب مذاکراتی ایران شامل ایجاد ترتیبات جدید حقوقی و امنیتی برای تنگه هرمز بوده و این گذرگاه را به یکی از ارکان اصلی هر توافق تبدیل کرده است. حتی برخی گزارشهای غربی نیز اذعان دارند که ایران دسترسی دریایی و گامهای کاهش تنش—مانند تأمین عبور امن—را به دستیابی به یک توافق گستردهتر مشروط کرده است؛ موضوعی که نشان میدهد هرمز یک اهرم چانهزنی کلیدی بوده، نه مسئلهای حاشیهای.
در مجموع، شواهد حاکی از آن است که توان ایران برای تشدید تنش در سطح منطقه، عامل اصلی شکلگیری آتشبس بوده و واشنگتن را وادار به پذیرش این شرایط کرده؛ هرچند در عرصه عمومی تلاش شده این نتیجه بهعنوان دستاورد دیپلماسی آمریکا معرفی شود.
نظر شما