به گزارش خبرگزاری ایمنا از مرکزی، بر اساس آخرین آمار موجود در سالهای اخیر، شهرستان محلات دارای بیش از ۱۲۰۰ واحد گلخانه فعال است، این رقم چشمگیر محلات را به بزرگترین منطقهی متمرکز گلخانهای در خاورمیانه تبدیل کرده است.
سطح زیر کشت این گلخانهها به بیش از ۱۸۰۰ هکتار میرسد که بیشتر به تولید گلهای شاخه بریده اختصاص دارد؛ تنوع تولید در این واحدها بسیار بالاست و شامل گلهای معروفی همچون گل رز (با بیش از ۳۰۰ رقم)، مریم، ژربرا، داوودی، کالا و انواع گیاهان آپارتمانی میشود.
تخمین زده میشود که سالانه بیش از یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون شاخه گل در این گلخانه ها تولید و روانه بازارهای داخلی و خارجی میشود. اقتصاد محلات، اقتصادی تک محصولی اما پویاست که به طور مستقیم با نوسانات بازار و هزینههای تولید گره خورده است.
هزینههای تولید در این منطقه به چند بخش اصلی از جمله هزینههای زیرساختی و انرژی، نهادهها، فناوری و نیروی کار تقسیم میشود، مهمترین چالش پیشروی گلخانهداران محلاتی، هزینه تأمین انرژی بهویژه در فصول سرد سال است.
گلخانههای مدرن برای کنترل دما و رطوبت به شدت به سوخت (گازوئیل و گاز طبیعی) وابسته است و با توجه به نوسانات قیمت حاملهای انرژی و بعضی محدودیتهای تأمین گاز در زمستان، بخش قابلتوجهی از هزینه تمامشده (گاهی تا ۳۰ تا ۴۰ درصد) صرف انرژی میشود.
این موضوع، رقابتپذیری این منطقه را در مقایسه با رقبای منطقهای همچون هلند یا کشورهای حاشیه خلیجفارس که از فناوریهای کارآمدتر و یارانههای انرژی متفاوتی بهره میبرند، تحت تأثیر قرار داده است.
قیمت نهادههایی همچون بستر کشت (پیت ماس و کوکوپیت که وارداتی است)، کودهای شیمیایی، سموم و قلمههای اصلاحشده نوسانات زیادی دارد، همچنین هزینه احداث گلخانههای مدرن با سیستمهای آبیاری هوشمند (هیدروپونیک) و سازههای گالوانیزه بسیار بالاست و بازگشت سرمایه در این صنعت نیازمند مدیریت دقیق و بازار پایدار است.
صنعت گل، صنعتی کارگری و نیازمند نیروی متخصص است؛ هزاران نفر به طور مستقیم و غیرمستقیم در این واحدها مشغول به کار هستند که شامل کارگران فصلی و دائم میشود؛ هزینه نیروی کار انسانی به دلیل نیاز به دقت در برداشت، بستهبندی و سورتینگ (درجهبندی) که همچنان به صورت دستی انجام میشود، سهم عمدهای در هزینهها دارد.
بازار فروش گل محلات ترکیبی از بازار داخلی و صادرات است، در داخل کشور محلات تأمینکننده اصلی گل برای شهرهای بزرگ همچون تهران، اصفهان و مشهد و ضلع مهم دیگر اقتصاد این شهر بازار صادراتی است که همواره با فراز و نشیبهایی همراه بوده است.
در سالهای قبل صادرات به کشورهای حوزه خلیجفارس (به ویژه امارات، کویت و قطر) و کشورهای همسایه همچون عراق رونق چشمگیری داشت، اما این محصول در سالهای اخیر با عواملی همچون تحریمها و مشکلات بانکی برای انتقال وجوه حاصل از صادرات و محدودیتهای حملونقل هوایی روبهرو است.
گل محصولی فسادپذیر است و دسترسی به ناوگان حمل هوایی مناسب و با قیمت رقابتی، کلید موفقیت صادرات است. کشورهایی همچون هلند (با سابقه طولانی در حراجهای جهانی)، کنیا و اکوادور (با هزینههای تولید پایینتر و دسترسی بهتر به بازارهای اروپایی) و ترکیه (با حملونقل زمینی سریعتر به اروپا) رقبای سرسختی برای محلات محسوب میشوند.
با وجود این چالشها و با حمایتهای دولتی و خصوصی، تلاش برای افزایش صادرات به روسیه، کشورهای CIS (کشورهای مشترکالمنافع) و عراق افزایش پیدا کرده است. تغییر ذائقه بازار و نیاز به استانداردهای بینالمللی نیز موجب شده است تا بسیاری از گلخانهداران بزرگ محلات به سمت نوسازی و دریافت این استانداردها حرکت کنند.
نمایشگاه دائمی گل و گیاه محلات، چشم انتظار توجه مسئولان
محمدرضا علیمحمد، مدیرعامل نمایشگاه دائمی باغ گل کیهان محلات در گفتوگو با خبرنگار ایمنا می گوید: در شهرستان محلات، پایتخت گل و گیاه ایران، طرحی نیمهتمام بر زمین مانده است که میتواند نقطهی عطفی در اقتصاد این منطقه باشد.
وی می افزاید: نمایشگاه دائمی گل و گیاه محلات، به عنوان ویترینی از شکوفایی صنعت سبز این دیار، امروز با ۴۵ درصد پیشرفت فیزیکی، چشم انتظار توجه مسئولان برای عبور از کمبود منابع مالی است.
مدیرعامل نمایشگاه دائمی باغ گل کیهان محلات تصریح میکند: کلید خوردن عملیات اجرایی این پروژه به سال ۱۳۹۶ بازمیگردد، در آن زمان و با تکیه بر ظرفیتهای ستاد اقتصاد مقاومتی شهرستان و مهمتر از آن، با آورده مستقیم خود گلکاران که سهم عمدهای در تأمین مالی اولیه داشتند، عملیات ساخت این مجموعه آغاز شد.
علیمحمد می افزاید: هدف از طراحی این نمایشگاه، پاسخ به یک نیاز اساسی و دیرینه در صنعت گل محلات، تبلیغات، معرفی متمرکز محصولات و عرضهی منسجم تولیدات بود، تا پیش از این نبود یک پایگاه دائمی برای معرفی تنوع بالای تولیدات (از گل رز و مریم تا گیاهان آپارتمانی) یکی از حلقههای مفقوده زنجیره بازاریابی این شهرستان محسوب میشد.
وی میگوید: این مجموعه در سه فاز طراحی شده است و در فاز نخست غرفههای عرضه و فروش گل با ظرفیت ۲۲۰ غرفه بستری برای عرضه مستقیم و بدون واسطه فراهم میکند.
مدیرعامل نمایشگاه دائمی باغ گل کیهان محلات خاطرنشان میکند: بخش نمایشگاه دائمی برای معرفی توانمندیهای تولیدی و نوآوریهای این صنعت و یک مجتمع تفریحی و گردشگری که قرار است با جذب گردشگران، محلات را از یک قطب تنها تولیدی به مقصدی برای گردشگری گلخانهای تبدیل کند، پیشبینی شده است، این تلفیق اقتصاد و گردشگری میتوانست اشتغال پایدار و درآمدی چندلایه برای منطقه به ارمغان آورد.
علیمحمد ادامه داد: این طرح ملی با موانعی از جمله کمبود نقدینگی و افزایش هزینههای اجرایی ناشی از تورم طی سالهای اخیر روبهرو است؛ این مجموعه میتواند حلقه مفقوده بازار فروش تخصصی را در کنار مجتمع گردشگری تکمیل کند.
به گزارش ایمنا، اقتصاد مبتنی بر گل در محلات، فراتر از یک منبع درآمد، یک زیست بوم اجتماعی را شکل داده است؛ از تشکلهای صنفی و تعاونیهای تخصصی گرفته تا صنایع جانبی همچون کارتنسازی، تولید گلدان، حملونقل تخصصی یخچالی و حتی توسعه گردشگری گلخانهای، همه نشان از عمق نفوذ این صنعت در منطقه دارد.
با این وجود آینده این اقتصاد به گذار از تولید سنتی به تولید دانش بنیان وابسته است و حرکت به سمت گلخانههای هوشمند با مصرف انرژی بهینه، استفاده از ارقام پربازده و مقاوم به بیماریها، تمرکز بر برندسازی و بستهبندی مدرن و مهمتر از همه، ثبات در سیاستهای ارزی و تجاری برای تسهیل صادرات از مهمترین عواملی است که تعیین میکند آیا محلات میتواند تاج پایتخت گل ایران را بر سر حفظ کند یا در رقابت با رقبای منطقهای و داخلی، جایگاه خود را از دست خواهد داد.
نظر شما