به گزارش خبرگزاری ایمنا، ایران در بحبوحه تنشهای رو به گسترش ژئوپلیتیکی و تجربه تازه از جنگ ترکیبی و نااطمینانیهای پایدار در منطقه، بهتدریج در حال بازطراحی اولویتهای اقتصادی و امنیتی خود است و در حالیکه نفت همواره ستون اصلی درآمدهای کشور بوده، اکنون بحث امنیت غذایی) و بهویژه تأمین پایدار غلات در کانون توجه سیاستگذاران قرار گرفته است. گزارشها و یادداشتهای تحلیلی منتشرشده در رسانههای رسمی داخل کشور، نشان میدهد که در ادبیات سیاستگذاری جدید، غذا نه یک کالای مصرفی، بلکه یک مؤلفه راهبردی در حکمرانی اقتصادی و امنیت ملی تلقی میشود.
بر اساس مباحثی که در چارچوب اقتصاد تابآور ترکیبی در رسانهها مطرح شده، تجربه جنگ دوازدهروزه ایران با ائتلافی از بازیگران غربی و منطقهای و نیز استمرار تحریمها، این واقعیت را برجسته کرده است که اتکای صرف به درآمدهای نفتی در شرایط جنگ، تحریم و نااطمینانی ژئوپلیتیک، میتواند به گلوگاههای خطرناک در زنجیره تأمین کالاهای اساسی منجر شود. از همین رو تأمین و اولویتبندی واردات غلات، از گندم و ذرت تا جو و دانههای روغنی، بهعنوان بخشی از نقشه راه تابآوری اقتصادی در دستور کار قرار گرفته است؛ نقشهای که به گفته تحلیلگران داخلی، باید از پیش برای دوران بحران طراحی شود، نه آنکه در میانه بحران بهصورت واکنشی تدوین شود.
در کنار مباحث نظری درباره اقتصاد جنگ و اقتصاد مقاومتی که در رسانهها به آن پرداخته شده، تأکید بر امنیت غذایی و جلوگیری از دومینوی کوچک شدن سفرهها به یک خط محوری تبدیل شده است. در این چارچوب، واردات هدفمند غلات و مدیریت ذخایر راهبردی نهتنها یک سیاست تجاری، بلکه یک اقدام امنیتی تعریف میشود؛ اقدامی که میتواند در شرایط تشدید تحریمها، اختلال در کریدورهای تجاری یا نوسانات شدید قیمت جهانی، از فشار تورمی بر قشرهای آسیبپذیر بکاهد و ثبات اجتماعی را حفظ کند.
به این ترتیب، در گفتمان تازهای که در رسانهها و محافل کارشناسی داخل کشور بازتاب پیدا کرده است، اولویتبندی واردات غلات در کنار تلاش برای افزایش تولید داخلی، بخشی از راهبرد کلان «تابآوری اقتصادی در جنگ ترکیبی» به شمار میرود. این رویکرد، به معنای آن است که ایران در تنظیم معادله میان صادرات نفت و واردات کالاهای اساسی، بهویژه غلات، به سمت تقدم امنیت غذایی بر حداکثرسازی درآمدهای نفتی حرکت میکند؛ مسیری که میتواند در ماهها و سالهای پیشرو، جهتگیری سیاست تجاری و ارزی کشور را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
تضمین ورود غلات با وجود تنشها در هرم
زهرا فتوره چی، کارشناس اقتصادی در گفتوگو با خبرنگار ایمنا اظهار کرد: ایران برای تأمین نیازهای غذایی خود به شدت به واردات متکی است و سالانه حدود ۱۴ میلیون تن غلات، از جمله گندم، ذرت و سویا را از تأمینکنندگان اصلی همچون برزیل و روسیه وارد میکند. بخش عمدهای از این عرضه از طریق بندرهای جنوبی همچون بندرعباس عبور میکند و دسترسی ایمن از طریق هرمز را ضروری میسازد.
وی افزود: با توجه به تهدید این مسیر، نگرانیها درباره کمبود احتمالی اقلام غذایی اساسی، خوراک دام و منابع پروتئینی که میتواند قیمتها را افزایش داده و زندگی روزمره جمعیت بیش از ۹۰ میلیون نفری ایران را تحت فشار قرار دهد، افزایش پیدا کرده است و ایران شروع به اجازه عبور محمولههای غلات منتخب از طریق تنگه هرمز کرده و واردات ضروری را در اولویت قرار داده است.
کارشناس اقتصادی تصریح کرد: این اقدام نشان دهنده یک اقدام متعادلسازی دقیق است. در حالی که تهران همچنان به فشار بر کشتیرانی جهانی و محدود کردن جریان نفت به دشمنان خود ادامه میدهد و در عین حال برخی از صادرات را به خریداران کلیدی آسیایی حفظ میکند، در تلاش است از بحران داخلی که میتواند موجب تورم و ناآرامی عمومی شود، جلوگیری کند.
فتوره چی ادامه داد: این اختلال در حال حاضر فراتر از منطقه احساس میشود. تنگه هرمز سهم قابل توجهی از تجارت جهانی کود را مدیریت میکند و بیثباتی مداوم میتواند بر تولید کشاورزی در چندین کشور تأثیر بگذارد و خطر شوکهای گستردهتر در تأمین مواد غذایی را افزایش دهد. در حال حاضر، تصمیم ایران برای اجازه عبور کشتیهای غلات، یک اولویت روشن را برجسته میکند: حفظ فشار در خارج از کشور، در حالی که اطمینان حاصل میشود که غذا همچنان به خانه میرسد.
به گزارش ایمنا، برآیند تحولات اخیر نشان میدهد که ایران با درک حساسیت شرایط منطقه و نقش حیاتی غلات در ثبات اجتماعی، واردات ضروری را در اولویت قرار داده و مسیرهای حیاتی تأمین کالاهای اساسی را مدیریت میکند. این رویکرد، همزمان با حفظ برخی صادرات و کنترل فشارهای خارجی، به تقویت تابآوری اقتصادی و جلوگیری از نوسانات شدید بازار داخلی کمک میکند. تمرکز بر امنیت غذایی بهعنوان یک مؤلفه راهبردی، مسیر سیاستگذاری کشور را به سمت ثبات پایدار و مدیریت مؤثر بحرانها هدایت کرده است.
نظر شما