به گزارش خبرگزاری ایمنا از لرستان، در پی فقدان رهبر انقلاب اسلامی، بازخوانی خاطرات و روایتهای نزدیکان از دیدارهای خصوصی ایشان، ابعاد تازهای از سیره و نگاه فرهنگی معظمله را روشن میکند. دیدار مداحان با سید علی خامنهای همواره محفلی صمیمی و در عین حال راهبردی برای تبیین مأموریت جریان هیئت بوده است.
در گفتوگوی پیشرو، مهدی ترکاشوند، مداح و فعال فرهنگی لرستان از نخستین اجرای یک مداح لر در محضر رهبر انقلاب، حالوهوای آن دیدار و نگاه ایشان به هیئتها و قوم لر سخن میگوید.
مهدی ترکاشوند، فرزند دیار فرهنگپرور بروجرد از استان لرستان، از چهرههای شناختهشده و باسابقه عرصه ستایشگری در منطقه به شمار میرود؛ چهرهای که دانش دانشگاهی را با تجربه میدانی درهم آمیخته و مسیری کمنظیر را در فعالیتهای فرهنگی طی کرده است.
او دانشآموخته کارشناسی مهندسی برق و کارشناسی ارشد جامعهشناسی دین است و حدود بیستوهشت سال است که در عرصه ستایشگری اهلبیت(ع) حضوری مستمر و اثرگذار دارد و در کنار آن، در حوزههای مختلف فرهنگی و تشکلهای هیئتی بهصورت تخصصی فعالیت کرده و همچنان این مسیر را با جدیت ادامه میدهد.
وی همچنین در دانشگاه آیتالله بروجردی مشغول به کار است و در حوزه جذب هیئت علمی همکاری دارد؛ مسئولیتی که نشاندهنده پیوند عمیق او با فضای علمی و دانشگاهی در کنار فعالیتهای فرهنگی و آیینی است.
ایمنا: نخستین دیدار شما با رهبر معظم انقلاب در چه سالی و در چه فضایی رقم خورد؟
ترکاشوند: این اتفاق، رویدادی بود که برای بسیاری از اقوام کشور و مداحانشان رخ داده بود، اما در این چهلوسه سال، ما حتی یکبار هم نه از استان لرستان و نه از قوم لر در کل کشور، نمایندهای برای خواندن در کنار آقا نداشتیم. دو سال پیش این اتفاق افتاد. از استان لرستان مداحی انتخاب شد و حدود سه ماه پیش از دیدار دی با من تماس گرفتند و گفتند که قرار است در محضر آقا بخوانید.
از همان زمان باید محتوایی آماده میکردیم که اولاً قومیت خودمان را نشان دهد و ثانیاً وفاداریمان نسبت به آقا را با زبان خودمان ابراز کنیم. این کار بسیار سخت بود. میخواستیم با گویش لری خودمان بخوانیم و معلوم نبود نتیجه کار چگونه از آب دربیاید. در سالهای قبل، آذریها و دیگر اقوام خوانده بودند، اما این نخستینبار بود که چنین اتفاقی برای قوم لر رخ میداد و برای من بسیار دشوار بود که چه بگویم و چگونه اجرا کنم.
حتی گفتند فارسی بخوانید، اما قبول نکردم و گفتم بهتر است لری بخوانم. بعد از چهلوسه یا چهار سال که این فرصت پیش آمده بود، باید کاری میکردیم که اصالت و حقانیت قوم لر در آن جلوه کند. نشستیم و فکر کردیم. چند ملودی اصیل لرستانی را انتخاب کردیم؛ ملودیهایی که شاید در اصل مذهبی نبودند، اما آنها را تبدیل به کاری حماسی و آیینی کردیم. یکی از معروفترین آنها همان «دایهدایه» بود که بهعنوان یکی از ملودیهای حماسی شناخته میشود. چون متعلق به اقلیم و حماسه بوم خودمان بود، از آن استفاده کردیم و نتیجه هم در محضر آقا دیده شد.
برای بنده، این نخستین اجرای رسمی در محضر ایشان بود، هرچند در سالهای قبل در دیدارها حضور داشتهام و چند بار ایشان را از نزدیک دیده بودم که آنها صرفاً حضور در دیدار و نشستن پای سخنان آقا بود. اما در آخرین دیدار، چند لحظهای فرصت صحبت مستقیم فراهم شد.
ایمنا:فضای دیدار و حالوهوای مجلس چگونه بود؟
ترکاشوند: همه کسانی که در محضر آقا اجرا داشتهاند اذعان دارند که خواندن پیش ایشان بسیار سخت است. ایشان فردی جامعالاطراف بودند؛ در ادبیات، شعر، موسیقی، فقه و حوزههای مختلف صاحبنظر بودند. وقتی کسی میخواهد اجرا کند، میداند که مخاطبش شخصیتی با چنین اشرافی است و همین موضوع کار را دشوار میکند.
برای من سختتر هم بود، چون نماینده قوم لر بودم و باید اصالت قومیت خودم را حفظ میکردم. استرس داشتم. در سراسر کشور اجرا داشتهام و تقریباً در همه تریبونهای مهم خواندهام، اما حدود یک ربع پیش از ورود آقا، واقعاً اضطراب شدیدی داشتم.
اما وقتی مجری اعلام کرد که آماده میشویم برای دیدار با نایب امام عصر و همه برخاستند و آقا وارد شدند، من سمت چپ نشسته بودم. نگاه کوتاهی از سوی ایشان به من افتاد؛ همان لحظه احساس کردم دوباره متولد شدم و استرسم فرو ریخت. البته با شروع برنامه دوباره کمی اضطراب برگشت، اما وقتی نامم را صدا زدند و جلو رفتم، سلام دادم و گفتم «آقاجان، اجازه هست؟» و ایشان فرمودند «بفرمایید عزیزم»، دیگر هیچ استرسی نداشتم و اجرا را آغاز کردم.
فکر میکنم بیستوچند سال خستگی خواندنم با همان لبخند از تنم بیرون رفت. وقتی بیت اول را خواندم: «از قوم دلاوران زاگرسنشین، امروز برایتان لری میخوانم»، آقا لبخند زدند. آن لبخند برای من دنیایی ارزش داشت. آن یک لبخند ساده نبود؛ لبخندی بود به قوم لر. ایشان قوم لر را دوست داشتند.
ایمنا: نگاه رهبر انقلاب به قوم لر چگونه بود؟
ترکاشوند: رهبر انقلاب در بیانات مختلف خود، همواره از مردم لر با تعابیری چون صداقت، شجاعت، صفا و وفاداری یاد کردهاند، جمله معروف ایشان که فرمودند: «نبرد قوم لر بیش از آنکه دیدنی باشد، شنیدنی است و بیش از آنکه شنیدنی باشد، دیدنی است»، بیانگر شناخت عمیق ایشان از این قوم است.
ایشان لرها را مردمانی صادق، باصفا، مؤمن و پایکار انقلاب میدانستند. به اعتقاد بنده، نگاه ایشان به قوم لر، نگاه به یک نیروی وفادار و مطمئن برای انقلاب اسلامی بود چراکه تنها قومی که یکدست پای انقلاب اسلامی ایستاد، قوم لر بود. نگاه آقا این بود که قوم لر سربازی مطمئن و جانفدا برای انقلاب است.
ایمنا:رهبر انقلاب هیئتهای مذهبی را چگونه تعریف میکردند؟
ترکاشوند: نگاه آقا به هیئت بسیار عمیق و ژرف بود. بیش از ۴۳ سال با مداحان، هیئتیها و شعرا دیدار داشتند. ایشان فرمودند هیئت، تجمع عاطفه حول محور سیدالشهدا(ع) است. برای هیئت مأموریت تعریف کردند؛ هیئت جریانساز است، تمدنساز است و میتواند مدیریت فرهنگی جامعه را بر عهده بگیرد. وقتی میگویند هیئت تمدنساز است، یعنی در تربیت دینی، اجتماعی، خانوادگی و حتی مأموریت جهانی نقش دارد.
ایمنا: درباره جهاد تبیین در بستر هیئتها چه تأکیدی داشتند؟
ترکاشوند: ایشان بارها و بارها بر جهاد تبیین تأکید کردند. جهاد تبیین یعنی نزدیک کردن مردم به امام جامعه و رساندن جامعه به بلوغ فکری و عقلانیت اجتماعی و فرمودند اگر مردم از امام جامعه فاصله بگیرند، حتی امیرالمؤمنین(ع) هم تنها میماند. بنابراین هیئتها افسران این جبههاند.
ایمنا: ویژگی اخلاقی رهبر انقلاب که برای شما ملموستر بود چه بود؟
ترکاشوند: نظم، وقار، طمأنینه و حوصله بینظیر بود، در دیدارهای چندساعته، بدون کوچکترین حرکت اضافی با صلابت مینشستند. نهایت ادب را در کلام رعایت میکردند و با آرامش پاسخ میدادند. این منش از تقوای عمیق ایشان سرچشمه میگرفت.
ایمنا: پس از شنیدن خبر شهادت ایشان، نخستین واکنش شما چه بود؟
ترکاشوند: ابتدا باورکردنی نبود. ما بنا بود فدای ایشان شویم، نه ایشان فدای ما. شوکه شدم. اما بعد به این فکر کردم که ایشان فرمودند پای انقلاب بمانید، چه من باشم چه نباشم. از آن لحظه، حفظ انقلاب برایم مهمتر از قبل شد.اما پس از آن، سخنان ایشان درباره ایستادگی پای انقلاب در ذهنم تداعی شد. به این نتیجه رسیدم که امروز بیش از گذشته باید پای انقلاب و آرمانهایش بایستیم. این داغ، برای من به نیرویی مضاعف برای استمرار راه ایشان تبدیل شد چراکه آقا تأکید داشتند دوقطبیسازی نشود و همه زیر پرچم انقلاب بمانند. میان اسلام، وطن و ایمان پیوندی عمیق وجود دارد.
ایمنا: پیام شما به نسل جوان مداحان چیست؟
ترکاشوند: توصیه میکنم آثار و بیانات رهبر انقلاب را با دقت مطالعه کنند. هرکس با اندیشه ایشان مأنوس شود، در مسیر انقلاب دچار انحراف نخواهد شد. میراث معنوی ایشان، اندیشه، سیره عملی و اسلام نابی است که در رفتار و گفتارشان متجلی بود.
ایمنا: جمعبندی شما از میراث معنوی ایشان برای جامعه هیئتی چیست؟
ترکاشوند: میراث معنوی ایشان، یک منظومه کامل از اسلام ناب بود؛ در اندیشه، مدیریت، فقاهت، اخلاق و موضعگیریهای اجتماعی. جامعه هیئتی اگر به این منظومه فکری تمسک کند، میتواند در مسیر تمدنسازی و تعالی فرهنگی نقش تاریخی خود را ایفا کند.
نظر شما