حسینعلی حاجی دلیگانی در گفتوگو با خبرنگار ایمنا، با اشاره به مذاکرات اخیر ایران و آمریکا اظهار کرد: در موضوع هستهای با چند سطح از مسئله روبهرو هستیم؛ سطح فنی، سطح سیاسی و سطح راهبردی. در سطح فنی، مسئله اورانیوم ۶۰ درصد غنیسازی شده است. این اورانیوم ۶۰ درصد تنها یک عدد نیست، یک اهرم راهبردی است، بنابراین اصل اول ما روشن است، این مواد نباید از کشور خارج شود، تجربه گذشته به ما نشان داده هرجا اهرم را از دست دادهایم، طرف مقابل نهتنها امتیاز نداده، بلکه پررو هم شده است.
وی افزود: سطح دوم، بحث رقیقسازی است. اگر بنا باشد درصد غنیسازی کاهش پیدا کند، این کار نمیتواند یکطرفه و پیشدستانه باشد، ما با طرفی مذاکره میکنیم که سابقه خروج از توافق و نقض تعهد دارد، بنابراین منطق مذاکرات باید «اقدام متقابلِ همزمان و قابل راستیآزمایی» باشد. به تعبیر سادهتر، هر مقدار کاهش غنیسازی باید بهطور دقیق در برابر یک اقدام عملی و اثرگذار باشد؛ برای مثال آزادسازی منابع مالی یا لغو بخشی از تحریمهای بانکی، آن هم نه روی کاغذ، بلکه در عمل و قابل لمس در نظام بانکی و تجاری کشور.
یکی بدهیم، یکی بگیریم!
نایبرئیس کمیسیون اصل نودم قانون اساسی مجلس گفت: اگر فرض کنیم از ۴۰۰ کیلوگرم، ۱۰ کیلوگرم به ۲۰ درصد غنیسازی کاهش پیدا کند، در مقابل باید یک گام مشخص برداشته شود. وقتی اثر آن گام را دیدیم، گام بعدی را برمیداریم. این همان قاعده «یکی بدهیم، یکی بگیریم» است، نه اینکه ما همه اهرمها را تخلیه کنیم و بعد منتظر حسن نیت طرف مقابل بمانیم. در روابط بینالملل، اعتماد بدون ضمانت، سادهلوحی است.
حاجی دلیگانی بیان کرد: اما سطح سوم، سطح آرایش مذاکره است؛ اینکه چه کسانی پشت میز باشند و میز کجا چیده شود. اینها مسائل شکلی نیستند، بهطور کامل ماهوی هستند. اروپاییها پس از اقدام سیاسی خود در موضوع سپاه، درعمل نشان دادند که در چارچوب فشار حداکثری حرکت میکنند. طبیعی بود که جمهوری اسلامی برای این رفتار هزینه تعریف کند و یکی از این هزینهها، کنار گذاشته شدن از این دور مذاکرات بود. واقعیت این است که امروز اروپا، باوجود همراهی کامل با آمریکا، در بسیاری از معادلات به حاشیه رانده شده؛ چه در بحران اوکراین و چه در ترتیبات امنیتی منطقهای.
اگر فرض کنیم از ۴۰۰ کیلوگرم، ۱۰ کیلوگرم به ۲۰ درصد غنیسازی کاهش پیدا کند، در مقابل باید یک گام مشخص برداشته شود. وقتی اثر آن گام را دیدیم، گام بعدی را برمیداریم. این همان قاعده «یکی بدهیم، یکی بگیریم» است
وی ادامه داد: از سوی دیگر، آمریکاییها بهدنبال طراحی یک «چیدمان فشار جمعی» بودند. الگویی که پیشتر در برخی ابتکارات منطقهای همچون روند موسوم به صلح ابراهیم دیده شد؛ یعنی ایجاد یک چارچوب چندجانبه که در ظاهر منطقهای است، اما در عمل دستورکار آن در واشنگتن نوشته میشود. در چنین چارچوبی، چند کشور منطقهای در کنار ایران قرار میگیرند و از طریق روابط، وابستگیها یا ملاحظات امنیتیشان، تبدیل به اهرم فشار غیرمستقیم میشوند.
نماینده مردم شاهین شهر در مجلس شورای اسلامی تصریح کرد: سناریو این بود که در کشوری همچون ترکیه، میزی چیده شود؛ کشورهایی همچون پاکستان، عربستان، قطر و دیگران حضور داشته باشند و ایران در موقعیتی قرار گیرد که بهصورت جمعی تحت فشار قرار بگیرد، این مدل، مدل «فشار چندلایه» است؛ آمریکا مستقیم مطالبه میکند و دیگران غیرمستقیم همان مطالبه را تکرار میکنند. ما این آرایش را نپذیرفتیم، چون میدانستیم هدف، تغییر موازنه روانی و سیاسی مذاکره است.
حاجیدلیگانی تاکید کرد: اینجا مسئله بهصرف محل مذاکرات نبود، مسئله، جنگ اراده بود. آنها اصرار بر استانبول داشتند، ما بر تغییر آن پافشاری کردیم. وقتی شما در جزئیات کوتاه نمیآیید، پیام میدهید که در اصول هم کوتاه نخواهید آمد، این همان جایی است که اقتدار معنا پیدا میکند.
در مذاکرات طرف مقابل تنها به متن توافق نگاه نمیکند، به موازنه قدرت هم نگاه میکند و وقتی احساس کند هزینه تقابل بالاست، در محاسباتش تجدیدنظر میکند
وی بیان کرد: این دست بالا پیدا کردن، محصول چند عامل بود، نخست هدایتهای کلان و دقیق مقام معظم رهبری که چارچوبها را روشن کردند؛ نه هیجان، نه شتابزدگی، نه اعتماد بیضمانت. دوم، آمادگی و قدرت بازدارندگی نیروهای مسلح، در مذاکرات طرف مقابل تنها به متن توافق نگاه نمیکند؛ به موازنه قدرت هم نگاه میکند و وقتی احساس کند هزینه تقابل بالاست، در محاسباتش تجدیدنظر میکند، سوم بلوغ تیم مذاکرهکننده. تیمی که به این درک رسیده اقتدار از ایستادگی بر حقوق ملت حاصل میشود (نه از ارسال سیگنال ضعف).
نماینده مردم شاهین شهر در مجلس شورای اسلامی تصریح کرد: در جلسهای غیرعلنی که با حضور مسئولان برگزار شد، بنده از آقای عراقچی بابت نحوه حضور و ایستادگی ایشان تشکر کردم، در دیپلماسی تنها کلمات مهم نیست؛ لحن، رفتار و حتی سکوت هم پیام دارد. وقتی طرف مقابل احساس کند شما متکی به پشتوانه ملی و قدرت دفاعی هستید، رفتار خود را تنظیم میکند.
تناقضات استیضاح و انتصاب همتی
حاجیدلیگانی گفت: در کنار این صحنه خارجی، یک صحنه داخلی هم داریم که باید صادقانه درباره آن صحبت کنیم، نمونهاش ماجرای استیضاح آقای همتی است. آن زمان که استیضاح انجام شد، نرخ ارز در سطحی بود که امروز فاصله معناداری با آن دارد، سؤال اصلی این است؛ آیا تصمیم مجلس برپایه یک ارزیابی جامع از متغیرهای کلان اقتصادی بود؟ آیا جایگزین مشخصی برای سیاستهای پولی و ارزی وجود داشت؟ و مهمتر از همه، آیا اثر استیضاح در شاخصهای اقتصادی قابل اندازهگیری است؟
وی ادامه داد: اگر تصمیمی با ۱۸۲ رأی گرفته میشود، باید بتوانیم از آن دفاع تحلیلی کنیم، نقش نظارتی مجلس تنها در رأی دادن خلاصه نمیشود؛ در پیگیری نتایج هم است، اگر امروز همان فرد یا همان رویکرد دوباره به کار گرفته میشود، افکار عمومی حق دارد بپرسد منطق تصمیم قبلی چه بود و چه دستاوردی داشت.
نماینده مردم شاهین شهر در مجلس شورای اسلامی تصریح کرد: ما نیازمند دو نوع انسجام هستیم، انسجام در سیاست خارجی و انسجام در حکمرانی داخلی است، در خارج باید بر اصول، منافع و خطوط قرمز خود بایستیم و اجازه ندهیم آرایشهای تحمیلی موازنه را به ضرر ما تغییر دهد. در داخل هم باید تصمیمها برپایه تحلیل دقیق، پاسخگویی شفاف و ارزیابی مستمر نتایج باشد، اقتدار بیرونی زمانی پایدار میماند که با عقلانیت و پاسخگویی درونی همراه باشد.
نظر شما