به گزارش خبرگزاری ایمنا، تحلیل وقایع سیاسی و اجتماعی بدون در نظر گرفتن قوانین حاکم بر هستی، همواره با خطاهای فاحش محاسباتی همراه است. چالش اصلی در واکاوی پایداری نظامهای عقیدتی، تقابل میان عقلانیت ابزاری و عقلانیت وحیانی است.
مسئله اینجاست که چرا مدلهای پیشبینی سیاسی که بر اساس موازنه قوا و شاخصهای مادی طراحی شدهاند، در رویارویی با پدیدههایی نظیر مقاومت و پیشرفت ایران دچار انسداد میشوند؟ پاسخ به این مسئله در گرو شناخت سنتها به مثابه قوانین علمی حاکم بر رفتار جوامع است. سنتهایی که پیروزی را نهتنها به ابزار، بلکه به عمل منطبق بر حق و نصرت ارزشها گره میزنند.
در واقع، فهم هندسه قدرت در جهان امروز، بدون بازخوانی رابطه میان حرکت انسانی و نتیجه الهی ناممکن است، چراکه کفران یا شکران نعمتهای ملی، به همان اندازه در سرنوشت یک کشور مؤثر است که متغیرهای اقتصادی و نظامی هستند.
در همین راستا رهبر شهید انقلاب، حضرت آیتالله خامنهای در بیانات در دیدار رئیس و مسئولان قوه قضائیه در هفتم تیر ۱۴۰۱ اظهار کردهاند: «دشمن… نمیتواند بفهمد که چرا، علّت چیست که جمهوری اسلامی هر دفعه از زیر بار این همه فشار میتواند بلند بشود بِایستد، سینه سپر کند، راه خودش را ادامه بدهد؛ این را نمیفهمد. اینها نتوانستند بفهمند که در عالمِ بشر غیر از محاسبات و مناسبات سیاسی، یک محاسبات و مناسبات دیگری هم وجود دارد که آنها قادر به فهم آن نیستند؛ آنها سنّتهای الهی است، که من حالا اندکی شرح خواهم داد.
ایشان افزوده اند: سنّت یعنی قانون، قاعده؛ خدای متعال در عالم طبیعت، در عالم انسان قواعدی دارد، قوانینی دارد. وَ الشَّمسُ تَجری لِمُستَقَرٍّ لَها ذَلِکَ تَقدیرُ العَزیزِ العَلیم * وَ القَمَرَ قَدَّرناهُ مَنازِل ؛(۱) اینها همه قانون است دیگر. لَا الشَّمسُ یَنبَغی لَها اَن تُدرِکَ القَمَر ؛(۲) اینها قانون است، قوانینِ جاری است منتها قوانینِ جلوی چشم است. قانون جاذبه یک قانون جلوی چشم است و همه میفهمند، [امّا] قوانینی هم دارد که همه قادر به فهم آنها نیستند؛ واقعاً سرتاسر قرآن پُر است از بیان این قوانین؛ [مثلاً] اَنَّ اللَهَ مَعَ المُتَّقین ،(۳) مَن جاهَدَ فَاِنَّما یُجاهِدُ لِنَفسِه ،(۴) و امثال اینها که حالا تعدادیاش را عرض خواهم کرد. اینها هم قانون است. وَ مَن اَصدَقُ مِنَ اللَهِ قیلًا ،(۵) چه کسی راستگوتر از خدا است؟ خدا میگوید این قانون است. یکی از این قوانین این است: لَیَنصُرَنَّ اللَهُ مَن یَنصُرُه ؛(۶) هر کسی که خدا را نصرت کند، خدا او را نصرت میکند؛ لَیَنصُرَنَّ الله با چند علامت تأکید یا «اِن تَنصُرُوا اللَهَ یَنصُرکُم »؛(۷) این سنّت الهی است.
رهبر شهید ادامه داده اند: اگر طریقی که شما دارید میروید، کاری که شما دارید میکنید، جهتگیری شما، نصرت خدا [باشد] نصرت خدا یعنی نصرت دین خدا، یعنی نصرت ارزشهای الهی؛ یعنی این اگر در این جهت حرکت بکنید، پیروز خواهید شد، خدا شما را کمک خواهد کرد. البتّه به شرطی که حرکت کنید، عمل کنید، نه اینکه [فقط] بگویید؛ عمل کنید. این یک سنّت الهی است. لَئِن شَکَرتُم لَاَزیدَنَّکُم ؛(۸) اگر نعمت الهی را در جایش مصرف کردید، خدا آن نعمت را بر شما زیاد خواهد کرد؛ این سنّت الهی است. اَلَّذینَ جاهَدوا فینا لَنَهدیَنَّهُم سُبُلَنا و اِنَّ اللَهَ لَمَعَ المُحسِنین ؛(۹) این سنّت الهی است؛ همه اینها سنّت الهی است.
حضرت آیتالله خامنهای مطرح کرده اند: سنّت الهی یعنی قانون؛ قانون چه جوری عمل میکند؟ قانون یک موضوع دارد، یک حکم دارد؛ یک موضوع دارد، یک نتیجه دارد. شما خودتان را با آن موضوع منطبق کنید، نتیجه قطعاً مترتّب خواهد شد. اِن تَنصُرُوا اللَهَ یَنصُرکُم ؛(۱) «تَنصُرُوا اللَه» موضوع است؛ یاری کنید خدا را، حکم و نتیجه «یَنصُرکُم» است. اگر شما خودتان را با این تطبیق کردید، حتماً آن نتیجه مترتّب خواهد شد؛ بروبرگرد ندارد. وعده الهی است دیگر؛ قرآن، فرمایش صریح حضرت رب (جلّ جلاله) به ما است؛ در اینکه العیاذ بالله یک ذرّه مبالغه و خلاف و امثال اینها که وجود ندارد؛ منتها شرط این است که شما خودتان را منطبق کنید با آن موضوع؛ اگر منطبق کردید، آن نتیجه حاصل میشود.
ایشان اشاره کردهاند: جمهوری اسلامی آن روز این جوری حرکت کرد؛ هر وقتی هم ما پیروز شدیم، این جوری حرکت کردیم؛ [یعنی] خودمان را با یک مصداق سنّت الهی منطبق کردیم و خدای متعال هم نتیجه را مترتّب کرد. وَ اَن لَوِ استَقاموا عَلَی الطَّریقَةِ لَاَسقَیناهُم ماءً غَدَقًا ؛(۲) [فرمود: اگر] بِایستید، خدا شما را سیراب میکند، شما را بینیاز میکند. ایستادگی کردیم، ایستادیم، خدا بینیاز کرد. عکسش هم همین جور است. سنّتهای خدای متعال انواع و اقسامی دارد دیگر؛ آنجا میگوید: لَئِن شَکَرتُم لَاَزیدَنَّکُم، بعد میگوید: وَ لَئِن کَفَرتُم اِنَّ عَذابی لَشَدید ؛(۳) این هم سنّت است «کَفَرتُم» یعنی کفران نعمت اگر کفران نعمت هم کردید، از نعمت استفاده نکردید، بد استفاده کردید، سوءاستفاده کردید، اگر این کارها شد، اِنَّ عَذابی لَشَدِید؛ آن هم یک سنّت الهی است. اگر خودمان را بر طبق آن موضوع قرار دادیم، آن نتیجه بر آن مترتّب خواهد شد، یعنی هر دو موردش سنّت الهی است؛ آن طرف قضیّه هم همین جور است.
به گزارش ایمنا در نهایت باید گفت که سنتهای الهی، نه وعدههایی انتزاعی، بلکه قوانینی جاری و تخلفناپذیر در متن واقعیت هستند. پیروزی یا شکست جوامع، بیش از آنکه محصول اراده دشمنان باشد، نتیجه نسبت رفتار آن جامعه با این قوانین است. پایداری در مسیر حق و یاری رساندن به ارزشهای الهی، طبق وعده صریح قرآنی، نتیجهای جز نصرت و گشایش نخواهد داشت و در مقابل، سستی در ایستادگی یا سوءاستفاده از فرصتها، لاجرم به تلخی کفران نعمت ختم میشود.
بنابراین، کلید عبور از چالشهای معاصر، نه در انتظار برای تغییر رفتار دشمن، بلکه در بازگشت به خود و انطباق آگاهانه عمل جمعی با این قواعد اصیل هستیشناسانه است.
نظر شما