به گزارش خبرگزاری ایمنا، بحرانها، از بلایای طبیعی گرفته تا فوریتهای بهداشتی و اجتماعی، همواره بخشی جداییناپذیر از تاریخ بشر بودهاند. در میان آشوب و ناگهانی بودن این وقایع، چهرههای انسانی متفاوتی نمایان میشوند؛ اما برخی در این میان، شکنندهتر و نیازمند توجهی مضاعف هستند. اینان، گروههای آسیبپذیر جامعهاند؛ کسانی که زنجیر پیوندهایشان با ثبات و امنیت، ظریفتر و در برابر ضربههای بحران، شکنندهتر است. اله پور صدرا،کارشناس برجسته، در تحلیل عمیق خود از چالشهای پیش روی جوامع در مواجهه با بحران، انگشت بر نقاط حساسی گذاشته است که نیازمند نگاهی موشکافانه و راهکارهایی عملیاتی است. او با تأکید بر اینکه در هر بحران، اولویت باید با کسانی باشد که بیشترین نیاز را به حمایت دارند، چارچوبی جامع برای مواجهه با این گروهها ارائه میدهد.
پورصدرا، با نگاهی کلنگر، چهار ستون اصلی آسیبپذیری را در شرایط بحران شناسایی کرده است: مادران باردار، کودکان، سالمندان و افراد دارای معلولیت جسمی. این دستهبندی، بهصرف یک تقسیمبندی آماری نیست، بلکه بازتابی از واقعیتهای پیچیدهای است که هر یک از این گروهها با آن روبرو هستند. مادران باردار، نه تنها سلامت خود، بلکه جان موجودی دیگر را نیز در دستانشان دارند. استرس، قطع ارتباط با تیمهای درمانی، و نگرانیهای مداوم میتواند بر سلامت جنین تأثیرات جبرانناپذیری بگذارد. صدرا در این خصوص با ظرافتی قابل ستایش، به این نکته اشاره میکند که مادر باردار «یک نفر نیست، دو نفر حساب میشود»؛ جملهای که عمق مسئولیت و لزوم اولویتبخشی به این گروه را به روشنی بیان میکند. این گروه نیازمند دسترسی فوری به خدمات بهداشتی، همراه داشتن پروندههای پزشکی و داروها، و شناسایی مراکز درمانی در نزدیکی محل اسکان موقت خود هستند. آموزش خانوادهها و جامعه پیرامون، نقشی کلیدی در کاهش اضطراب و فراهم کردن محیطی امن برای مادران باردار ایفا میکند.
کودکان، با دنیای احساسات ناب و سیستم ایمنی در حال تکامل، به شدت تحت تأثیر فضای ناامن و پر استرس بحران قرار میگیرند. وابستگی آنها به والدین، آسیبپذیری روانی در برابر اخبار ناگوار، و ضعف جسمانی، آنان را در معرض خطر بیشتری قرار میدهد. صدرا با تأکید بر نقش قاطع والدین در ایجاد حس ثبات، توصیه به حفظ روتینهای روزانه، و محافظت از کودکان در برابر محتوای استرسزا، راهکارهای بنیادینی را برای حفظ سلامت روانی و جسمی این نسل آینده ارائه میدهد. سالمندان، که با کاهش توان فیزیکی و حرکتی و سیستم ایمنی ضعیفتر دست و پنجه نرم میکنند، در شرایط بحران با چالشهای مضاعفی روبرو هستند. نیاز به مراقبتهای ویژه، دشواری در تخلیه اضطراری، و وابستگی به دارو و آب سالم، آنان را به گروهی نیازمند حمایت مداوم تبدیل میکند. صدرا بر لزوم حضور افراد آموزشدیده برای کمک به سالمندان و اطمینان از دسترسی آسان آنها به مایحتاج ضروری تأکید میورزد.
اله پور صدرا دانشجوی دوره دکتری تخصصی سلامت بلایا در گفتوگو با خبرنگار ایمنا اظهار کرد: در شرایط بحران و بلایای طبیعی، گروههای خاصی از جامعه به دلیل ویژگیهای جسمی و فیزیولوژیک، وابستگی بیشتر به دیگران و آسیبپذیری روانی، بیش از سایرین در معرض خطر قرار میگیرند. لزوم برنامهریزی دقیق و ارائه حمایتهای تخصصی برای این اقشار تأکید کرد و چالشها و راهکارهای حمایتی برای چهار گروه اصلی آسیبپذیر را برشمرد.
مادران باردار؛ اولویت حیاتی با حفظ کرامت انسانی
وی افزود: زنان باردار را باید در دوران بحران، گروهی با تهدیدات مضاعف معرفی کرد. استرس ناشی از قطع ارتباط با کادر درمانی، جابجاییهای ناگهانی و نگرانی از دسترسی به خدمات بهداشتی و درمانی، سلامت مادر و جنین را به طور جدی به خطر میاندازد. اهمیت همراه داشتن پرونده پزشکی، شناسایی مراکز درمانی در محل اسکان موقت و آموزش خانوادهها برای حمایت مؤثر از این گروه حیاتی است. مادر باردار در بحران در اولویت است، حفظ کرامت انسانی این گروه را که نماینده دو جان محسوب میشوند، وظیفهای اخلاقی و انسانی است و باید به آنها در تخصیص منابع و مداخلات مراقبتی اولویت دارد.
کودکان؛ سپر محافظ در برابر اخبار نگرانکننده
پورصدرا ادامه داد: کودکان به دلیل سن کم، وابستگی به بزرگسالان، سیستم ایمنی ضعیفتر و آسیبپذیری روانی، گروهی بسیار حساس در شرایط بحران محسوب میشوند. نقش والدین در ایجاد حس امنیت و ثبات، محافظت از کودکان در برابر اخبار استرسزا، حفظ روتینهای روزمره و تأمین آب سالم و غذای کافی حیاتی است.
سالمندان؛ نیازمند مراقبت ویژه و تخلیه ایمن
دانشجوی دکتری تخصصی حوزه سلامت و بلایا یادآور شد: کاهش توان فیزیکی و قدرت مقابله کمتر را از دلایل اصلی آسیبپذیری سالمندان در بحرانها دانست.حضور افراد آموزشدیده در کنار آنها، اجرای دقیق و ایمن فرایند تخلیه اضطراری و اطمینان از دسترسی مستمر به آب سالم، غذای کافی و داروها الزامی است.
افراد دارای معلولیت جسمی؛ تامین وسایل کمکی و تخلیه ایمن
وی همچنین به افراد دارای معلولیت جسمی اشاره کرد: تأمین و در دسترس بودن وسایل کمکی حیاتی همچون عینک، سمعک، عصا و واکر را مورد ضرورت دارد مشابه سالمندان، بر لزوم مراقبت ویژه در فرایند تخلیه اضطراری برای این گروه ضروری است. به نقل از سازمان بهداشت جهانی، حفظ کرامت انسانی به عنوان اولویت مطلق در تمام شرایط، به ویژه در بحرانها، اهمیت دارد. انسان ارزشمند است و حفظ کرامت انسانی برای ما در شرایط بحران در اولویت است. این اصل، پایه و اساس اقدامات حمایتی مؤثر و انسانی است و توجه ویژه به گروههای آسیبپذیر، نه تنها یک وظیفه اخلاقی، بلکه یک ضرورت برای تابآوری و بازسازی جوامع پس از بحران محسوب میشود.
به گزارش ایمنا، در نهایت، افراد دارای معلولیت جسمی، با چالشهای منحصر به فرد خود، نیازمند توجهی دقیق به جزئیات هستند. وسایل کمکی حیاتی همچون عینک، سمعک، عصا و واکر، برای این افراد حکم اعضای حیاتی بدن را دارند. صدرا بر اهمیت دسترسی آسان به این وسایل و همچنین در نظر گرفتن ملاحظات خاص در فرآیندهای تخلیه اضطراری برای این عزیزان تأکید میکند. اما ورای تمام این ملاحظات تخصصی، یک اصل بنیادین و مشترک وجود دارد که اله پور صدرا آن را به نقل از سازمان بهداشت جهانی، اولویت اصلی در تمام برنامهریزیهای بحران معرفی میکند: حفظ کرامت انسانی. این اصل، یادآور آن است که در هیاهوی نجات جان و تأمین نیازهای اولیه، نباید انسانیت را از یاد برد. هر فرد، صرف نظر از سن، وضعیت جسمانی یا شرایط خاص، شایسته برخورداری از احترام و کرامت انسانی است. این مقدمه، سفری است به دنیای پیچیده حمایت از آسیبپذیرترینها در دل طوفان بحران، سفری که با دیدگاههای اله پور صدرا، روشنتر و هدفمندتر میشود.
نظر شما