به گزارش خبرگزاری ایمنا از کردستان، پویا طالبنیا با تبیین جایگاه ممتاز بافت تاریخی شهر سنندج اظهار کرد: میراث فرهنگی این شهر بهعنوان مرکز ایالت کردستان در ادوار صفویه و قاجار یکی از غنیترین ذخیرهگاههای معماری و شهرسازی در غرب ایران بهشمار میآید؛ بافتی که بر اساس الگوهای توپوگرافیک منحصربهفرد شکل گرفته و فراتر از مجموعهای از ابنیه منفرد، یک «بافت زنده شهری» با لایههای متراکم تمدنی از حکمرانی اردلانها تا اواخر قاجار است.
وی افزود: در پی تهاجم نظامی علیه تمامیت ارضی کشور در اسفند ۱۴۰۴ و تداوم آن در فروردین سال جاری، بخش قابل توجهی از هسته مرکزی و تاریخی سنندج در معرض تهدیدات جدی قرار گرفت، تهدیدی که اکنون بهصورت عینی در قالب آسیب به بناهای شاخص تاریخی قابل مشاهده است.
مدیرکل میراثفرهنگی کردستان با اشاره به نتایج ارزیابیهای میدانی تصریح کرد: در این رخداد، ۱۳ بنای شاخص تاریخی شامل عمارتهای دیوانی و خانههای اعیانی در محلاتی چون میان قلعه، سرتپوله، قطارچیان، قلعه چوارلان و محدوده خسروآباد، بیشترین آسیب را متحمل شدهاند.
طالبنیا با ارائه جزئیات دقیقتری از میزان خسارات گفت: عمارت سالار سعید (موزه باستانشناسی)، عمارت آصف (موزه مردمشناسی) و عمارت خسروآباد هر یک با حدود ۴۵ درصد تخریب، در زمره بناهای آسیبدیده جدی قرار دارند.
وی ادامه داد: مقبره و مسجد پیرعمر نیز با ۸۵ درصد تخریب، بیشترین سطح خسارت را به خود اختصاص داده است و منزل آیتالله مجتهدی نیز ۴۵ درصد، منزل حبیبی ۳۵ درصد، عمارت ملکالتجار و منزل گلهداری هر یک ۳۰ درصد، مسجد جامع و منزل صحرایی ۲۵ درصد و منازل امینالاسلامی، نصرت نوری و متوسل حدود ۲۰ درصد آسیب دیدهاند.
مدیرکل میراث فرهنگی کردستان خاطرنشان کرد: پس از وقوع حملات، گروههای تخصصی آسیبنگاری اضطراری تشکیل و فرایند استحکامبخشی اولیه و اقدامات حفاظتی برای صیانت از بناهای آسیبدیده آغاز شد.
طالبنیا اضافه کرد: در این مرحله اقدامات صیانتی بر سه محور «تحلیل اثرات موج انفجار و ارتعاشات سازهای»، «حفاظت از تزئینات وابسته به معماری» و «پیگیری تکالیف حقوقی و بینالمللی بر اساس کنوانسیون ۱۹۵۴ لاهه» متمرکز شده و این روند با جدیت در حال پیگیری است.
وی با اشاره به اجرای پروتکلهای تخصصی نجاتبخشی گفت: تثبیت اضطراری سازهها، ایجاد حریم ایمن، آواربرداری باستانشناختی همراه با کدگذاری، پایش مکانیکی و نوسانسنجی، مستندنگاری دقیق وضع موجود، انسداد ترافیکی در محدودههای آسیبدیده و جلوگیری از هرگونه مداخله غیرتخصصی، از جمله اقدامات هفتگانهای است که در دستور کار قرار گرفته است.
مدیرکل میراث فرهنگی کردستان عنوان کرد: در چارچوب پروتکلهای بینالمللی، نشان «سپر آبی» نیز برای شناسایی و مصونسازی اماکن فرهنگی نصب شد، اما حملات اخیر نشان داد که طرف مهاجم به این تعهدات پایبند نبوده و اصول بنیادین حقوق بینالملل را نقض کرده است.
طالبنیا از ارائه گزارشهای میدانی به سطوح ملی خبر داد و گفت: در جریان سفر استانی دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در ایران، رئیس پژوهشگاه میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی و مدیرکل پایگاههای میراث ملی و جهانی، مستندات دقیق از ابعاد خسارات به وزارتخانه ارائه شده است.
وی تاکید کرد: تخریب ۱۳ کانون کالبدی در بافت تاریخی سنندج، تهدیدی ساختاری برای تداوم زیست و پایداری سکونت در قلب تاریخی شهر محسوب میشود، از اینرو انتظار میرود پرونده این آسیبها در چارچوب نهادهای بینالمللی مربوط مطرح و زمینه برای تسریع در فرایند مرمت، احیا و بازآفرینی این میراث ارزشمند فراهم شود.
نظر شما