زهرا فتورهچی در گفتوگو با خبرنگار ایمنا جنگ منطقه خاورمیانه را سرآغاز فرسایش سلطه پترودلار و آغاز پترویوان دانست و اظهار کرد: امنیت ایالات متحده ستون اصلی سیستم پترودلار است، پس از آنکه ریچارد نیکسون، رئیسجمهور آمریکا، در سال ۱۹۷۱ از پذیرش قابلیت تبدیل دلار به طلا خودداری کرد، ایالات متحده برای حمایت از دلار آمریکا به کشورهای حوزه خلیج فارس روی آورد.
وی پیشینه سیستم پترودلار را مربوط به سال ۱۹۷۴ دانست و گفت: پس از شوک نیکسون عربستان سعودی موافقت کرد نفت خود را به دلار قیمتگذاری کند و این وجوه را در اوراق قرضه آمریکا در ازای ضمانتهای امنیتی آمریکا دوباره سرمایهگذاری کند. بر اساس سیستم پترودلار «جهان تا حد زیادی به دلار پسانداز میکند، زیرا به دلار پرداخت میکند.»
استادیار گروه مدیریت و اقتصاد دانشگاه محقق اردبیلی عربستان سعودی و امارات متحده عربی را در میان ۲۰ کشور برتر دارنده اوراق خزانهداری ایالات متحده معرفی کرد و یادآور شد: نزدیک به ۲۵۰ میلیارد دلار دارایی بین آنها وجود دارد. عربستان سعودی، امارات متحده عربی، کویت، قطر و بحرین همگی پول خود را به دلار آمریکا وابسته کردهاند. این موضوع نیازمند آن است که آنها مقادیر زیادی دلار آمریکا را نگه دارند که به حمایت از پول ملی آنها نیز کمک میکند.
وی حفظ این وابستگی را نیازمند اقداماتی دانست و توضیح داد: هنگامی که پول ملی آنها تضعیف میشود، بانکهای مرکزی پولهای خود را به دلار آمریکا بازخرید میکنند، مقامات و تحلیلگران منطقهای میگویند که در درازمدت، جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، تردیدهای جدی درباره نقش آمریکا بهعنوان ضامن امنیت منطقه ایجاد کرده است، چراکه نقش ایران نادیده گرفته شده است.
فتورهچی با اشاره به کنترل تنگه هرمز از سوی ایران افزود: در حالی که نظارت بر خطوط دریایی حیاتی، بخش اساسی ادعای ایالات متحده درباره ابرقدرت مسلط جهان بودن است، شاهد این هستیم که ایران کنترل تنگه را به دست گرفته و تعیین میکند کدام کشتیها از این آبراه عبور کنند.
وی درباره پیامدهای شکستهای ایالات متحده در تضمین امنیت در خلیج فارس گفت: این موضوع میتواند فرضیهای که دلارهای نفتی بر آن بنا شدهاند را از بین ببرد حتی درگیری کنونی ممکن است با به چالش کشیدن چتر امنیتی ایالات متحده برای زیرساختهای خلیج فارس و امنیت دریایی برای تجارت جهانی نفت، نقصهای بیشتری را آشکار کند.
استادیار گروه مدیریت و اقتصاد دانشگاه محقق اردبیلی تصریح کرد: آسیب به اقتصاد خلیج فارس میتواند موجب شود که پساندازهای داراییهای خارجی آنها بهویژه اوراق خزانه آمریکا که بیشتر آنها به دلار است، کاهش پیدا کند، زیرا دیگر به دلار نفت نمیفروشند و به دلار سرمایهگذاری نمیکنند، البته ممکن است این موضوع دو طرفه عمل کند.
وی با اشاره به وابستگی شدید ایالات متحده به شدت به انرژی خلیج فارس در دهه ۱۹۷۰ توضیح داد: از آن زمان به بعد از نظر انرژی مستقل شده و واردات بسیار کمی از خلیج فارس دارد. با این حال، بازارهای انرژی از مرزها فراتر میروند، طوری که با افزایش قیمت بنزین در ایالات متحده بهدلیل جنگ، آسیا و اروپا با قیمتهای بالاتری روبهرو هستند.
فتورهچی شکایت دونالد ترامپ؛ رئیس جمهور ایالات متحده از اینکه ایالات متحده چگونه باید مسئول تنگه هرمز باشد را در همین راستا دانست و افزود: او هفته گذشته گفت: «میدانید، ما از تنگه استفاده نمیکنیم… ما به آن نیازی نداریم. اروپا به آن نیاز دارد. کره، ژاپن، چین، بسیاری از کشورهای دیگر، بنابراین آنها باید کمی در این مورد دخالت کنند.» اما در حال حاضر دخالت مستقیمی نمیبینیم.
وی این جنگ را زمینهساز شکلگیری فرضیههایی درباره مرگ پترودلار پس از گذشت سالها بیان کرد و گفت: این فرضیهها پس از این جنگ و اعمال تحریمهای ایالات متحده علیه روسیه بهدلیل حمله به اوکراین، سرعت گرفته است. چین بهعنوان یک خریدار اصلی نفت و گاز روسیه ظاهر شده است که آن را با ترکیبی از یوان چین و روبل روسیه خریداری میکند.
استادیار گروه مدیریت و اقتصاد دانشگاه محقق اردبیلی با اشاره به صادرات ۹۰ درصد نفت ایران به چین ادامه داد: این کشور مشتری اصلی نفت خام عربستان سعودی است، بنابراین شکست جنگ آمریکا بر ضد ایران را میتوان بهعنوان «عاملی برای فرسایش سلطه پترودلار و آغاز پترویوان» به شمار آورد.
نظر شما