به گزارش خبرگزاری ایمنا از قم، صبحهای حرم حضرت فاطمه معصومه (س) همیشه شاهد چهرههایی است که بیهیاهو میآیند، زیارت میکنند و در سکوت میروند؛ بیآنکه بسیاری بدانند در پس این چهرههای ساده چه مسئولیتهای سنگینی پنهان است.
در میان همین زائران آرام، گاه مردی دیده میشد که با قامتی متواضع و گاه با عصایی در دست، در کنار ضریح میایستاد و بیهیچ نشانی از جایگاه و مسئولیت، در جمع مردم گم میشد. کمتر کسی میدانست این مرد همان کسی است که سالها در حساسترین عرصههای امنیتی کشور مسئولیت داشته است؛ سید اسماعیل واعظی خطیب.
در هیاهوی مسئولیتهای بزرگ، برخی آدمها ترجیح میدهند دیده نشوند، نامشان کمتر در تیترها میآید و تصویرشان کمتر در قاب رسانهها دیده میشود، اما اثر حضورشان در امنیت و آرامش جامعه باقی میماند.
سید اسماعیل واعظی خطیب از همین جنس بود، روحانی که سالها در حساسترین عرصههای امنیتی کشور مسئولیت داشت، اما نزدیکانش میگویند بیش از آنکه با جایگاه رسمی شناخته شود با تواضع، گمنامی و روحیه مردمیاش در یادها مانده است.
روایت دوستان و همراهانش از زندگی او، تصویری متفاوت از مدیری امنیتی ارائه میدهد؛ مدیری که قدرت را با فروتنی، مسئولیت را با معنویت و مدیریت را با آرامش در هم آمیخته بود.
شخصیتی که نزدیکانش میگویند بیش از آنکه با عنوانهای رسمی شناخته شود، با منش اخلاقی، تواضع و روحیه مردمیاش در ذهنها مانده است؛ مردی که سالها در سکوت و بینامونشان برای تأمین امنیت کشور تلاش کرد و سرانجام نیز در همان مسیر به شهادت رسید.
دوستان و همکاران شهید خطیب روایتهای متعددی از شخصیت او نقل میکنند؛ روایتهایی که تصویری متفاوت از یک مدیر امنیتی ارائه میدهد.

حجتالاسلام محمدحسین علیزاده از همرزمان قدیمی و دوستان شهید خطیب، نیز تصویری مشابه از او ارائه میدهد. به گفته وی، خطیب علاوهبر سابقه امنیتی و اطلاعاتی، عالمی متعهد و خطیبی شناختهشده بود که تلاش میکرد اخلاق و معنویت را در همه عرصههای زندگی حفظ کند.
علیزاده میگوید «با وجود مسئولیتهای مهمی که داشت، در جمعهای دوستانه بسیار صمیمی و خوشرو بود، گاهی در سفرها خودش برای دوستان چای میریخت یا در آماده کردن غذا کمک میکرد و هیچگاه احساس نمیکرد که جایگاهش باید میان او و دیگران فاصله ایجاد کند.»
به گفته وی، شهید خطیب نگاه متفاوتی به مسئولیت داشت، هرگاه مسئولیت جدیدی به او سپرده میشد و دوستان برای تبریک به سراغش میرفتند، با لبخندی میگفت «من را اذیت نکنید؛ اینها تنها مسئولیت است و تبریک ندارد. خدا عاقبت همه ما را به خیر کند.»
شهید خطیب در عرصه مدیریتی نیز سبک خاصی داشت؛ سبکی که بر آرامش، دقت و کنترل بیسروصدای بحرانها استوار بود؛ یکی از همکارانش روایت میکند که در یکی از استانهای پرالتهاب کشور و با مدیریت او صدها بحران امنیتی کنترل شد، اما هیچگاه اجازه نداد درباره این اقدامات تبلیغ یا بزرگنمایی رسانهای صورت گیرد.
به گفته نزدیکانش، هنر مدیریتی او در این بود که مسائل پیچیده امنیتی را بدون ایجاد نگرانی در جامعه و بدون هیاهوی رسانهای مدیریت کند؛ رویکردی که موجب میشد بسیاری از بحرانها پیش از آنکه به سطح جامعه برسند، مهار شوند.

در کنار این ویژگیها، ارتباط نزدیک او با مردم و فضای مذهبی شهر قم نیز همواره مورد توجه اطرافیانش بود، به روایت دوستان، بارها دیده میشد که ساده و بیآلایش در کنار ضریح حضرت فاطمه معصومه (س) حضور دارد یا در صفوف نماز جمعه در میان مردم ایستاده است.
حتی در راهپیماییها نیز با وجود آسیبهای جسمی ناشی از دوران جانبازی، در میان مردم حضور پیدا میکرد و بسیاری از کسانی که او را در این مراسم میدیدند، شاید نمیدانستند این مرد آرام و بیادعا، سالها مسئولیتهای مهم امنیتی کشور را بر عهده داشته است.
حجتالاسلام شهابالدین مرادی که سالها با وی در جلسات درس خارج حوزه همدرس بوده است، از همان سالها روحیه معنوی و تلاش برای خودسازی را از ویژگیهای برجسته وی میداند.
به گفته این همدرس شهید خطیب آشناییشان در جلسات علمی حوزه شکل گرفت و به رفاقتی صمیمانه انجامید؛ رفاقتی که در آن، پایبندی شهید خطیب به عبادت، تهذیب نفس و اخلاق فردی همواره برجسته بود.
مرادی میگوید: هر بار که او را میدید، احساس میکرد با انسانی روبهروست که مسیر خودسازی را با جدیت دنبال میکند.
وی تأکید میکند: برخلاف تصور رایج درباره مسئولان امنیتی، شهید خطیب انسانی بسیار متواضع و مهربان بود و مسئولیتهای سنگین نهتنها در رفتار شخصی او تغییری ایجاد نکرد، بلکه به گفته نزدیکانش، هرچه مسئولیتش بیشتر میشد، تواضع و سادگی او نیز بیشتر به چشم میآمد.
این روحیه در روابط خانوادگی و اجتماعی شهید خطیب نیز نمود داشت، دوستانش از محبت ویژه او نسبت به خانواده، فرزندان و نوههایش یاد میکنند؛ محبتی که تنها به خانواده محدود نمیشد و در رفتار او با اطرافیان و حتی فرزندان و دوستان نیز دیده میشد.

آیتالله سیدمحمدرضا مدرسی یزدی، عضو فقهای شورای نگهبان نیز در گفتوگویی می گوید «سیّد اسماعیل خطیب از آغاز جوانی راه مجاهده در راه خدا را انتخاب کرد و در این مسیر به شرف جانبازی نائل آمد و این مسیر را با گمنامی، تواضع و اخلاص ادامه داد.»
وی با اشاره به حضور مردمی او تأکید میکند: چهبسیار اوقات که او را ساده و بیآلایش در کنار ضریح مطهر حضرت فاطمه معصومه (س) میدیدی، در نمازهای جمعه در صفوف نمازگزاران حاضر بود یا در راهپیماییها با عصای خود در میان راهپیمایان ضداستکبار موجب دلگرمی بیشتر مردم میشد.
به گزارش ایمنا، شاید بتوان گفت که ترکیب دانش حوزوی، تجربه امنیتی و روحیه مردمی از شهید خطیب شخصیتی متفاوت ساخته بود؛ مدیری که در عین حضور در یکی از حساسترین جایگاههای امنیتی، تلاش میکرد فاصلهای میان خود و مردم ایجاد نکند.
برای بسیاری از دوستان و همکارانش، یاد او نهتنها یاد یک مسئول دولتی، بلکه یاد انسانی است که تلاش کرد مسئولیت را با اخلاق، قدرت را با تواضع و امنیت را با آرامش در هم بیامیزد؛ مدیری که ترجیح میداد کارهای بزرگ در سکوت انجام شود و نامش کمتر بر سر زبانها بیفتد، اما تاثیر کارهایش در امنیت و آرامش جامعه باقی بماند.
زینب آخوندی؛ قم
نظر شما