به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، معماری معاصر جهان در سالهای اخیر شاهد بازگشت یکی از کهنترین فناوریهای ساختمانی بشر بوده است؛ سقفهای کاهگلی یا پوششهای گیاهی که زمانی نماد خانههای روستایی و سنتی محسوب میشدند، اکنون با رویکردی نوین در پروژههای مدرن احیا شدهاند. این نوع پوشش سقف با لایهگذاری دستههای گیاهان خشک همچون نی ساخته میشود و به دلیل ساختار متراکم خود، عایق حرارتی طبیعی و کارآمدی فراهم میکند.
اگرچه این روش اغلب با کلبههای روستایی اروپا شناخته میشود، در طول تاریخ در مناطق مختلف جهان از خانههای روستایی ژاپن تا کلبههای مدور اتیوپی مورد استفاده قرار گرفته است. امروزه معماران با بازخوانی این فن سنتی، آن را به بخشی از معماری پایدار و معاصر تبدیل کردهاند.
نمونهای شاخص از این رویکرد، مرکز فرهنگی ترد(Thread) در روستای سینتیان سنگال است که توسط توشیکو موری ( Toshiko Mori) طراحی شده است. این پروژه با تکیه بر مصالح بومی و روشهای ساخت محلی شکل گرفته و سقف کاهگلی موجدار آن علاوهبر ایجاد جلوهای معاصر، برای جمعآوری آب باران و استفاده در کشاورزی طراحی شده است.
در ذخیرهگاه طبیعی پاپه در لتونی، خانه تپه شنی (Dune House) اثر استودیو آرکیسپکتراس (Archispektras) با سقفی کاهگلی و نامتقارن ساخته شده است. این بنا تفسیری معاصر از ساختمانهای بومی منطقه بهشمار میرود که بهطور سنتی از نی برای پوشش سقف استفاده میکردند. فرم مجسمهگون سقف نشان میدهد چگونه یک ماده سنتی میتواند به بیانی مدرن تبدیل شود.
در اوکراین، گروه وایاودی (YOD) با ترکیب کاهگل با سطوح شیشهای مدرن، مهمانخانههای هاتا-مازانکا (Hata-Mazanka) را طراحی کرده است. این پروژه بازآفرینی خانههای روستایی مازانکا با دیوارهای سفید و سقف کاهگلی است، اما با اغراق در ارتفاع سقف ( که تا حدود ۱۰ متر میرسد)، حضور بنا در چشمانداز تقویت شده است.
در جنوب شبهجزیره باخا کالیفرنیا در مکزیک، مجموعه اقامتی هتل ال پردیدو (El Perdido Hotel ) توسط استودیو ALA شامل ساختمانهایی با سقفهای کاهگلی پرزدار است. رشتههای بلند نی ظاهری زبر و طبیعی ایجاد میکنند که با دیوارهای خاککوبیده زیرین هماهنگ است و ارتباط بصری بنا با محیط طبیعی را تقویت میکند.
رستوران کشاورز (Farmer’s Restaurant) در جزیره آواجی ژاپن، اثر شیگرو بان ( Shigeru Ban)، ادای احترامی به خانههای کشاورزی سنتی ژاپن است. سقف بزرگ کاهگلی آن از نیهای متراکم ساخته شده و با پیشآمدگی چشمگیر خود بر ستونهایی سایه میاندازد که با لولههای مقوایی پوشیده شدهاند؛ رویکردی که از ویژگیهای شناختهشده آثار این معمار محسوب میشود.
در هلند، سازه موقتی «یک تصویر ذهنی (A Mental Image)» اثر سانتیاگو بورخا بر فراز خانه مدرنیستی سونولد (Sonneveld) در شهر روتردام نصب شد. سقف ششضلعی آن با الهام از شیوههای سنتی ساختوساز هلندی طراحی شده است و در تضاد آگاهانه با دیوارهای سفید مدرن زیرین قرار دارد.
پناهگاه آزمایشگاه زیستمحیطی کینشیپ (KinShip EcoLab) در پارک دره ترامور ( Tramore Valley) شهر کورک ایرلند نمونهای دیگر از کاربرد زیستمحیطی این تکنیک است. این سازه خاککوبیده با مصالح زیستی ساخته شده است که در پایان عمر مفید بنا میتوانند به طبیعت بازگردند. سقف شیبدار آن از نیهای کاهگلی روی قاب چوبی قرار گرفته و هماهنگی کاملی با محیط طبیعی دارد. خاک کوبیده روش ساختوساز دیوار است که از مصالح خام همچون خاک، گچ، آهک یا شن ساختهمیشود.
در هند، خانه پل (Bridge House) از استودیو والمیکر (Wallmakers) بهجای لایههای سنتی نی، از پوششهایی پشمالو ساختهشده از علفهای محلی بهره میبرد. این پوسته روی ساختاری از کابلهای فولادی و لایهای از گل تثبیت و فرم آن بهگونهای طراحی شده است که یادآور بدن جانوری پولکدار همچون پانگولین باشد.
در نهایت، خانه ای ام (AM House) در جنوبغربی ویتنام با سقف کاهگلی خود در تضاد با دیوارهای بتنی هندسی قرار میگیرد. این پروژه خوانشی مدرن از معماری بومی منطقه ارائه میدهد و با افزودن عناصر طبیعی، ارتباط خانه با محیط پیرامون و حوض آب اطراف آن را تقویت میکند.
مجموعه این پروژهها نشان میدهد سقفهای کاهگلی دیگر تنها یادگاری از گذشته نیستند؛ بلکه بهعنوان راهکاری پایدار، زیباشناسانه و سازگار با اقلیم در معماری معاصر جایگاهی تازه پیدا کردهاند. این احیا، بازگشتی نوستالژیک به گذشته نیست، بلکه بازتفسیر هوشمندانه دانشی است که طی قرنها شکل گرفته و امروز در رویارویی با چالشهای زیستمحیطی و ضرورت توسعه معماری پایدار، معنایی تازه پیدا کرده است.
نظر شما