سید احسان حسینی در گفتوگو با خبرنگار ایمنا اظهار کرد: بهتازگی شبکهای همچون CNN با محاسبهای سادهلوحانه ادعا کرده که ایران در صورت وضع عوارض بر عبور از تنگه هرمز، حداکثر میتواند ۱۰ میلیارد دلار درآمد کسب کند. این رقم، برآوردی دستکمگیرانه و گمراهکننده است. چرا؟ زیرا آنها بر اساس فرمولی غلط و تحمیلی محاسبه کردهاند: یک نرخ ثابت، مثلاً ۲ میلیون دلار برای هر کشتی، بدون در نظر گرفتن ارزش محموله آن.
وی افزود: این فرمول، یک تله محاسباتی است که رسانههای غربی میخواهند در ذهن ما و جهانیان جا بیندازند تا ارزش واقعی اهرم استراتژیک ما را کوچک جلوه دهند. اما ما باید هوشیار باشیم و قاعدهگذاری را خودمان انجام دهیم.
این کارشناس اقتصادی گفت: فرمول درست، تعیین عوارض بر اساس درصدی از ارزش محموله است. بیایید منطقی فکر کنیم، آیا عوارض عبور یک کشتی حامل نفت خام به ارزش ۱۰۰ میلیون دلار، باید برابر با عوارض یک کشتی حامل گندم به ارزش ۱۰ میلیون دلار باشد؟ بهیقین خیر!
حسینی تأکید کرد: قاعده ما این است: «عوارض عبور از تنگه هرمز برابر است با X% از ارزش کل محموله کشتی». برای نمونه، قاعده میتواند این باشد: ۱۰ درصد از ارزش محموله. بهطور طبیعی برای کشورهای دوست و متحد، این نرخ میتواند به ۵ درصد یا حتی کمتر تقلیل پیدا کند. این نهتنها یک منبع درآمد، بلکه یک ابزار دیپلماتیک و تشویقی قدرتمند است.
وی عنوان کرد: طبق آمارهای بینالمللی، ارزش سالانه محمولههای نفتی و گازی که از تنگه هرمز عبور میکند، شامل نفت خام، میعانات گازی، LNG و فراوردههای پتروشیمی، حدود ۶۰۰ میلیارد دلار است. حساب کنید اگر تنها ۱۰ درصد از این ارزش را به عنوان عوارض دریافت کنیم، عدد به ۶۰ میلیارد دلار میرسد. اگر نرخ دوستانهتر ۷.۵ درصد را برای بخشی از ترافیک در نظر بگیریم، میانگین به ۴۵ تا ۶۰ میلیارد دلار خواهد رسید. این شش برابر رقم مطرحشده توسط CNN است!
طبق آمارهای بینالمللی، ارزش سالانه محمولههای نفتی و گازی که از تنگه هرمز عبور میکند، شامل نفت خام، میعانات گازی، LNG و فراوردههای پتروشیمی، حدود ۶۰۰ میلیارد دلار است. حساب کنید اگر تنها ۱۰ درصد از این ارزش را به عنوان عوارض دریافت کنیم، عدد به ۶۰ میلیارد دلار میرسد
این کارشناس اقتصادی ادامه داد: اما داستان به همین جا ختم نمیشود. حدود ۴۰ درصد از ترافیک تنگه هرمز را کالاهای غیرنفتی تشکیل میدهند، از کانتینرهای حامل کالاهای مصرفی و الکترونیک تا مواد خام صنعتی. اگر ارزش این محمولهها را نیز که بهیقین صدها میلیارد دلار دیگر است، به محاسبات اضافه کنیم، رقم درآمد بالقوه میتواند بهراحتی از مرز ۸۰ میلیارد دلار در سال فراتر رود. این یک تحول اقتصادی تاریخی برای کشور خواهد بود.
وی افزود: اما نکتهای حیاتیتر از درآمد مالی وجود دارد، مهمترین اقدام ایران در تنگه هرمز، مشروط کردن حق عبور به استفاده از بیمههای مورد تأیید جمهوری اسلامی ایران است. این یعنی کنترل امنیت و استانداردهای عبورومرور در آبراه حیاتی جهان. این یعنی ایجاد یک ابزار حاکمیتی بیبدیل که امنیت انرژی جهان را به تصمیمگیریهای ما گره میزند.
حسینی عنوان کرد: علاوهبر این، ما میتوانیم این نظام عوارض را به واحد پولی یوان چین متصل کنیم، یعنی کشتیهایی که مایل به پرداخت عوارض با یوان باشند، از تخفیفهای ویژهای برخوردار شوند. این کار، هم فشار دلاری را کاهش میدهد، هم یک ابزار قدرتمند مبادله با چین ایجاد میکند و هم گامی بلند در جهت جهانیسازی پولهای ملی برمیدارد.
وی تأکید کرد: آنچه CNN و دیگران میگویند، یک محاسبه کوتهبینانه و محدود است. ظرفیت واقعی تنگه هرمز برای ایران، اگر با هوشمندی و قاعدهگذاری مستقل مدیریت شود، یک منبع درآمد سالانه چند ده میلیارد دلاری به همراه یک ابزار ژئوپلیتیک و امنیتی بینظیر است. اینجا دیگر بحث بر سر چند میلیارد دلار نیست؛ بحث بر سر بازیابی حق حاکمیت ملی و تعریف جدیدی از معادلات انرژی جهان است. ما باید فرمول خودمان را بنویسیم، نه اینکه فرمول تحمیلی دیگران را بپذیریم.
نظر شما