به گزارش خبرگزاری ایمنا، در پی تشدید درگیریها در منطقه خلیج فارس و کنترل تنگه هرمز توسط ایران، دولت دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، با چالش بزرگی در متقاعدسازی متحدان بینالمللی خود برای پیوستن به یک ائتلاف نظامی روبهرو شده است.
در حالی که واشنگتن خواستار کمک کشورهای بزرگ برای تضمین امنیت این آبراه حیاتی است، نشانههای فزایندهای از مخالفت و محافظهکاری از سوی قدرتهای بزرگی همچون ژاپن و فرانسه دیده میشود. این گزارش به بررسی ابعاد این انزوای فزاینده، پیامدهای اقتصادی بحران و بنبست راهبردی پیش روی ایالات متحده میپردازد.
درخواست واشنگتن و سکوت متحدان
دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، بهطور رسمی از کشورهای دیگر از جمله چین، فرانسه، ژاپن، کره جنوبی و بریتانیا درخواست کرده است تا با اعزام کشتیهای جنگی خود، به تلاشهای آمریکا برای تضمین امنیت تنگه هرمز بپیوندند.
این درخواست در شرایطی مطرح میشود که ترافیک نفتی در این آبراه که پیش از درگیریها روزانه بیش از ۲۰ میلیون بشکه نفت (معادل یک پنجم عرضه جهانی) از آن عبور میکرد، بهطور تقریبی بهطور کامل متوقف شده است. با این حال، جامعه بینالمللی نهتنها پاسخی مثبت به این فراخوان نداده، بلکه هر یک به نوعی فاصله خود را با سیاستهای جنگی واشنگتن اعلام کردهاند.
تاکنون هیچ کشوری بهطور علنی با درخواست ترامپ موافقت نکرده است.
پاسخ بریتانیا به درخواست ترامپ
سخنگوی وزارت دفاع بریتانیا به رسانههای آمریکایی گفت که این کشور «در حال گفتوگو با متحدان و شرکای خود درباره طیفی از گزینهها برای تضمین امنیت کشتیرانی در این منطقه است.»
واکنش چین چه بود؟
مقامات سفارت چین در گفتوگو با رسانههای آمریکایی اعلام کردند که پکن خواستار توقف خصومتهاست و «همه طرفها مسئولیت دارند از تأمین انرژی پایدار و بدون مانع اطمینان حاصل کنند.»
مخالفت ژاپن: «موانع بزرگ» در راه همکاری نظامی
نخستوزیر ژاپن، سانای تاکائیچی در اظهاراتی صریح در پارلمان این کشور اعلام کرد که ژاپن نیروهای خود را برای مینروبی در تنگه هرمز اعزام نخواهد کرد. این اظهارات که نخستین نخستوزیر زن ژاپن در آستانه سفر به واشنگتن بیان کرده، نشاندهنده شکافی عمیق در روابط امنیتی توکیو-واشنگتن است. وی در این زمینه تصریح کرد: «ما نمیتوانیم تصور کنیم که تجهیزات نیروهای دفاعی ژاپن در مجاورت تنگه هرمز برای مینروبی مستقر شوند.»
این موضعگیری در حالی تشدید میشود که تاکایوکی کوبایاشی، رئیس بخش سیاستگذاری حزب حاکم لیبرال دموکرات ژاپن، نیز هشدار داد که هرگونه تصمیم برای اعزام شناورهای نظامی به خاورمیانه با «موانع زیادی» روبهرو خواهد بود.
وی با اشاره به پیچیدگیهای حقوقی و امنیتی گفت: «اگرچه از نظر قانونی منع نشده، اما با توجه به درگیریهای جاری، این موضوعی است که باید با دقت بررسی شود.» ژاپن که خود نخستین کشور اعلامکننده آزادسازی ذخایر راهبردی نفت خود بود، به شدت از تبعات اقتصادی جنگ آسیب دیده است، چراکه علاوهبر افزایش قیمت نفت، کاهش ارزش ین در برابر دلار نیز هزینه واردات را برای این کشور سنگینتر کرده است.
فرانسه ناو جنگی به تنگه هرمز نمیفرستد
خبرگزاریهای بینالمللی اعلام کردند که وزارت امور خارجه فرانسه اعلام کرد که این کشور ناوهای جنگی خود را به تنگه هرمز اعزام نخواهد کرد.
وزارت خارجه این کشور در پستی در ایکس نوشت: «نه، ناو هواپیمابر فرانسه و گروه همراه آن در شرق مدیترانه باقی میمانند.»
بنبست راهبردی آمریکا، هرکسی هم به تنگه بیاید، تنها ایران میتواند تنگه را باز کند
به گفته تحلیلگران، موقعیت آمریکا در این بحران به مراتب ضعیفتر از آن است که واشنگتن بتواند یکجانبه آن را حل کند.
ادوارد فیشمن، محقق شورای روابط خارجی (CFR)، در تحلیلی به این نکته اشاره میکند که معاملهگران بازار نفت پیش از این تصور میکردند که درگیری کوتاهمدت خواهد بود و ترامپ همچون مسائل تجاری عقبنشینی خواهد کرد. با این حال، وی تأکید میکند که «برخلاف تعرفهها، تنگه هرمز چیزی نیست که ترامپ بتواند بهطور یکجانبه آن را باز یا بسته کند.»
فیشمن استدلال میکند که رهبران ایران هدف خود را بیرون راندن ایالات متحده از منطقه خلیج فارس اعلام کردهاند و پس از دو هفته حملات هوایی، انگیزهای برای سازش ندارند. او نتیجه میگیرد: «فقط یک طرف میتواند این تنگه را بازگشایی کند. آن هم ایران است.»
واکنش بینالمللی: آزادسازی بیسابقه نفت به جای اعزام نیرو
در اقدامی هماهنگ که نشاندهنده تمایل جامعه جهانی به مهار تبعات اقتصادی بحران بدون ورود نظامی است، آژانس بینالمللی انرژی (IEA) اعلام کرد که بیش از ۳۰ کشور، ۴۰۰ میلیون بشکه نفت از ذخایر اضطراری خود را آزاد خواهند کرد. شبکه سیانان این اقدام را بیسابقه توصیف کرده و خاطرنشان میکند که اگر این آزادسازی گسترده نفت از دهها کشور برای کنترل قیمتها بیاثر باشد، تنها یک گزینه مناسب باقی میماند: پایان دادن به درگیری و بازگشایی تنگه هرمز.
در سیزدهم مارس، در بحبوحه افزایش شدید قیمت نفت، از ترامپ پرسیده شد که نیروی دریایی ایالات متحده چه زمانی اسکورت نفتکشها را در تنگه هرمز آغاز خواهد کرد. پاسخ رئیسجمهور آمریکا که گفت «این اتفاق بهزودی، خیلی زود خواهد افتاد»، اکنون در سایه مخالفت متحدان و بنبست راهبردی منطقه، بیشازپیش غیرعملی به نظر میرسد.
شواهد موجود نشان میدهد که ایالات متحده در بنبست تنگه هرمز با انزوایی فزاینده روبهرو است. مخالفت ژاپن با اعزام نیرو، ابتکار عمل مستقل دیپلماتیک فرانسه برای حل بحران در لبنان و اقدام جمعی دهها کشور برای آزادسازی ذخایر نفت، همگی حکایت از آن دارد که متحدان سنتی و شرکای تجاری آمریکا، راه حل نظامی را نه مؤثر و نه مطلوب میدانند. با از کار افتادن گزینه ائتلاف بینالمللی و محدود شدن گزینههای پیش روی واشنگتن به فشار اقتصادی یا تشدید درگیری، معادله منطقه به بنبستی رسیده که کلید آن، بر اساس اذعان تحلیلگران غربی، در اختیار ایران است.
نظر شما