به گزارش خبرگزاری ایمنا، ظهرهای ماه رمضان سال ۱۳۵۳، آفتاب بیامان تابستان روی کوچههای باریک و قدیمی محله سرشور مشهد میتابید و شهر در سکوت نیمروزی فرو میرفت. بیشتر خانهها در آرامش روزهداری ساکت بودند و بازار برای ساعتی از هیاهو میایستاد، اما در میان همین سکوت در مسجدی قدیمی در دل بازار سرشور، هر روز جمعیتی آرام آرام گرد هم میآمدند.
جوانها، طلبهها، دانشجویان و حتی کسبه بازار. همه آمده بودند تا پای سخنان روحانی جوانی بنشینند که از قرآن حرف میزد، اما نه شبیه بسیاری از منبرهای معمول آن روزگار، او تلاش میکرد از دل آیات قرآن، طرحی کلی برای فهم اسلام ترسیم کند، نامش سیدعلی خامنهای بود؛ روحانی ۳۵ سالهای که سالها بعد دومین رهبر انقلاب اسلامی ایران شد.
او هر روز پس از نماز ظهر و عصر در مسجد امام حسن مجتبی (ع) سلسله مباحثی را آغاز کرد که بعدها با عنوان «طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن» شناخته شد؛ سخنرانیهایی که در سکوت یک محله قدیمی شکل گرفت، اما بعدها به یکی از مهمترین متون فکری انقلاب اسلامی تبدیل شد.
آنچه در آن ظهرهای گرم رمضان گفته میشد، تنها تفسیر آیات قرآن نبود، سخنران جوان تلاش داشت نشان دهد که اسلام مجموعهای پراکنده از احکام و مفاهیم نیست، بلکه یک منظومه فکری منسجم است؛ منظومهای که در آن مفاهیمی همچون ایمان، توحید، نبوت، امامت و معاد به هم پیوند خوردهاند و تصویری کامل از انسان و جامعه ارائه میدهند.
سالها بعد، متنی نزدیک به ۳۰ جلسه از آن سخنرانیها گردآوری شد و در قالب کتابی منتشر شد که امروز با نام «طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن» شناخته میشود، کتابی که بسیاری آن را یکی از مهمترین تلاشها برای ارائه یک چارچوب فکری اسلامی بر پایه قرآن میدانند.
نگاهی منظومهای به دین در کتاب طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن
حجتالاسلام جواد حیدری، کارشناس دفتر تبلیغات اسلامی و از مدرسان این کتاب در گفتوگو با خبرنگار ایمنا درباره اهمیت این اثر میگوید: این کتاب تلاش دارد تصویری جامع از مبانی فکری اسلام ارائه دهد، در آن مباحث ایمان، توحید، نبوت، امامت و معاد با محوریت آیات قرآن کریم مطرح میشود و میتوان آن را اصول کلی اندیشهورزی در اسلام دانست.
به اعتقاد وی، شکلگیری این مباحث در آن سالها ناشی از یک نیاز جدی فکری بود: «رهبر شهید انقلاب در همان سالها متوجه بودند که هر حرکت اجتماعی و انقلابی بدون پشتوانه فکری عمیق نمیتواند دوام بیاورد، به همین دلیل تلاش کردند مبانی حرکت اسلامی را به ریشههای فکری و اعتقادی آن بازگردانند.»
حیدری ادامه میدهد: در واقع ایشان احساس کردند که جای یک مانیفست فکری درباره مبانی اعتقادی برگرفته از قرآن و مکتب اهل بیت خالی است و این کتاب تلاشی برای پر کردن همین خلأ است.
از نگاه این استاد حوزه و دانشگاه یکی از ویژگیهای مهم این کتاب، آن است که مفاهیم اعتقادی را از حالت تنها نظری خارج میکند: «در بسیاری از آثار اعتقادی، مباحث در سطح نظری باقی میماند، اما در این کتاب رهبر شهید انقلاب با تسلطی که بر قرآن داشتند، این معارف را به زندگی واقعی پیوند زدند، بهطوری که خواننده احساس میکند با آیات قرآن زندگی میکند و این از ویژگیهای برجسته این اثر است.»
حیدری معتقد است که پایههای بسیاری از حرکتهای اجتماعی و سیاسی پس از انقلاب نیز بر همین مبانی فکری استوار شده است.
وی میگوید: اگر امروز ملت ایران میتواند در برابر تجاوز آمریکایی-صهیونیستی به خاک کشورمان ایستادگی کند، ریشه این مقاومت را باید در همان مبانی اعتقادی جستوجو کرد؛ مبانیای که در این کتاب تبیین شدهاند.
از نگاه این استاد حوزه و دانشگاه، تقویت مبانی اعتقادی جامعه، شرط اصلی پایداری یک ملت است.
به گزارش ایمنا، امروز بیش از نیم قرن از آن ظهرهای داغ رمضان در محله سرشور میگذرد. اما سخنانی که در مسجدی کوچک در دل بازار مشهد گفته شد، همچنان در قالب کتابی زنده است که نسلهای مختلف آن را میخوانند. کتابی که یادگار نگاه رهبر شهید انقلاب به قرآن است؛ نگاهی که میخواست از دل آیات الهی، طرحی برای اندیشیدن، زیستن و ساختن جامعه اسلامی ارائه دهد و شاید راز ماندگاری آن نیز همین باشد، اینکه در سکوت ظهرهای رمضان آغاز شد، اما به یکی از مهمترین روایتهای فکری انقلاب اسلامی تبدیل شد.
نظر شما