الجبیل؛ قلب صنعتی عربستان و نماد همکاری با آمریکا در آتش خشم ایران

الجبیل، بزرگ‌ترین شهرک صنعتی جهان، دوشنبه شب هدف حمله موشکی و پهپادی ایران قرار گرفت و آتش‌سوزی در تأسیسات سابیک رخ داد.

به گزارش خبرگزاری ایمنا، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی امروز در اطلاعیه ای اعلام کرد« در بخش نخست حملات موج ۹۹ عملیات وعده صادق ۴، بزرگترین مجتمع پتروشیمی متعلق به شرکت‌های آمریکایی سادرا، اکسون موبیل و داوکمیکال واقع در منطقه «الجبیل» عربستان و مجتمع بزرگ پتروشیمی شرکت آمریکایی «شورون فیلیپس» مستقر در «الجُعیمه» عربستان با موشک‌های میان برد و چند فروند پهپادهای انتحاری مورد هدف موثر قرار گرفتند. »

شهرک صنعتی الجبیل در استان شرقی عربستان سعودی، در ساحل خلیج فارس واقع شده و از دهه ۱۹۷۰ به عنوان نماد صنعتی‌سازی این کشور شناخته می‌شود. پیش از آن، الجبیل تنها یک روستای کوچک ماهیگیری بود. در سال ۱۹۷۵، با فرمان سلطنتی و تأسیس کمیسیون سلطنتی الجبیل و ینبع (RCJY)، پروژه‌ای عظیم برای تبدیل بیابان به هاب صنعتی آغاز شد. هدف، تنوع‌بخشی اقتصاد وابسته به نفت بود.

شرکت آمریکایی بکتِل (Bechtel) به عنوان مدیر پروژه انتخاب شد و ساخت جبیل ۱ در ۱۹۷۷ شروع شد. زیرساخت‌های عظیم شامل بنادر عمیق، جاده‌ها، خطوط لوله و نیروگاه‌ها ایجاد شد. تا دهه ۱۹۹۰، کارخانه‌های پتروشیمی، پالایشگاه‌ها و صنایع فولاد راه‌اندازی شدند. در ۲۰۰۵، جبیل ۲ گسترش یافت و مساحت شهر به بیش از ۹۰۰ کیلومتر مربع رسید. امروزه الجبیل میزبان شرکت‌هایی همچون آرامکو، سابیک (SABIC) و صدارا (Sadara) است.

تأثیر اقتصادی الجبیل بر عربستان گسترده است. این شهرک ۱۱.۵ درصد GDP ملی را تأمین می‌کند و ۸۵ درصد صادرات غیرنفتی کشور را پوشش می‌دهد. با تولید میلیون‌ها تن محصولات پتروشیمی، الجبیل ۷ درصد تولید جهانی این مواد را بر عهده دارد. پالایشگاه‌هایی همچون SATORP و SASREF روزانه میلیون‌ها بشکه نفت را به بنزین، دیزل و مواد شیمیایی تبدیل می‌کنند. این تنوع‌بخشی، وابستگی به خام‌فروشی نفت را کاهش داده و هزاران شغل مستقیم و غیرمستقیم ایجاد کرده است.

در چارچوب چشم‌انداز ۲۰۳۰ (Vision 2030) محمد بن سلمان، الجبیل نقش محوری دارد. این برنامه که در ۲۰۱۶ رونمایی شد، هدف کاهش وابستگی به نفت به کمتر از ۱۰ درصد GDP، افزایش FDI و توسعه بخش خصوصی است. الجبیل با تمرکز بر پتروشیمی پیشرفته، انرژی تجدیدپذیر و شهر هوشمند، نماد این تحول است. پروژه‌هایی همچون کربن‌کپچر و هیدروژن سبز در الجبیل اجرا می‌شود و کمک کرده تا عربستان تا ۲۰۳۰ به صادرکننده بزرگ محصولات با ارزش افزوده تبدیل شود. با وجود چالش‌هایی همچون مسائل زیست‌محیطی و نیاز به نیروی کار ماهر، الجبیل رشد اقتصادی سالانه بالای ۵ درصد را برای منطقه شرقی تضمین کرده است.

همکاری با آمریکا پایه اصلی موفقیت الجبیل بوده. از ابتدا، بکتِل مدیریت مهندسی و ساخت را بر عهده گرفت و فناوری‌های پیشرفته را منتقل کرد. شرکت‌های آمریکایی همچون اکسون‌موبیل و داون کمیکال (Dow) در جوینت‌ونچرها مشارکت کردند. مجتمع صدارا، بزرگ‌ترین پروژه پتروشیمی جهان، با سرمایه‌گذاری مشترک سابیک و داون در ۲۰۱۶ راه‌اندازی شد و سالانه ۳ میلیون تن محصولات شیمیایی تولید می‌کند. این همکاری‌ها فناوری کراکینگ، هیدروکراکر و مدیریت زنجیره تأمین را به عربستان آوردند و برای آمریکا بازارهای جدید و امنیت انرژی ایجاد کردند. روابط استراتژیک دو کشور، از قراردادهای اولیه تا پروژه‌های مدرن، الجبیل را به الگویی از برد ـ برد تبدیل کرده است.

حمله دوشنبه شب، با شلیک موشک‌های بالستیک و پهپادهای ایرانی، آتش‌سوزی در تأسیسات سابیک ایجاد کرد. عربستان خسارات را در حال ارزیابی اعلام کرده و عملیات صنعتی را به‌طورموقت تعلیق کرده است. این رویداد در پاسخ به حملات اخیر به تأسیسات ایران رخ داد و زنجیره تأمین جهانی انرژی را تهدید می‌کند. الجبیل به عنوان هاب استراتژیک، تأمین‌کننده محصولات به اروپا، آسیا و آمریکا است و هر اختلال می‌تواند قیمت‌های جهانی نفت و مواد شیمیایی را افزایش دهد.

کد خبر 961632

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.